Conservatieve geestelijken promoten tijdelijk huwelijk

REPORTAGE Bruidsschat te duur, dus gaan veel Iraniërs liever kortdurende verbintenis aan

TEHERAN - "Hier is de lijst van verhuurde appartementen van afgelopen maand", zegt de kale makelaar Amir (61). Op het hagelwitte papier staan een stuk of vijftig adressen. Meer dan de helft ervan is gemarkeerd met een groene stift. "Dat zijn appartementen die mannen huren voor hun tijdelijke vrouw. Vroeger zag je dat veel minder."

Het tijdelijk huwelijk - sigeh in het Perzisch (zie kader) - dat de 'huwelijkspartners' minder financiële verplichtingen geeft, zit flink in de lift. Dat heeft volgens critici alles te maken met de grotendeels door sancties veroorzaakte economische malaise.

"Er bestaat een directe relatie tussen de stijging van de goudprijs en die van het aantal tijdelijke huwelijken", zegt socioloog Negar (36). "Bij een normaal huwelijk wordt een bruidsschat vastgesteld die wordt uitgedrukt in een groot aantal gouden munten. Daarnaast moet er een zeer uitgebreid feest worden gegeven en moet de vrouw in principe haar leven lang onderhouden worden.

Voor veel mannen zijn die zaken in deze economisch zware tijden niet meer op te brengen. Een tijdelijk huwelijk kost veel minder en is vrijblijvend."

De laatste jaren wordt het tijdelijk huwelijk dan ook openlijk gepromoot door conservatieve geestelijken. Nu de jeugd wegens de slechte economie pas heel laat of helemaal niet trouwt, zien zij het als een manier waarop jongeren hun seksuele behoeften op een religieus toelaatbare manier kunnen bevredigen. Er zijn tegenwoordig zelfs reisbureaus die adverteren met trips voor jongeren naar de Kaspische zee. De reis is inclusief verblijf in een luxe hotel en een geestelijke die eerst het tijdelijk huwelijk afsluit.

Toch is het nog altijd een fenomeen waarop wordt neergekeken en iemand die een tijdelijk huwelijk sluit - ook al is het serieus - loopt daar doorgaans niet mee te koop. Mannen die een sigeh aangaan zijn ook niet altijd jonge vrijgezellen: veel zijn al getrouwd en doen het stiekem. Omdat getrouwde vrouwen geen sigeh mogen aangaan, zijn het meestal gescheiden vrouwen of weduwen die hun toevlucht hiertoe nemen. Zij hopen door middel van een tijdelijk huwelijk toch nog wat financiële ondersteuning te krijgen.

Zoals Sedigeh (38), een gezette vrouw met een pukkelig gezicht. Drie jaar geleden scheidde ze van haar eerste man, die drugsverslaafd was. "Ik was jong getrouwd en had nooit een vak geleerd. Ik had geen eigen inkomen en was na de scheiding vrijwel gedwongen om weer bij mijn ouders te gaan wonen. Daar had ik op mijn leeftijd geen zin meer in."

"Toen ik Saeed (57) ontmoette en hij me voorstelde een tijdelijk huwelijk van twee jaar aan te gaan, vond ik dat een goede oplossing. Hij betaalt de huur van mijn appartement en mijn boodschappen. Maar naast geld is de menselijke warmte ook belangrijk. Hij komt drie avonden in de week en dan is het ook gezellig. Maar mijn familie denkt dat ik werk. Over mijn sigeh weten ze niets. Net als Saeeds vrouw, die weet ook van niets. Wel maak ik me zorgen of Saeed de sigeh wel zal willen verlengen, over een half jaar loopt die af."

"De toename van tijdelijke huwelijken is niet zo slecht", vindt Nasser (49), die een huwelijksbureau in het centrum runt, waar gewone en tijdelijke huwelijken worden geregistreerd. "Er is wel degelijk een verschil met prostitutie of met wisselende relaties zoals die in het vrije Westen gebruikelijk zijn. Je kunt namelijk niet zomaar allerlei tijdelijke huwelijken achter elkaar sluiten. Er zit een wachtperiode tussen, om vast te stellen of de vrouw niet zwanger is geraakt. Mocht dat het geval zijn, dan moet de man het kind erkennen en is hij er ook financieel verantwoordelijk voor."

Dat is misschien wel de reden dat niet alleen het tijdelijk huwelijk in de lift zit: hoewel harde cijfers ontbreken, menen deskundigen dat ook reguliere prostitutie (zonder contract) toeneemt - ook al is dat streng verboden. Een parlementslid riep onlangs dat er zo gauw mogelijk een einde aan de economische sancties moet komen, omdat die tot toenemende armoede en immoraliteit zoals prostitutie leiden.

"Ik hoor ook geluiden dat de prostitutie met name in de arme Teheraanse wijken als Sjoesj het laatste jaar is gestegen", zegt socioloog Negar. "Steeds meer vrouwen daar, dikwijls verslaafd, komen door de economische druk zo in het nauw dat hun lichaam verkopen de enige manier lijkt om te kunnen overleven."

Sjiitisch gebruik als verkapte prostitutie
Prostitutie is in Iran streng verboden, er staat zelfs de doodstraf op, ook al wordt die zelden toegepast. Het tijdelijk huwelijk daarentegen is een sjiitisch gebruik dat door veel Iraniërs toch als een vorm van verkapte prostitutie wordt gezien en dat vrouwenrechtenactivisten een doorn in het oog is. De duur ervan kan variëren van één uur tot 99 jaar. De man kan het contract echter altijd voortijdig beëindigen.

Een man is niet verplicht zijn tijdelijke echtgenote te onderhouden. Wel moet hij een eenmalige bruidsschat betalen, maar ook dat hoeft niet duur te zijn: vaak geeft de bruidegom de bruid bij een tijdelijk huwelijk als symbolische bruidsschat een koran cadeau.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden