Concertgebouworkest begint stralend aan Messiaen-project

Klassiek

Koninklijk Concertgebouworkest olv George Benjamin op 8/11 in het Concertgebouw Amsterdam. Uitzending Radio 4 op 18/11 om 14.15 uur.

Na het prestigieuze ’Sjostakovitsj+’-project vorig jaar, herdenkt het Koninklijk Concertgebouworkest (KCO) dit seizoen de Franse componist Olivier Messiaen met een soortgelijk programma, ’Messiaen+’. Honderd jaar na zijn geboorte in 1908 stelde het orkest een vijftal bijzondere concerten samen, waarvan het zwaartepunt in 2008 ligt. In de serie komen behalve Messiaen zelf ook de leermeesters, leerlingen en geestverwanten aan bod van de componist die zo bepalend was voor de naoorlogse muziekgeschiedenis.

Donderdagavond opende het KCO zijn ’Messiaen+’-serie met een caleidoscopisch weelderig programma. Daarin was plaats voor Messiaens leermeesters Paul Dukas en Claude Debussy, voor de jonge Messiaen die die invloeden meteen verwerkte in een sterke eigen stem, voor diens krachtige late werk; én voor een opdrachtwerk van de Fransman Marc-André Dalbavie, van wie de Messiaen-hommage ’La source d’un regard’ een wereldpremière beleefde. Om in Messiaen-sferen te blijven had het KCO de Engelse dirigent George Benjamin uitgenodigd, die als componist een van de laatste leerlingen van de Franse meester was.

Dalbavie is een componist van metamorfoses: in zijn ’La source d’un regard’ (’De oorsprong van een blik’) veranderde hij zijn signaalachtige melodieën in helder oplichtende velden van klank. Knap georkestreerde zoete orkestkleuren werden in harde montage tegen stravinskiaanse ritmische erupties geplakt, die op hun beurt plaatsmaakten voor Hollywood-strijkers, trage cascades en een gregoriaanse melodie in de vier fluiten (een verwijzing naar de diepgelovige Messiaen). Na een laatste uitbarsting zette de trompet nog een laatste punt achter dit aangenaam luisterbare werk.

In het concert vol kruisverwijzingen maakte de Nederlandse componist Geert van Keulen een mooie debussiaans knipogende orkestbewerking van het oorspronkelijk voor piano geschreven ’La plainte, au loin, du faune...’ van Dukas, op zijn beurt een muzikaal antwoord op Debussy’s ’Prélude à l’après-midi d’un faune’. In al die dromerige Franse kleurenpracht voelde het subtiele KCO onder Benjamin zich hoorbaar thuis.

Van Messiaen zelf klonk vroeg en volwassen werk, onder andere ’La Nativité du Seigneur’: een van de zeldzame momenten dat alleen het orgel te horen was in het Concertgebouw. Van het eveneens vroege orkestwerk ’Les offrandes oubliées’ tot en met het supervirtuoze ’Chronochromie’ hoorde je een componist die zijn uitgesproken stem en zijn spirituele thema’s al vanaf het begin van zijn carrière had gevonden. Verbijsterend en bewonderenswaardig, net zoals de stralende uitvoering van ’Chronochromie’ door het KCO.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden