Commercieel aantrekkelijker programmering doet orgelserie in Utrechtse Dom niet goed

Overige orgelconcerten in de Domkerk: 31 juli - David Sanger (Bull, Wesley, Bridge, Liszt, Heiller en Sanger); 7 augustus - Herman van Vliet (Widor-programma); 21 augustus Sander van Marion (40 jaar organist; variatiewerken); 28 augustus - Ewald Kooiman (Bach-programma).

Ook dit seizoen klinken er de nodige interessante programma's met deels onbekende composities in de Dom, maar desondanks lijkt de serie minder glans te hebben dan de opvallende en schitterende 'glossy' affiche doet vermoeden.

Ten dele komt dat door een commerciëlere programmering, met twee populaire publiekstrekkers. Onder hen is Sander van Marion, die in de Dom het jubileumprogramma met lichtvoetige variatiewerken komt spelen, dat hij momenteel overal in den lande al laat horen. Jammer dat de organisatoren hiervoor gezwicht zijn. Een minpunt is verder dat programmatoelichtingen , vorige jaren nog in een kloek boekwerk gebundeld, nu volledig ontbreken.

Afgelopen woensdag bleek dat laatste een groot gemis in het overigens slecht bezochte concert met Zuid-Amerikaanse muziek van José Luís de Aquino. Deze Braziliaan speelde naast composities van zijn landgenoten, werken van J.S. Bach, G. Böhm, G.B. Cabanilles en L. Vierne. Naar aanleiding van dit concert derde concert in de serie moet worden opgemerkt, dat de Utrechtse concertcommissie een risico genomen had een onbekende organist uit zo'n ver land uit te nodigen, zonder te weten hoe hij speelt. Met alle respect, maarAquino voldeed niet aan de hoge standaard die deze serie normaalgesproken als norm doet gelden. In de barokke werken bijvoorbeeld, was merkbaar dat de Braziliaan niet vertrouwd is met de huidige opvattingen over articulatie en in veel werken klonken de registraties vaak te penetrant (met teveel aliquotstemmen) en uit balans. Bovendien had Aquino, met name in Bachs Preludium en Fuga in e, BWV 548 hoorbare problemen met de zware aanslag van dit Bütz-orgel.

Een echte orgelcultuur is er in Brazilië, waar hoegenaamd geen historische orgels zijn bewaard gebleven, kennelijk niet; althans dat was de indruk die de werken van eigen bodem gaven die Aquino speelde. De Prelude 'Bachianas Brasileiras' nr. 4 bleek een transcriptie te zijn van het gelijknamige pianowerk van Heitor Villa-Lobos, gemaakt door Aquino's vroegere leraar Angelo Camin (1913-1986). Op orgel klonk dit werk, mede als gevolg van de forse registratie overgangen, nogal stug. Smakelijker was de hoog-romantische Fantasie 'Alleluia Pacal' uit 1913 van Fr. Franceschini, een Italiaan, die zich in Brazilië heeft gevestigd. Lichtvoetig bedoeld, maar te scherp geregistreerd, was het 'Scherzo in f' van Camin. Het werd in 1961 geschreven, maar heeft volledig de romantische stijl van Vierne. Harmonisch geavanceerder, maar qua vorm weinig overtuigend, was Camins 'Preludio' uit 1963. Door met Viernes uitbundige 'Hymne au Soleil', opus 53 van Vierne te eindigen, liet Aquino horen waar zijn componerende landgenoten de inspiratie hadden gezocht.

In de komende concerten in de Dom kan veel verwacht worden van het Frans/Duits-romantische recital van Ben van Oosten, volgende week, en van het Liszt programma op 24 juli door de Hongaarse virtuoos Zsuzsa Elekes, een organiste van internationale klasse. Opmerkelijke programma's in deze serie zijn er verder op 14 augustus (Jan Jansen met een componistenportret gewijd aan Jan Welmers) en 4 september ('Les Vêpres de la Vierge' van Dupré met organist Piet van der Steen en het Utrechts Studenten Gregoriaans Koor). Dit laatste concert is een inhaalmanoeuvre: het was gepland voor vorige week woensdag, maar op die dag brandde de pas vijf jaar jonge windmachine van het orgel door. Een geschikt plaatsvervangend orgel voor dit werk van Dupré was er niet en het concert werd geannuleerd; het publiek kon die avond naar de kathedraal waar Wouter van Belle een extra concert gaf.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden