'Confucianisme is het geheime ingrediënt van Aziatische welvaart'

Zuid-Koreanen besloten in 2009 collectief om tijdelijk harder te werken, weet Weiming. Zo trokken ze hun land in een periode van enkele maanden uit de crisis. Beeld epa

In 1997 brachten veel Zuid-Koreanen het goud uit nachtkastjes naar de banken en wendden ze samen een dreigende crisis af. Ook nu bloeien Aziatische economieën. De Pekinese ethicus Tu Weiming weet waarom: confucianisme zorgt voor maatschappelijke stabiliteit.

De 2500 jaar oude oosterse filosofie beheerst de Zuid-Koreaanse moraal, schrijft de Engelstalige krant Korea Herald deze week. Volgens Weiming verklaart de houding zelfs in grote mate de economische voorspoed van het land - en misschien zelfs van een groot gedeelte van Azië.

Gemeenschap
De leer van de Chinese wijsgeer Confucius en diens volgelingen draait om gemeenschappelijk welbevinden en om gehoorzaamheid aan superieuren. Dergelijke morele waarden zouden Korea hebben gered toen de bankencrisis wereldwijd economieën onder druk zette.

In Japan en Signapore gebeurde volgens Weiming iets vergelijkbaars. 'In deze maatschappijen motiveerden politieke en zakelijke leiders de hele bevolking - arbeiders en burgers - om de nationale crisis samen te lijf te gaan.'

Harder werken
Zuid-Koreanen besloten in 2009 collectief om tijdelijk harder te werken, weet Weiming. Dapper, want ze kregen er op de korte termijn niets voor terug. Zo trokken ze hun land in een periode van enkele maanden uit de crisis.

'Het is nauwelijks voor te stellen dat zoiets ook in de Verenigde Staten, Engeland, Frankrijk of Griekenland zou gebeuren.'

Opoffering
Dat de Koreanen in 1997 hun eigen goud opofferden voor collectieve welvaart illustreert volgens Weiming hoe heilzaam confucianistisch gemeenschapsdenken kan zijn. 'Vergelijk die actie eens met hoe de Grieken, Italianen en Spanjaarden reageren op hun financiële crisis: ze geven politici en anderen de schuld.'

Zijn samenlevingen die (deels) steunen op Confucius' ideeën dan moreel superieur? Jerome Keating, schrijver van The Dark Side of Confusianism, vindt Weimings enthousiasme wat naïef. Zuid-Koreanen zijn volgens Keating heus geen morele kampioenen.

Moderne eisen
De hartverwarmende anekdotes staan volgens hem in schril contrast met de hypocrisie en cynisme die ook in Azië dagelijkse praktijk zijn. Bovendien beantwoordt het confucianistische model waarbij de onderste sociale lagen afhankelijk zijn van de barmhartigheid van de hogere volgens Keating niet aan moderne eisen.

'Democratie is wereldwijd in opmars. De Arabische Lente draait om het idee dat mensen zelf hun leiders willen kiezen. Technisch gezien verdeelt confucianisme verantwoordelijkheid tussen leiders en volgers, maar de praktijk is vaak weerbarstig.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden