Buma/Stemra

Componist van Eftelingmuziek, Maarten Hartveldt, moet van het hof alsnog betaald krijgen

null Beeld ANP
Beeld ANP

Maarten Hartveldt componeerde muziek die miljoenen mensen hoorden in de Efteling. De opbrengst belandde in de zakken van hitmakers die niets met hem te maken hadden.

Wie tussen 2005 en 2016 de Efteling betrad, werd niet alleen begroet door Pardoes, maar ook door de muziek van Maarten Hartveldt. Nog altijd zijn zijn composities te horen in de attractie ‘Het meisje met de zwavelstokjes’. Maar hoewel miljoenen bezoekers van zijn werk konden genieten, kreeg de componist er nauwelijks voor betaald.

Daar lijkt verandering in te komen. Dinsdag oordeelde het gerechtshof in Amsterdam dat Hartveldt alsnog vergoed moet worden voor al het gebruik van zijn muziek vanaf 2011, de periode daarvoor was verjaard. Daarnaast moet hij naar behoren worden betaald voor het gebruik van zijn muziek in attractiepark Toverland. De vergoedingen moeten worden uitgekeerd door Buma/Stemra, de auteursrechtenorganisatie die in Nederland geld int bij muziekgebruikers en uitkeert aan liedschrijvers.

Het is een verrassende wending in een jarenlange zaak die Hartveldt tegen Buma/Stemra voerde. In 2018 oordeelde de rechter nog dat Buma/Stemra juist had gehandeld. De organisatie had niet gecontroleerd wiens muziek ze bij de Efteling draaiden en verdeelde het geld dat bij het pretpark was geïnd aan de hand van haar ‘referentierepertoire’. Dat wil zeggen dat het geld niet ging naar Hartveldt, maar naar liedschrijvers die veel werden gedraaid op radio en televisie.

Volgens de rechter klopte dit met Buma/Stemra’s eigen regels en kon niet worden verwacht dat ze zich in het muziekrepertoire van de Efteling hadden verdiept.

De composities zijn niet zomaar achtergrondmuziek

Maar volgens het hof had Buma/Stemra wél meer moeite moeten doen om te zorgen dat het geld goed terechtkwam. Daarnaast moet opnieuw worden bekeken hoeveel de muziek waard is. Zo vallen de composities niet zomaar onder achtergrondmuziek, waarvoor lage tarieven gelden, en staat ter discussie op wat voor oppervlakte Hartveldts muziek te horen was.

Hartveldt is opgelucht door het vonnis. “Ik vind het heel erg goed dat de rechter stelt dat het geen achtergrondmuziek is en dat het een belangrijke functie heeft voor het pretpark. Buma/Stemra had zijn huiswerk moeten doen en moet gewoon vergoeden. Ik vind deze zaak vooral belangrijk, omdat ik vergelijkbare verhalen hoor van componisten die zwaar benadeeld worden. Wie weet hoeveel miljoenen aan auteursrechten jaarlijks aan de strijkstok blijven hangen? Ik heb nog steeds geen inzage in wat de Efteling of Toverland nou daadwerkelijk betalen aan Buma/Stemra.”

Buma/Stemra kan zich in het vonnis vinden. “Wij hadden het geld niet op de algemene, maar op een speciale manier aan Hartveldt moeten uitkeren. Dat nemen we ter harte, dat zullen we doen.” De woordvoerder zegt verder dat de organisatie wegens een groot aantal leden, liedjes, streams en downloads een hoge mate van standaardisatie hanteert. “Wel is het hof het ermee eens dat we de pretparken hebben aangeslagen voor achtergrondmuziek.”

Daar plaatst auteursrechtadvocaat Hans Bousie een kanttekening bij. Ja, Buma/Stemra mag de classificatie achtergrondmuziek gebruiken toen ze de parken een rekening stuurt. “Maar dat betekent niet dat ze ook volgens die definitie mogen uitkeren. Het hof oordeelt juist dat deze muziek meer waarde heeft dan iets wat je in een lift hoort. Het is speciaal voor de pretparken geschreven. Ik vrees dat Buma er niet komt door te zeggen dat het toch achtergrondmuziek is.”

De waarde van de muziek moet worden vastgesteld in een schadestaatprocedure.

Verandert deze uitspraak iets voor componisten? Margriet Koedooder, muziekadvocaat, betwijfelt het. “Niets nieuws onder de zon. Een auteur die procedeert tegen Buma/Stemra, begint op achterstand. Dat blijft zo.”

Lees ook:

Wie wint er bij het nieuwe EU-copyright?

De EU wil makkelijke inkomsten van tech-giganten aanpakken. Dat heeft ook gevolgen voor het filmpje dat u op Instagram uploadt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden