Consequent geslaagd

Op het moment dat ik dit schrijf trekt door de oude binnenstad van Utrecht een defilé van gouden kalveren naar de Stadsschouwburg, waar genodigden met elkaar gaan vieren dat het Nederlands Filmfestival dertig jaar bestaat. Bij wijze van terugblik organiseerde de leiding van het festival in de loop van de week een kleine serie van debatten, met thema’s als emancipatie, verstedelijking, tolerantie en politiek, en hoe die in dertig jaar Nederlandse film weerspiegeld werden.

Dat was een mooi initiatief, al was de belangstelling niet overweldigend, en vastgesteld werd dat de Nederlandse film inderdaad veel gespiegeld heeft – een beetje achter de maatschappelijke ontwikkelingen aan – en ook geromantiseerd, als weer eens een scene zich in een sappig groen polderlandschap afspeelde. Baanbrekend of ’gevaarlijk’ was hij nooit. Je zou, als geestesoefening, voor jezelf misschien kunnen bepalen welk boek je inspireerde, of je leven een zetje heeft gegeven, maar een Nederlandse film die dat deed – nee.

Dat weerhoudt de filmwereld er niet van zijn jaarlijkse festivalfeest te houden, en in de juryrapporten bij de nominaties voor de kalveren klinkt veel tevredenheid door: de verfilming van boeken levert nu ’consequent geslaagde’ films op en de zogenaamde artistieke film heeft een ’volwassen niveau’ bereikt. Hier geen woord over gebrek aan urgentie in de filmonderwerpen (zoals te horen viel bij de debatten), een gebrek vooral in de speelfilms – in televisiefilms zat men vaker op de huid van de tijd. Een nu genomineerde speelfilm als ’Komt een vrouw bij de dokter’ mag een geslaagde boekverfilming heten, het geeft ook een beeld van het hedonisme van de jaren negentig – weer zo’n late spiegel dus. We hoeven niet onmiddellijk aan te nemen dat het de Nederlandse filmmakers aan durf ontbreekt, wie weet wat er voor prachtige scripts en scenario’s zijn gemaakt die door filmfondsen en andere mogelijke financiers zijn afgeschoten. Zo ligt bij Eddy Terstall, een geëngageerd regisseur, nog ’The comedy of the babyboomers’ in de kast, maar of het tot een verfilming komt, dat is bij de huidige politieke wind en bezuinigingen nog maar de vraag.

En Albert ter Heerdt, regisseur van ’Shouf Shouf Habibi! (2004) diende veel eerder een script in waarin een Marokkaanse inbreker een verhouding krijgt met de vrouw bij wie hij had ingebroken. Het werd door het Stimuleringsfonds afgewezen omdat het de Marokkanen zou stigmatiseren.

Morgen eindigt het dertigste Nederlands Filmfestival, en we zullen weer nergens van wakker gelegen hebben, nu ja, van enkele documentaires wellicht, want die zijn doorgaans van hoog niveau. De prijzenregens zullen sowieso neerdalen, zeventien gouden kalveren, en nog eens een stuk of tien awards, van de stad Utrecht, de filmkritiek, van MTV, Kodak, Holland Doc, Tuschinski, de Nederlandse Producenten, en wat al niet – zelfs de beste filmposter wordt nog bekroond – en dan kan iedereen gestreeld naar huis. De verliezers komen volgend jaar aan de beurt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden