Commercie op Internet is geen taboe meer

Na de techno-hippies hebben nu ook de managers Internet ontdekt. Zij zien in het netwerk der netwerken met zijn veertig miljoen gebruikers geen ideële informatiewolk, maar vooral een manier om snel geld te verdienen. Sinds vorig jaar heeft ook de PTT zich overgeleverd aan de Internet-koorts. Het voormalige logge staatsbedrijf zal dit voorjaar zelf Internet gaan aanbieden via het nieuw op te zetten bedrijf Planet Internet. Om het project van de grond te krijgen zijn snelle twintigers ingehuurd, zoals Michiel Frackers, strak in het pak en met een hele snelle sales talk.

“Je moet de consument nooit vragen of hij behoefte heeft aan Internet. Je moet hem zelf duidelijk maken dat Internet aan iedereen wat te bieden heeft. Noem mij een persoon en ik vind voor hem of haar een nieuwsgroep waar 'ie zelf nooit aan heeft gedacht, maar waar 'ie informatie kan vinden die precies aansluit bij zijn of haar interesse.” “Neem onze eigen marketingmanager. Tot voor kort geen fanatieke Internet-gebruiker. Gebruikte het net eigenlijk alleen voor zijn e-mailtjes, totdat ik hem wees op een nieuwsgroep die helemaal gewijd is aan Franse wijnen, toevallig een grote hobby van hem. Nu is hij er niet meer van af te slaan.”

Met zijn donkerblauwe pak, zijn groen met wit gestreepte overhemd en zijn zwarte brogues voldoet Michiel Frackers (26) helemaal aan het beeld van de snelle manager waar de ondernemingsdrift van af straalt. Frackers: “Internet is niet alleen bestemd voor computerfreaks, het netwerk is er voor iedereen. Over een paar jaar is inloggen op Internet net zo gewoon als het lezen van de krant.”

Wist de PTT bij wijze van spreken twee jaar geleden nog nauwelijks wat Internet was, sinds de Internet-hype over Nederland is gedaald wil ook Nederlands grootste en tot nog toe enige aanbieder van telefoonverbindingen niet achter het net vissen. Eind vorig jaar kondigde het aan zich samen met uitgever Maarten van de Biggelaar (Quote, Elle, Santé) op de digitale snelweg te begeven. In een speciaal daarvoor opgezette dochtermaatschappij, KPN Multimedia, werd Planet Internet ondergebracht.

Frackers heeft de inhoudelijke leiding over de Internet-server die door zijn gebruikersvriendelijke software met één druk op de knop toegang moet verschaffen tot het wereldwijde netwerk. Daarnaast zal Planet Internet ook (al dan niet tegen betaling) eigen diensten aanbieden, zoals teleshoppen, interactieve computerspelletjes, elektronische tijdschriften, advertentieruimte en niet te vergeten de eigen consumentenrubrieken waar men tegen betaling over elk gewenst onderwerp (van popmuziek tot sport en seks) voorgeselecteerde informatie afkomstig van het Internet kan vinden. Met een investering van enkele miljoenen verwacht KPN binnen een jaar zo'n 20.000 nieuwe Internet-gebruikers te trekken.

De honderdduizend moeten binnen enkele jaren worden gehaald. Waar dit getal precies op is gebaseerd, daarop heeft ook Frackers geen antwoord. Aan marktonderzoek naar nog niet bestaande produkten heeft hij een hekel. “Als het gaat om het lanceren van een nieuwe produkt dat nog niemand kent, heeft dat weinig zin. Maar als je bedenkt dat Internet wereldwijd groeit met zo'n 200.000 gebruikers per week, dan moet het wel heel raar lopen als we dat aantal niet zouden halen.”

IDEALISTISCH

De markt voor Internet-aanbieders is hot. Niet voor niets kwam computergigant IBM zo'n half jaar geleden met een nieuw programma (OS2/WARP) waarin een ingebouwde Internet- optie zit. In Nederland bestond deze markt tot voor kort uit een zeer beperkt aantal idealistische clubjes. Voor de academische wereld was er het niet-commerciële Surfnet, dat toegang verleent aan zo'n 200 instellingen. De rest, die bestaat uit zowel particulieren als bedrijven, vindt zijn weg via het in Amsterdam gevestigde NL-net, dat is voortgekomen uit medewerkers van het Instituut voor Wiskunde en Informatica. NL-net biedt onder andere ook onderdak aan gebruikersgroepen als XS4all en de Digitale Stad. In totaal zouden er via al deze aanbieders meer dan 100.000 Nederlanders aan Internet hangen, maar volgens Frackers is de potentiële doelgroep veel groter.

“In de begintijd waren het vooral de early adopters, jonge, hoog-opgeleide mannen, in marketingjargon klasse A-B1. Inmiddels is er een veel bredere groep daar bovenop gekomen. Die zijn in marketing-termen moeilijk te vangen, omdat het hier niet om de traditionele doelgroepen gaat. Het zijn niet de computertechneuten, maar mensen uit alle lagen van de bevolking en van alle leeftijden. Geen Girotel-mensen, zal ik maar zeggen, maar mensen met een brede interesse, de kranten- en tijdschriften-lezers, die op hun werk misschien al wat met computers te maken hebben gehad en die bereid zijn om, als er maar een interessant informatie-aanbod is, een modem aan te schaffen.”

Na de introductie in Nederland denkt Planet Internet bovendien snel door te kunnen stoten naar andere Europese markten. “Door onze band met Unisource (het Europese samenwerkingsverband van PTT Telecom met andere Europese PTT's, red.) dat onze hele infrastructuur voor zijn rekening neemt, kunnen wij gemakkelijk de Duitse, Franse of Scandinavische markt op.”

STOFFIG

Het contact tussen Frackers en KPN (het moederbedrijf van PTT Telecom) ontstond in de collegebanken van de Universiteit van Amsterdam, waar Frackers communicatiewetenschappen studeerde. Frackers: “Pieter van Hoogstraten van KPN hield daar een lezing over de toekomst van zijn bedrijf. Tijdens de pauze heb ik hem een bekertje koffie aangeboden, in de kantine. Ik zei: ik heb een plan waarmee je alleen al aan telefoonkosten negen miljoen gulden per jaar kunt binnenhalen. Bleek dat KPN precies op zoek was naar dat soort nieuwe ideeën. Niet vanwege die negen miljoen, want die telefoontikken dat interesseert ze al lang niet meer, maar vanwege die nieuwe toepassingen. Op basis van al bestaande netwerken nieuwe diensten aanbieden. De PTT was een stoffig bedrijf. Technisch goed op de hoogte, maar er zaten weinig creatieve mensen bij. Toch is het nog steeds zo, dat als ik daar nu binnenkom om een voordracht te houden voor de Raad van Comissarissen, hun haren na afloop recht overeind staan.”

De gemiddelde leeftijd van het Planet Internet-team ligt niet ver boven de twintig. “We werken met allemaal jonge, nieuwe mensen”, legt Frackers uit. Onze cybrarians - de redacteuren die uit het enorme informatie-aanbod op Internet voor de rubrieken een voorselectie maken - hebben we voornamelijk van het Internet opgepikt.” Ook Volkskrant-medewerker Francisco van Jole is aangetrokken. Frackers: “Wij willen geen techneuten, maar mensen met visie. Francisco is zo iemand. Hij gaat voor ons niet alleen columns schrijven, maar heeft binnen Planet ook zijn eigen BV-tje. Daarin kan hij zich uitleven op zijn eigen interesses, zoals het ontwikkelen van nieuwe spelletjes. We geven hem de ruimte om zijn eigen Francisco-world te scheppen.”

Commercie op het netwerk, tot voor kort nog een heet hangijzer in Internet-kringen, is voor de jonge honden zeker geen taboe. “Dat Internet vroeg of laat zou vercommercialiseren is altijd duidelijk geweest”, stelt Frackers. “Als de gebruiker maar zelf kan kiezen. In sommige delen van Planet Internet, zoals de nieuwsgroepen, zul je nooit een sponsor of adverteerder tegenkomen. Wij houden ons strikt aan de nettiquette. Voor commerciële informatie hebben we een speciale ruimte gecreëerd.” Wel bestaat er binnen de rubrieken een mogelijkheid tot adverteren. “Maar dat is op zich niets nieuws”, zegt Frackers. “Dat gebeurt nu ook al. Tenslotte moet het zich wel allemaal kunnen terugbetalen.”

Sinds snelle Internet-managers als Frackers het netwerk hebben ontdekt lijkt de zorgeloze tijd waarin een handjevol cybernauts vol idealen streden voor een vrije toegang tot informatie op het net verleden tijd. Frackers: “In mijn onderhandelingen met KPN over een auto van de zaak, die wat mij betreft helemaal niet groot hoefde te zijn, heb ik wel een ingebouwde cd-speler met niet twee, maar vier boxen geëist.”

Zal Internet in de toekomst de plaats innemen van de tv, de krant, de bladen en de telefoon? Frackers: “Natuurlijk vreet het een beetje aan alles. De chat-functie op Internet is een alternatief voor het café. E-mail voor de fax en de telefoon. Maar over het algemeen zal het eerder aanvullend werken. Het gaat niet zozeer af van de hoeveelheid tijd die je per dag besteedt aan het lezen van de krant, maar het zal een hele nieuwe indeling van de dag tot gevolg hebben. Ikzelf check elke ochtend eerst even mijn e-mailtjes.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden