Concert is eind culturele boycot

Vervolg van pag. 1

Boven het Ellis Park Stadion in Johannesburg cirkelden helikopters. Tussen de naar schatting 45 000 bezoekers van het concert van Paul Simon bewogen zich honderden onherkenbaar gemaakte en dus zeer herkenbare veiligheidsagenten. Maar uiteindelijk verschenen er niet meer dan 200 demonstranten bij de ingangen van het stadion met borden en pamfletten. Daarin werd de Amerikaanse zanger een opportunist genoemd. Het feit dat hij workshops voor zwarte artiesten geeft en 70 000 gulden van de opbrengst van de toer op rekening van de armlastige non-raciale vakbond van muzikanten stort, werd geclaimd als een resultaat van pressie door 'the people of South Africa' en de organisatoren van het protest in het bijzonder.

De bezoekers, jonge blanken wier anti-apartheidsgevoel zich manifesteert met het draaien van cd's van Bob Dylan en het dragen van t-shirts met vage pacifistische teksten kon het nauwelijks beroeren. Al wist de politiewoordvoerder na afloop te vertellen dat velen zich 'uitermate geirriteerd hadden gevoeld, maar gelukkig in staat waren gebleken hun kalmte te bewaren'.

De ergste repressiewetten zijn in het Zuid-Afrika van vandaag geschiedenis, maar de mentaliteit van het gezag tolereert nog maar moeizaam vreedzame acties die in de democratie tot het normale straatbeeld behoren. Het is waarschijnlijk vanwege deze mentaliteit dat zoveel blanke agenten zich door de dag vochten met het onophoudelijk doorzoeken van plastic tassen van zwarte bezoekers, waarin veelal blikjes cola en chips werden aangetroffen.

Paul Simon verscheen na een vier uur durend voorprogramma op het podium en droeg het concert op aan headman Tshabala, een van de onlangs vermoorde zangers van Ladysmith Black Mambazo, waarna de hits uit een ver en minder verleden de revue passeerden. De zanger liet zich begeleiden door een band van internationale samenstelling, onder wie drie township-muzikanten. In de loop van de show betrad ook het uitgedunde, maar niet minder virtuoze 'Ladysmith and the mother of South African Music' het podium.

Het overgrote deel van het publiek koesterde zich in de fraaie nietszeggendheid van Simons lyriek, al hadden de zo onderontwikkelde media in de afgelopen dagen niet nagelaten in hun beschouwingen over de politieke woelingen rond het concert eindeloos uit deze teksten te citeren. Zo werd het nationale vredescomite aangeraden 'een bridge over troubled water' te bouwen en werden de tegenstanders van het concert als doorbrekers van 'the sound of silence' geportretteerd. Niet meer dan een derde van de bezoekers was zwart. Dat zal gelegen hebben aan de te hoge toegangsprijzen en de lange afstand tussen het stadion en de zwarte woonoorden. Misschien was het ook het gebrek aan politieke spiritualiteit in de gehele show. De presentator die zei dat 'we op onze weg naar bevrijding ook willen vermaken' had natuurlijk gelijk.

Voor het bijna wegwissen van Afrika's politieke werkelijkheid uit culturele evenementen als het afgelopen weekeinde is het nog te vroeg. De viering van het 80-jarig bestaan van het ANC, enkele dagen eerder in Bloemfontein, was gezelliger, om het maar eens heel Nederlands te zeggen. Mandela danste er de sterren van de hemel in een volgepakt stadion. Misschien had Simon zich ook daar moeten vertonen. Het is verstandig dat hij zich onthoudt van politieke retoriek. Uiteindelijk heeft hij meer verstand van gitaarspelen, maar het zijn vooralsnog wel dit soort manifestaties waar je het werkelijke Afrika aantreft.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden