Congo wil niet dat andere landen geld inzamelen voor Congo

Bij protesten tegen de regering in Kinshasa breken geregeld rellen uit, waarbij de politie hard optreedt tegen critici.Beeld REUTERS

In Genève komen tientallen landen bijeen om geld in te zamelen voor Congo. Congo zelf komt niet. Volgens het land valt het wel mee met de crisis.

Bij de VN-donorconferentie voor Congo vandaag in het Zwitserse Genève is een opvallende afwezige. Congo. De bijeenkomst wordt georganiseerd om ruim 1,37 miljard euro in te zamelen voor de humanitaire crisis in het Afrikaanse land. Aanhoudend en escalerend geweld heeft zo'n 4,5 miljoen mensen op de vlucht gejaagd. Maar de regering van president Joseph Kabila ontkent dat in het land een noodsituatie heerst.

De regering in de hoofdstad Kinshasa houdt bij hoog en laag vol dat niet meer dan zo'n 230.000 mensen ontheemd zijn geraakt. De invloedrijke minister van communicatie, Lambert Mende, beschuldigt internationale hulporganisaties ervan een verkeerd beeld van zijn land te schetsen. "Dat hoge aantal ontheemde mensen maakt investeerders bang en het land is meer afhankelijk van investeringen dan van ontwikkelingshulp."

Rijkdom

De Congelese boycot van de conferentie lijkt een reactie op de in internationale kringen veelgehoorde kritiek dat Kabila probeert ongrondwettelijk aan de macht te blijven. Eind 2016 liep zijn laatste ambtstermijn af, maar de weinig onafhankelijke kiescommissie zei niet klaar te zijn voor verkiezingen. Deze werden verschoven naar december vorig jaar, om opnieuw uitgesteld te worden naar eind dit jaar.

Congo is rijk aan grondstoffen zoals koper, goud, diamanten, kobalt en uranium. Weinig van de opbrengst daarvan komt terecht bij de bevolking. Die schier onuitputtelijke rijkdom lijkt een reden waarom Kabila en zijn regering het pluche niet willen verlaten. De VN menen dat de politieke crisis in het land heeft geleid tot de teloorgang van orde en gezag. In een kwart van de 26 provincies van het land wordt gevochten tussen leger en milities, maar ook tussen de tientallen milities onderling.

Verkiezingen werden verschoven naar december vorig jaar, en toen weer naar eind dit jaar.Beeld REUTERS

De internationale druk op Kinshasa om verkiezingen te houden, wordt door de regering afgedaan als inmenging in de nationale politiek. Kinshasa weigert ook elke hulp bij het organiseren van de verkiezingen, in een land waar infrastructuur grotendeels ontbreekt.

Geldgebrek

De weigering van Kinshasa om deel te nemen aan de donorconferentie is ook bedoeld als waarschuwing voor de internationale gemeenschap: het land wil goed duidelijk maken dat het zich niet de wet laat voorschrijven.

Sinds het Westen niet langer de belangrijkste handelspartner is, laten ook andere landen op het continent dat steeds duidelijker blijken. Hun blik is nu gericht op China, dat geen eisen stelt in ruil voor economische samenwerking.

Congo boycot niet alleen de bijeenkomst, maar lijkt die ook te ondermijnen. Het land heeft enkele staten, waaronder Nederland, gedreigd met niet nader omschreven gevolgen als ze deelnemen. Nederland trekt zich daar niets van aan. De Verenigde Arabische Emiraten deden dat wel: zij willen er zonder Congo niet vertegenwoordigd zijn.

Internationale en nationale hulporganisaties zijn verbijsterd over het besluit van de regering-Kabila om uit Genève weg te blijven. De hoge commissaris voor vluchtelingen van de VN, de Italiaan Filippo Grandi, gelooft dat Congo de humanitaire hulp juist nu hard nodig heeft. "Twee miljoen kinderen zijn zwaar ondervoed. Treurig genoeg lijden alle humanitaire operaties in Congo aan geldgebrek." Een oproep aan de internationale gemeenschap om financiële ondersteuning vorig jaar, bracht minder dan 60 procent op van het bedrag dat hulporganisaties hadden gevraagd.

Lees ook: Mislukte staat Congo is jarig maar heeft niets te vieren

Congo werd in 2017 57 jaar, maar er is weinig reden tot vreugde. Geweld in alle delen van het land en een stuurloos machtscentrum maken van het land meer en meer een mislukte staat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden