‘Compromis met luchthaven raakt langzaam uit zicht’

Beeld ANP

In 2008 konden er volgens omwonenden nog goede afspraken met Schiphol worden gemaakt. Maar van dat vertrouwen is bijna tien jaar later niet veel meer over.

Kees van Ojik is voorman van de omwonenden van Schiphol en gepensioneerd huisarts. Hij woont in het door vliegverkeer geplaagde Zwanenburg en is al sinds 1967 actief bezig met Schiphol. Vanuit zijn vrijstaande woning kan hij door grote, zwaar geïsoleerde, ramen het vliegverkeer om hem heen in de gaten houden.

Eind jaren zestig protesteerde hij tegen de komst van een extra baan op Schiphol. Daarna rolde hij het polderoverleg over de luchthaven in. En nu probeert hij nog te redden wat er te redden valt van het zogeheten Aldersakkoord, vernoemd naar de door de overheid benoemde voorzitter Hans Alders.

Aan de Alderstafel, inmiddels aangeduid als de Omgevingsraad Schiphol, sprak de luchthaven in 2008 met de bewonersorganisaties af dat Schiphol mocht groeien, maar wel alleen met vluchten die zouden bijdragen aan de Nederlandse economie. En met zo min mogelijk geluidshinder. “We zijn toen met begrip voor elkaars problemen tot een akkoord gekomen”, vertelt Van Ojik.

“Dat werd in heel Europa tot een onvoorstelbaar succes gezien. Vanuit Parijs kwamen er mensen langs om te horen hoe we dat voor elkaar hadden gekregen.”

Maar het gaat niet goed met het Aldersakkoord?

“Nee, Hans Alders was de grote bindende factor. Nu probeert een deel van de luchtvaartlobby hem weg te werken, omdat hij hun belang onvoldoende zou dienen. Maar wij vinden dat Alders moet blijven tot we een besluit hebben genomen over het aantal vliegbewegingen tot 2030. Al is het wel de vraag of zo’n besluit er überhaupt gaat komen.”

Hoezo niet?

“Met de stemming die er was bij het sluiten van het Aldersakkoord in 2008, waren we er zeker uit gekomen. Toen hadden we allemaal het gevoel dat we dit op een goede manier voor Nederland wilden regelen. De kern van het akkoord was het ­selectiviteitsbeleid, waarbij het ­vakantieverkeer aan banden wordt gelegd en het netwerkverkeer (verkeer dat overstappende reizigers bedient, red.) voorrang krijgt. Netwerkverkeer heeft namelijk een economisch belang voor Nederland in tegenstelling tot vluchten naar de Middellandse Zee.” 

Maar van dat selectiviteitsbeleid is weinig terechtgekomen. Hoe komt dat?

“De afgelopen jaren zijn er toch zo’n 30.000 vluchten voor stedentrips en plekken aan de Middellandse Zee bijgekomen op Schiphol. Volgens de huidige criteria konden ze worden aangemerkt als een zakenbestemming, omdat er meer dan 10.000 zakelijke passagiers meevliegen. Maar het gaat hier meestal niet om zakenbestemmingen, maar gewoon om toeristische plekken, zoals Nice, Malaga en Kreta. Behalve luchtvervuiling leveren dat soort vluchten Nederland helemaal niets op. Het selectiviteitsbeleid moet dus worden aangescherpt, waarbij je deze trips weghaalt van Schiphol.”

Waarom denkt u er niet uit te komen met Schiphol?

“Er is te lang getraineerd met het uitvoeren van het selectiviteitsbeleid zoals het bedoeld is. De ambtenaren op het ministerie zijn daarbij ook tekortgeschoten.”

Schiphol wil groeien naar 600.000 vliegbewegingen (starts en landingen) per jaar. Wat vindt u daarvan?

“Die 600.000 is echt volledig uit de lucht gegrepen. Allereerst is er een belemmering als het gaat om de veiligheid. In april stelde de Onderzoeksraad voor Veiligheid dat het zonder grote aanpassingen op de luchthaven niet veilig is om meer te gaan vliegen dan de 500.000 die tot 2020 als limiet gelden. Oftewel: al zal het wel kunnen wat het milieu betreft, dan nog mag het niet vanwege de veiligheid. Eerst moeten de aanbevelingen van de OvV worden opgevolgd. Dat is klip en klaar.

“Uiteindelijk zal de milieueffect­rapportage, als de cijfers betrouwbaar zijn vastgesteld, moeten laten zien of 600.000 vliegbewegingen mogelijk zijn. Ik durf wel te beweren dat dat niet het geval is. Ik schat dat het maximum tussen de 510.000 en 525.000 vliegbewegingen ligt. Daar kunnen ze dan na 2020 ongeveer een jaar mee vooruit op Schiphol.”

Maar met slechts een jaar neemt Schiphol vast geen genoegen. Hoe wilt u nog tot een compromis komen?

“Met zo’n getal als 600.000 weet je dat de milieurandvoorwaarden onmogelijk in stand kunnen blijven. Schiphol communiceert dit bovendien niet aan de Alderstafel, maar roept wel 600.000 in de pers. Dat betekent dat een compromis uit het zicht raakt.”

En dan?

“Dan geeft Alders zijn opdracht terug en komen we in het conflictstadium. Wij gaan dan een aantal rechtszaken voeren, waarvan ik vrij zeker ben dat we die gaan winnen.” 

Lees ook: Omwonenden dreigen Schiphol met de rechter

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden