Compassiehandvest is 'goed idee op het juiste moment'

amsterdam – In een afgeladen Mozes en Aëronkerk in Amsterdam maakte rabbijn Awraham Soetendorp gisteren de 300 woorden tellende tekst openbaar van het ’Handvest voor compassie’. Diezelfde dag werd het handvest op alle continenten gepresenteerd, tijdens 175 bijeenkomsten in 32 verschillende landen.

Het handvest is een initiatief van de Engelse schrijfster en religiedeskundige Karen Armstrong. Wereldwijd vond het weerklank: 125 partners en organisaties sloten zich aan bij haar idee.

De tekst van het ’Charter for Compassion’ schreef ze samen met anderen, onder wie de grootmoefti van Egypte, de islamitische filosoof Tariq Ramadan en rabbijn Soetendorp.

Het handvest roept iedere man en vrouw op om compassie – ’een principe dat ten grondslag ligt aan alle religieuze, ethische en spirituele tradities’ – opnieuw te maken tot de kern van moreel handelen en van religie.

Op een videoscherm sprak Armstrong gisteren vanuit Washington de aanwezigen in Amsterdam toe. Ik weet, zei ze, dat Nederland voor bijzondere uitdagingen staat, als het om compassie gaat. Daarmee doelde ze onder meer op de beweging van Geert Wilders. In het tijdschrift Volzin van deze week noemt zij het ’angstaanjagend’ dat Wilders de islam steeds afschildert als een slechte godsdienst. „Wilders is een soort fascist (..) En zijn boodschap gaat rechtstreeks de moslimwereld in. Iedereen kent hem daar. Zijn geluid is het enige dat ze horen uit het Westen, afgezien van dat van mij en een paar andere eenzame zielen.”

Burgemeester Job Cohen haalde in zijn toespraak de bijbelse gelijkenis aan van de Barmhartige Samaritaan. Zijn conclusie: „Barmhartigheid betekent kiezen. Wat telt is wat iemand doet, niet wat hij is.” Zelf probeert Cohen barmhartigheid gestalte te geven „door te handelen naar hoe ik ook zelf benaderd wil worden: met tolerantie, matiging en dialoog”.

Tariq Ramadan, ingevlogen vanuit Londen, vond de presentatie van het handvest zo belangrijk dat hij „er speciaal voor terug wilde komen naar Nederland”. De filosoof en islamoloog werd deze zomer ontslagen door de gemeente Rotterdam en de Erasmus Universiteit, vanwege zijn werk voor de Iraanse staatszender Press TV. Compassie begint bij jezelf, zei hij. „Je moet je eigen acties kunnen veroordelen en tegelijkertijd jezelf begrijpen. Dán kun je ook de ander proberen te begrijpen, zonder verkeerde daden goed te praten.”

Volgens econoom Herman Wijffels is de crisis het gevolg van ’atomistisch, egocentrisch, rationeel gedrag’ en van ’een gebrek aan betrokkenheid en compassie’. Daarom is het handvest ’een goed idee op het juiste moment’. „We hebben juist nu mededogen nodig, als basis voor een volgende beschavingsfase.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden