Conflictbemiddeling was Albeda's passie

Progressieve oud-minister had het moeilijk met bezuinigingen

Oud-minister Wil Albeda is gisteren op 88-jarige leeftijd in zijn woonplaats Maastricht overleden. Albeda was minister van sociale zaken in het kabinet-Van Agt/Wiegel in de tweede helft van de jaren zeventig van de vorige eeuw.

Het leven van Wil Albeda, opgegroeid in de christelijke vakbeweging en van daaruit, zoals veel van zijn collega's, politiek actief geworden in de ARP, stond in het teken van de verhoudingen tussen werkgevers en werknemers. Zowel in de wetenschap (hij was onder meer hoogleraar sociaal-economisch beleid in Rotterdam) als in de politiek hield Albeda zich uitvoerig bezig met arbeidsverhoudingen en dan, vanuit de wetenschap, vooral met conflictbemiddeling. In het tweede deel van de jaren tachtig zelfs full time als voorzitter van het Centrum voor Arbeidsverhoudingen Overheidspersoneel.

Dat centrum werd, mede op initiatief van Albeda, opgericht na de traumatische ervaringen met arbeidsvoorwaardenonderhandelingen voor ambtenaren onder het eerste kabinet-Lubbers. De arbeidsvoorwaarden van ambtenaren werden tot in de jaren tachtig min of meer door de werkgever opgelegd. Het kwam tot een uitbarsting van onvrede toen Lubbers' minister van binnenlandse zaken de afspraak uit het regeerakkoord waarmaakte en de salarissen van ambtenaren drie procent verlaagde.

Albeda stond bekend als een, op sociaal-economisch terrein, linkse politicus, die echter nooit lid was van de Tweede Kamer. Albeda was lid van de Eerste Kamer van 1966 tot aan zijn benoeming als minister in 1977. Vanaf juni 1973 was hij voorzitter van de ARP-fractie.

In dat jaar werkte hij mee aan de vorming van het kabinet-Den Uyl. De formatie van dat kabinet zat in een impasse, omdat PvdA, D66 en PPR niet van hun gezamenlijke programma Keerpunt wensten af te wijken voor de deelname van KVP en ARP aan het kabinet. Samen met de destijds ook als progressief bekend staande Dries van Agt wist hij een compromis te smeden. Volgens dat compromis zouden zowel het progressieve als het confessionele programma basis zijn voor het kabinetsbeleid. Over geschilpunten moesten de ministers maar onderling afspraken maken.

De progressieve Albeda had het in het kabinet-Van Agt zwaar. Hij diende verantwoordelijkheid te nemen voor een bezuinigingsprogramma en kwam meermaals in conflict met minister van financiën Frans Andriessen, als er voorstellen kwamen om ook op de sociale zekerheid te bezuinigen.

De grootste nederlaag voor Albeda was echter ongetwijfeld dat hij in drie opeenvolgende jaren als minister van sociale zaken loonmaatregelen moest nemen.

Loopbaan Wil Albeda

De man die zo hechtte aan vrije onderhandelingen tussen werkgevers en werknemers legde de sociale partners zijn wil op om de lonen te matigen.

Secretaris Christelijk Nationaal Vakverbond

Hoogleraar sociaal-economisch beleid, Rotterdam

Lid Eerste Kamer 1966-1973

Minister van sociale zaken 1977-1981

Bijzonder hoogleraar arbeidsrecht in Rotterdam en Delft

Voorzitter Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid

Hoogleraar sociaal-economisch beleid in Maastricht en Utrecht

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden