Congo wil niet nóg een jaar Kabila

De katholieke kerk riep volgelingen op de straat op te gaan.Beeld AFP

In Congo zijn demonstraties tegen president Kabila, die al een jaar te lang regeert. Ook de VN willen dat hij vertrekt.

De Verenigde Naties hebben Joseph Kabila begin deze week opgeroepen om vreedzaam afscheid te nemen van zijn presidentschap. Duizenden mensen door heel Congo gingen afgelopen weekend al de straat op. Zij willen dat de onrechtmatige leider, wiens tweede termijn december 2016 eindigde, aftreedt.

De katholieke kerk speelt een grote rol bij het protest. Zij riep gelovigen en ongelovigen op om na de mis van zich te laten horen. Meer dan 160 kerken gaven gehoor aan de oproep, ook al gaf de overheid geen toestemming voor de demonstratie. Veiligheidstroepen reageerden met traangas en rubberen kogels. Er vielen minstens vijf doden en werden meer dan 120 mensen gearresteerd, aldus een verklaring van de VN. De organisatoren van het protest beweren dat er twaalf mensen zijn omgekomen.

Respect van de bevolking

Het is niet de eerste keer dat de kerk politieke actie onderneemt in Congo. "De kerk is van oudsher heel machtig", zegt Carolien Jacobs, antropoloog aan de Universiteit Leiden en gespecialiseerd in conflictgebieden in Congo. "De kerk zorgt voor de helft van het onderwijs en de gezondheidszorg in het land, omdat de overheid niet altijd in staat is deze diensten te verlenen aan haar burgers. De kerk heeft daardoor veel respect van de bevolking. Als de kerk iets zegt, doen veel mensen het ook."

Zo speelde in 2016 de kerk ook al een belangrijke rol als bemiddelaar bij de onderhandelingen tussen de oppositie en de regerende partij van Congo. Toen weigerde Kabila verkiezingen te organiseren. Het land zou te onveilig en instabiel zijn geweest om te gaan stemmen. Hij beloofde dat er tegen het einde van 2017 nieuwe verkiezingen zouden komen. Maar met het aanbreken van het nieuwe jaar, is er nog steeds geen nieuwe president gekozen. De nieuwe verkiezingen staan nu voor december 2018 gepland. De katholieke kerk probeert daarbij neutraal te blijven, zegt Jacobs. "De kerk wil een democratie, en daarvoor moeten verkiezingen komen. Daarbij kiest zij geen kant voor een bepaalde oppositieleider."

Sinds 2006 aan de macht

Kabila geeft oponthoud bij de registratie van kiezers de schuld van de vertraging. Critici stellen dat Kabila zelf voor onveiligheid, instabiliteit en chaos zorgt, zodat hij langer in het zadel kan blijven. Ze zijn bang dat hij die extra tijd wil gebruiken om de grondwettelijke termijn van het presidentschap aan te passen. Dat maakt voor hem de weg vrij om zichzelf opnieuw kandidaat te stellen en aan de macht te blijven. In Congo mag een president nu niet langer dan twee opeenvolgende termijnen van vijf jaar aan de macht zijn. Kabila is al in 2006 verkozen, en in 2011 werd hij herkozen, al werd hij toen beschuldigd van fraude.

Lees ook: Jarig Congo heeft niets te vieren

Lees ook: Wat doet Congo's president Kabila nu de oppositieleider dood is?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden