Communicerende kandidaten: Carson omlaag, Christie omhoog?

Chris Christie is daar helemaal zichzelf: direct en vol branie. Beeld afp

Ben Carson verdedigde zich afgelopen weekeind fel tegen berichten in de media dat hij verhalen over zijn jeugd had overdreven.
Volgens CNN is er niemand te vinden die bevestigt dat hij ooit in een moment van razernij een vriend in de buik probeerde te steken. Die ervaring zou Carson tot inkeer hebben gebracht. Met als resultaat de man die nu zoveel kiezers aantrekt met zijn kalme uitstraling en zijn superieure minachting van de politiek. Volgens Carson is het allemaal echt waar, en wil het bijna-slachtoffer gewoon niet in de publiciteit.

En Politico kwam er achter dat hij als scholier helemaal geen beurs voor de prestigieuze militaire academie in West Point aangeboden heeft gekregen, iets wat hij in zijn boek 'Gifted Hands' en in vele interviews heeft verteld. Er bestaan zelfs geen beurzen voor West Point, wie door de strenge selectie komt, studeert gratis (en moet daarna een paar jaar in het leger dienen).

Volgens Carson was het geen formeel aanbod, maar vertelden hoge militairen hem dat hij met zijn cijfers en staat van dienst in een cadetten-programma op school absoluut tot West Point zou worden toegelaten. Politico zwakte later de kop 'Carson verzon beurs' een beetje af, maar blijft er bij: hij maakte het mooier dan het was.

Onderste steen boven
Volgens Carson zijn de media gewoon tegen hem. Dat zegt een kandidaat in zijn positie natuurlijk altijd. Maar het is ook wel een beetje waar, al is het niet om de reden dat Carson denkt: de media zijn niet zozeer links, als wel kritisch, extra kritisch, op de koploper in de peilingen.

De oud-neurochirurg was de afgelopen week het lijdend voorwerp van een ijzeren wet in het Amerikaanse politieke leven: als je nieuw en spannend bent, vertellen de media maar al te graag jouw verhaal. Maar als je eenmaal belangrijk bent geworden, en kans loopt een hoge functie te veroveren, dan ben je het waard om onderzocht te worden. Opeens hebben de media is er geld en mankracht om in de archieven te duiken, telefoontjes te plegen, een glaasje te drinken met oude bekenden, alles na te checken wat je ooit over jezelf hebt gezegd.

Dan komen de krasjes onder de verf vandaan, en heel soms de lijken uit de kast. Bijvoorbeeld dat Carson van mening is dat de piramides in Egypte door Jozef gebouwde graanschuren zijn, om de overvloed van de bijbelse 'zeven vette jaren' op te slaan. En dat leidt de media dan weer naar zijn geloof in het algemeen en naar zijn lidmaatschap van de Zevende-dags Adventisten, een kerkgenootschap met tamelijk aparte ideeën over de op handen zijnde eindtijd (maar niet over piramides). Is dat relevant voor de media? Voor een aanstaande president wel.

Terug naar Trump
Fataal hoeft dat allemaal niet te zijn. Miljardair Donald Trump heeft het proces al doorgemaakt, en hij is nog steeds een van de koplopers, volgens de laatste peilingen zelfs in het nogal christelijke, en dus Carson-vriendelijke Iowa. In debatten werd hij aangepakt over de ondernemingen die hij failliet had laten gaan. En je kunt erover redetwisten of hij wel zo'n briljante zakenman is: als hij het fortuin dat hij van zijn vader geërfd had, gewoon op de beurs had belegd en verder niets had gedaan, was hij rijker geweest dan hij nu is.

Marco Rubio maakt het nu ook mee. De senator voor Florida is nu koploper bij de 'normale' politici, de groep waaruit nog steeds iedereen de uiteindelijke Republikeinse genomineerde verwacht - als de boze kiezers die nu bij Trump en Carson zitten, bij zinnen zijn gekomen.

Zijn 'schandaal' draait om het gebruiken van een credit card van de Republikeinse partij in Florida, voor privé uitgaven. Maar het lijkt mee te vallen: dit weekeinde publiceerde hij de afschriften, en doorgaans corrigeerde hij die vergissingen meteen. Er blijkt ook uit, meldt Politico dat hij in vergelijking met collega-politici nog tamelijk zuinig omging met het geld van de partij.

Wind mee
Zoals de koploper tegenwind te verduren krijgt, zo krijgt een kandidaat die hopeloos achter staat, soms opeens een duwtje in de rug van de media. Het is alsof die nog even heel goed gaan kijken naar degene die op het punt staat afscheid gaat nemen, om zeker te zijn dat er niet een prachtkans voor het land verloren gaat.

Zo'n moment maakte Chris Christie deze week mee. Al maanden loopt hij New Hampshire af om zich aan de kiezers voor te stellen in 'town hall meetings' (vergaderingen waarin iedereen vragen mag stellen, het hoeft niet in een stadhuis te zijn) . Hij is daar helemaal zichzelf: direct, vol branie over wat hij in New Jersey allemaal verricht heeft, nota bene als Republikeinse gouverneur in een verder door Democraten gedomineerde staat, maar ook schijnbaar heel open over zichzelf met persoonlijke verhalen over hoe het vroeger bij hem thuis toeging, en over zijn relatie met zijn moeder.

Een video van zo'n bijeenkomst, het stukje waarin hij vertelt over de longkanker waar zijn rookverslaafde moeder aan overleed, en over een succesvolle vriend wiens leven werd verwoest door een verslaving aan pijnstillers, verscheen op de website Huffington Post. En kreeg langs die weg niet zoals anders duizenden, maar opeens miljoenen hits.

Het onderwerp was er ook naar: heroïneverslaving is in de VS de afgelopen jaren een enorm probleem geworden, juist ook bij de blanke middenklasse waarvan de Republikeinen het moeten hebben. Christie liet merken dat hij het probleem begreep, en dat hij de mensen die in de val van de drugs liepen geen mislukkelingen vond - of misdadigers. Zoals in de VS wel heel lang is gebeurd, met name toen drugsgebruik en verslaving een probleem waren van zwarte Amerikanen.

De wetten van de media
Van links tot rechts werd in de media opeens weer gepraat over Christie: was hij niet toch degene op wie de Republikeinen zaten te wachten, harder dan Carson, professioneler dan Trump, tactischer dan Ted Cruz? Was het wel terecht dat hij in het debat van komende dinsdag teruggezet was naar het 'kindertafeltje' van in de peilingen onderpresterende kandidaten?

Het is de wet van de communicerende kandidaten: wie hoog stijgt, wordt een kopje kleiner gemaakt. Wie laag zinkt, wordt nog een laatste keer nadrukkelijk aan het publiek getoond: willen jullie deze echt niet?
De media doen wat dat betreft hun werk goed, zou je denken, in dienst van de democratie. Maar je kunt ook zeggen dat het zo uitpakt omdat ze hun eigen belang najagen: kijkers en lezers verdien je door nieuws te maken, en dus ook door spannende dingen te ontdekken in kandidaten die we al lang dachten te kennen.

Als de media daarmee een gedoodverfde winnaar terugdrukken in het peloton, en aan de andere kant iemand die hopeloos achteraan bungelt nog een tijdje in de race houden, blijft er voor de kiezer zo lang mogelijk iets te kiezen en voor de media zo lang mogelijk iets om over te schrijven. Je moet er als politiek journalist toch niet aan denken dat we opeens nog een jaar te gaan zouden hebben met bij de Democraten alleen Hillary Clinton en Bernie Sanders en bij de Republikeinen alleen Marco Rubio en Donald Trump?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden