'Conijn van Olland' bewonderd

De ogen van Geert Lageveen gaan glimmen als hij over 'zijn' toneelstuk praat. Als speler bij toneelgroep Orkater, maakte hij samen met Beppe Costa, Leopold Witte en Gijs de Lange de succesvolle voorstelling 'Conijn van Olland'. In het muziektheaterstuk vertelt het gezelschap de levensgeschiedenis van Lodewijk Napoleon, de eerste koning van Holland (1806-1810).

Lageveen zit op het puntje van zijn stoel als hij vertelt hoe het stuk ontstond. Het idee voor het verhaal kwam van hem en samen met Leopold Witte schreef hij de teksten. ,,Deze voorstelling is ontstaan vanuit ons. Voordat ik deze productie maakte, werkte ik mee aan een stuk over de dichter Bilderdijk. Ik kwam erachter dat hij taalles gaf aan Lodewijk Napoleon. Die vond ik eigenljk veel interessanter dan Bilderdijk. Ik had nooit van Lodewijk gehoord, terwijl hij van grote betekenis was voor Nederland. Ik dacht: als ik niet weet wie hij was, geldt dat voor meer mensen. We wilden Lodewijks geschiedenis levend maken, maar dan wel op een manier die nergens op lijkt. Een opvoering over een koning ruikt al gauw naar een verkeerd soort toneelstuk.''

De jongere broer van de Franse keizer Napoleon was een ziekelijke mankepoot met liefde voor het koude en natte Nederland. Water is daarom een belangrijk element in de voorstelling. Met behulp van druppende flessen en klotsend badwater wordt Lodewijks 'Hollandse' periode uitgebeeld. Hoorspelachtige muziek, die voortdurend de voorstelling ondersteunt -door de acteurs gespeeld op een veelheid aan instrumenten- schetst de sfeer van beklemming die het leven van Lodewijk tekende. Hoewel Lodewijk Napoleon lange tijd een slechte reputatie had (hij zou een nietsnut zijn), drukken de drie spelers in het stuk hun bewondering voor hem uit. Hij maakte van Nederland een culturele eenheid en ging door het vuur voor zijn onderdanen. De acteurs spelen twintig verschillende rollen die elkaar snel afwisselen, waardoor een mix van stijlen ontstaan is. Het ene moment zie je drama, het andere moment cabaret.

Tijdens het repetitieproces kreeg het stuk pas echt gestalte. De spelers experimenteerden volop. ,,We zochten niet, we vonden'', legt Lageveen uit. ,,We bedachten bijvoorbeeld dat Lodewijks eerste stap in Nederland in een plas water moest zijn. Toen ik tijdens het repeteren uit het bad stapte, bleek er veel water van me af te lekken. Daar was de plas. We probeerden een vorm te vinden en dan kwam het spel automatisch mee. Pas in de laatste drie weken voor de voorstelling kreeg het spel veel aandacht.''

Door de mengelmoes van stijlen die het experimenteren opleverde, heeft Lageveen plezier in het acteren. Luchtige en zware scènes wisselen elkaar af. ,,Een scène waarbij ik de jonge Lodewijk speel die in bad zit, is moeilijk. Ik ben een huilende man de helemaal kapot is. Het is leuk dat je daarna dan weer iets heel anders kunt doen.'' Later in het stuk speelt hij het Nederlandse volk. Door heel snel zinnen in acht verschillende dialecten uit te spreken, schetst hij de verdeeldheid over Lodewijk.

Theatermaken is volgens Lageveen iets heel anders dan acteren. ,,Bij het maken van theater heb je meer invloed.'' Voor het eerst in tien jaar maakte Lageveen een stuk en dat vind hij het allerleukst om te doen. ,,Werken met een passie van jezelf, dat is een cadeautje.''

Toneelteksten schrijven vindt Lageveen het meest bevredigende deel van theatermaken. ,,Dan blijf je het dichtst bij jezelf.'' Hij wil voorlopig niet schrijven voor anderen. ,,Je weet niet of de teksten goed genoeg zijn. Vaak vond ik ze in eerste instantie slecht als ik ze speelde. Dan paste ik ze aan.'' Hij is gaan schrijven omdat hij, net als Lodewijk Napoleon, zijn wil volgde. ,,Dat Lodewijk zijn lot in eigen hand neemt, vinden we de kern van zijn personage. Hij besluit Nederlander te zijn.''

Als het aan Lageveen ligt wordt er meer theater gemaakt over de Nederlandse geschiedenis. Reacties van het publiek op het stuk laten zien dat daar animo voor is. Nog nooit heeft een stuk waarin Lageveen meespeelde zulke goede recensies gehad. ,,Mensen zijn ontroerd door de persoon van Lodewijk.''

Na deze productie wil Lageveen projectmatig blijven werken. ,,Ik wil nog veel onmogelijke dingen bedenken. Acteren zal ik altijd blijven doen. Een keuze tussen theatermaken en acteren kan ik niet maken. Pas aan het eind van mijn carrière is te zeggen of het zinvol was wat ik deed. Ik maak toneel voor mensen en wil dat ze er koude rillingen door krijgen.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden