Compassie genoeg, maar nog geen vaccin

Voorlopig is er nog geen vaccin tegen aids. Erg bemoedigend was deze conclusie niet aan het eind van de dertiende internationale aids-conferentie, die gisteren in Durban werd afgesloten door de voormalige Zuid-Afrikaanse president Nelson Mandela.

Aan gedrevenheid en compassie was echter geen gebrek. Van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat discussieerden duizenden deelnemers onvermoeibaar over medicijnen, preventie en andere onderwerpen rond aids. Uit de hele wereld gaven mensen presentaties, variërend van mobilisatie van boeddhistische monniken voor aidswerk in Cambodja, drugsspuiters in het Russische Pskov tot een Amerikaanse workshop waar Poppen van Hoop worden gemaakt voor kinderen met aids.

Elke ochtend werden de gesprekken in de bus naar het conferentiecentrum levendiger, maar ook soms ontmoedigender. Zo werd het enthousiasme van een paar Amerikanen gisterochtend, over de toespraak van Harvard-econoom Jeffrey Sachs, flink getemperd door een Zuid-Afrikaanse vrouw die op het afgelegen platteland met aidspatiënten werkt.

Sachs had gezegd dat er geen miljoenen dollars, zelfs geen miljarden dollars, maar biljarden dollars nodig zijn om de dreigende sociale en economische ramp in Afrika te voorkomen. ,,Maar zelfs al komt er geld, dan zien wij het nooit'', zei de gezondheidswerkster. ,,Ambtenaren en anderen in de gezondheidszorg steken allemaal wel iets in eigen zak, waardoor wij vaak de simpelste medicijnen niet binnen krijgen.''

Hoewel deze conferentie in het teken stond van toegang tot aidsremmers en medicijnen, lijkt er in de ontwikkelingslanden dan ook nog een lange weg vol obstakels te liggen. Ook was er weinig hoop op de snelle uitvinding van een vaccin tegen aids.

Van de zestig mogelijke aidsvaccins die de afgelopen dertien jaar op kleine schaal zijn getest, is er slechts een tot de laatste fase gekomen, voor het kan worden goedgekeurd. Dit vaccin wordt momenteel getest op 8000 vrijwilligers in de Verenigde Staten en Thailand, maar zelfs als alles goed gaat, zal het niet voor 2003 op de markt komen. Bovendien lijkt dit zogeheten Aidsvax niet te beschermen tegen het type hiv-virus dat vooral in Afrika voorkomt.

Belangrijk nieuws afgelopen week was dan ook dat er voor het eerst een vaccin zal worden getest dat speciaal geschikt is voor Afrikanen. Het vaccin is voortgekomen uit een Brits-Keniaans onderzoek naar tachtig prostituees in Nairobi, die uit zichzelf immuun waren geworden tegen aids.

Vermoedelijk omdat ze dag-in-dag-uit opnieuw met hiv werden besmet, bevatte hun bloed een grote hoeveelheid T-killers die het virus bestrijden. Het vaccin is dan ook gebaseerd op stukjes DNA van het hiv-virus. Volgende maand zullen de eerste proeven beginnen op 18 vrijwilligers in het Britse Oxford. Een van de vrijwilligers is het Britse parlementslid Evan Harris.

Aangezien er momenteel 15000 mensen per dag worden besmet met het hiv-virus, is echter grote haast geboden. ,,Deze wereldwijde strijd tegen hiv is niets minder dan een oorlog'', zei de Amerikaanse Margaret Liu, van het Internationaal Vaccin Instituut, op de conferentie.

Ze zei dat de wereld 'wetenschappelijk goed genoeg is uitgerust om voor 2007 een vaccin te maken', maar dat daarvoor een veel grotere inspanning nodig is van onderzoeksinstituten, regeringen en internationale organisaties.

Als er niets gebeurt, zullen de komende tien jaar 50 miljoen nieuwe mensen besmet raken, bovenop de 34 miljoen die nu besmet zijn en de 18 miljoen die al zijn overleden aan aids. Bij elkaar is dat ongeveer zes keer de bevolking van Nederland.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden