Conflict rond metaal-cao gaat ontbranden

Acties bij tientallen bedrijven. Uitkomst kan voorbeeld zijn voor andere sectoren.

Voor de vakbonden in de metaalsector is de tijd aangebroken voor het uiterste middel; grootschalige acties die desnoods 'maanden zullen duren'. Morgen beginnen de actievoerders bij tientallen bedrijven, waaronder truckfabrikant Daf, de technische dienstverlener Imtech, staalbouwer Hollandia en de maritieme bedrijven Heerema, Damen, Verolme en IHC.

De metaalsector ligt onder het vergrootglas van de polder omdat de uitkomst van het conflict een precedent kan scheppen voor andere sectoren. Daarnaast is de metaal-cao een van de grootste in Nederland. Eigenlijk gaat het om twee cao's. Een voor de kleinmetaal, waar 300.000 Nederlanders werken en een voor de grootmetaal, waar 150.000 medewerkers hun brood verdienen.

Het conflict verloopt langs de vertrouwde grenzen. De metaalbedrijven willen modernisering van de cao. De vakbonden willen zeggenschap over werktijden en meer geld, ook voor jongeren.

Voor meer salaris dan de werkgevers hebben geboden is het echt nog te vroeg, stelt Ron Follon, onderhandelaar namens werkgevers in de kleinmetaal. Jazeker, er zijn bedrijven waar het goed gaat en die kunnen best meer betalen, erkent hij. "Maar je moet kijken naar de hele sector, naar het gemiddelde van de bedrijven. Wij vertegenwoordigen ruim 27.000 ondernemingen. Met een groot deel gaat het nog niet goed. Met de bouwgerelateerde ondernemingen bijvoorbeeld, of in het schadeherstel."

De grote verschillen binnen de sector maken het lastig voor alle 27.000 bedrijven een passende cao af te sluiten. "Toch is het tot nu toe altijd gelukt", zegt Follon. En ditmaal? "Ik ben een optimistisch mens en wil de vakbonden oproepen te stoppen met geplande acties en te komen praten."

Daar sluit werkgeversorganisatie voor de grootmetaal FME zich bij aan. "Dit soort acties lost niets op. De bonden weten waar ze moeten zijn, aan de onderhandelingstafel."

Dan moeten de werkgevers wel bereid zijn concessies te doen, zeggen FNV en CNV. Over lonen, seniorendagen, zeggenschap over de roosters; om een paar voorbeelden te noemen.

Werkgevers hebben de mond vol van modernisering, zegt vicevoorzitter van CNV Vakmensen Piet Fortuin. "Tegelijkertijd houden ze vast aan rigide werkroosters, willen ze werknemers geen inspraak geven in hun loopbaanontwikkeling en doen zij een loonbod dat zo laag is dat je je afvraagt of ze wel in de gaten hebben dat de economische crisis ten einde is. Wat is daar modern aan? Modern is als je als werkgever het lef hebt jouw werknemers wel inspraak te geven over hun eigen werktijden en ontwikkeling. Zodat zij werk en privé kunnen combineren en zelf regie hebben over hun loopbaan, zonder in te leveren."

Voor werkgevers staat 'maatwerk' boven aan de verlanglijst. Daarmee willen zij de verschillen in de sector opvangen. Voor de werkgevers van het grootmetaal gaat maatwerk onder meer over prestatiebeloningen, over geld of vrije tijd en overleg over de werkroosters. Ook willen de werkgevers uitzonderingsposities voor bedrijven die nauwelijks winst maken.

Hoe nu verder? Voor een structurele oplossing die ook toekomstige cao-conflicten kan voorkomen, pleit Follon voor het doorbreken van taboes. "Over flexibiliteit met arbeidsroosters bijvoorbeeld. De taboes hoeven we niet binnen één cao te doorbreken, dat kun je uitsmeren over een aantal jaren."

Jongeren komen wél tot een akkoord

Als het aan de jongerenorganisaties van vakbonden en werkgeversorganisatie ligt, is er toekomst voor de cao. De jongerenafdelingen van CNV, FNV en VCP tekenden gisteren met de jonge ondernemers van AWVN een akkoord om 'cao-partijen het goede voorbeeld geven'.

"Zo moeilijk is het niet om uit die loopgraven te komen en goede afspraken te maken die inspelen op een veranderende arbeidsmarkt", zegt Michiel Hietkamp, voorzitter van CNV Jongeren. Jolanda Lekkerkerk van AWVN Young HR voegt daar nog aan toe: "We waren er binnen no time uit, en zo gek is dat niet, werkgevers en werknemers (jong en oud) zijn immers beiden gebaat bij een moderne cao."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden