‘Commandanten konden niet door één deur’

Nederlandse militairen houden patrouille met een Patria voertuig in de omgeving Tarin Kowt. (ANP)

Het tijdelijk op een zijspoor gezette verkenningspeloton is weer aan het werk in Uruzgan.

Het stof rond de ‘affaire’ met het verkenningspeloton is nog niet neergedaald, maar over één ding zijn alle betrokkenen het eens: de mannen van het peloton treft geen enkele blaam.

Het beste bewijs daarvan is dat het vrijwel voltallige peloton weer ‘de poort uit is’, oftewel op verkenning in de regio rond de militaire basis Kamp Holland in Tarin Kowt. ,,Als er ook maar de geringste twijfel zou zijn over het functioneren van het peloton, zouden ze echt de poort niet uit gaan’’, zegt een militair die anoniem wil blijven.

De kwestie ligt nog steeds gevoelig. Eind vorige maand kwam naar buiten dat de commandant van de Battle group het hele peloton (24 militairen) op non-actief had gesteld. Er waren, zo meldde het ministerie van defensie, ‘binnen de groep dusdanige problemen dat zij hun operationele taken niet naar behoren kunnen uitvoeren’. De marechaussee stelde een onderzoek in. Daaruit kwamen geen strafbare feiten naar voren. Wel besloot Defensie om de twee betrokken commandanten van hun functie te ontheffen en naar Nederland terug te sturen. Zij worden niet ontslagen. Tegen andere kaderleden in Uruzgan zijn disciplinaire maatregelen genomen.

Defensie doet geen mededelingen over de precieze gang van zaken omdat het om een ‘interne aangelegenheid’ gaat, die niet op deze manier in de publiciteit had mogen komen. ,,Mensen zijn in een verkeerd daglicht gesteld en dat is zonde’’, zegt de commandant van de Task force Uruzgan (TFU), kolonel Kees Matthijssen. Hij houdt het neutraal op ‘een combinatie van dingen’ die uit de hand is gelopen.

Matthijssen beschouwt de kwestie als afgedaan. Hij laat het antwoord open op de vraag of de leiding niet eerder had moeten ingrijpen om escalatie te voorkomen. ,,Als commandant-TFU heb ik niet zoveel inzicht in wat er op pelotonsniveau gebeurt.’’ De les is volgens Matthijssen wel ,,dat iedereen onder operationele omstandigheden moet doen waarvoor hij is ingehuurd, anders lopen dingen scheef’’.

De commandanten en andere leidinggevenden hebben volgens Defensie ‘niet adequaat en ongepast’ gehandeld. Volgens militairen op Kamp Holland zou de oorzaak daarvan mede hebben gelegen in de slechte relatie tussen de commandant van het peloton en zijn meerdere, de compagniescommandant. (Een compagnie bestaat in de regel uit vier pelotons). Tussen deze twee militairen zou het al langere tijd niet boteren. Defensie spreekt deze lezing tegen.

Het kwam volgens de militairen op Kamp Holland tot een botsing toen de compagniescommandant opdracht gaf voor een riskante missie. Het verkenningspeloton is extra getraind en bewapend om vóór de hoofdmacht uit het terrein en eventuele tegenstand in kaart te brengen. De militairen lopen daardoor meer kans om in een vuurgevecht of hinderlaag te lopen. De pelotonscommandant vroeg – na overleg binnen het peloton – om meer voorbereidingstijd, maar die wilde de compagniescommandant niet geven. De missie kon volgens hem geen uitstel lijden.

De onenigheid liep uiteindelijk zo hoog op dat de leiding van de Battle group geen andere mogelijkheid zag dan het peloton tijdelijk op non-actief te stellen. Die maatregel is teruggedraaid. Het peloton draait weer buiten de poort mee en dient de gebruikelijke termijn van vier maanden in Uruzgan uit.

Kolonel Kees Matthijssen, commandant Task force Uruzgan. (\N)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden