Collecteman is van het andere leger

(Trouw) Beeld reyer boxem
(Trouw)Beeld reyer boxem

Hij staat altijd vóór V & D in Groningen, de collectant met de heilslegerpet. Hij hoort bij de binnenstad. Er gaan geruchten dat hij het geld in eigen zak zou steken, en helemaal geen heilsoldaat is. In werkelijkheid is sergeant Wildeman een heilsoldaat, maar niet van het Leger des Heils. En moet hij met de Kerst even wijken.

Jacob Wildeman collecteert al veertig jaar. Voor de zwervers, zegt hij. Maar in Groningen twijfelen nogal wat passanten of het geld dat hij ophaalt, wel écht bij het goede doel terechtkomt. Is hij wel een heilsoldaat? En waarom moet hij over een week het veld ruimen?

Vijf dagen in de week staat Wildeman met zijn collectebus voor de Groninger V & D. Volgens hardnekkige geruchten in ’Stad’ én op Hyves is hij een oplichter, maar de 76-jarige man met zijn collectebus is wel degelijk een heilsoldaat. Wildeman is sergeant van het Noordelijk Heilsleger, een afsplitsing van het veel bekendere Internationaal Leger des Heils.

De bejaarde heilsoldaat beschrijft zijn dagritme: „Ik word ’s morgens opgehaald met de deeltaxi en om vijf uur brengen ze me weer terug naar huis.” Op de dag des Heren bezoekt hij de kerk en ’s maandags rust hij uit. „Het verveelt nooit”, zegt hij. „Anders ben ik maar alleen thuis.”

Veertig jaar geleden werd Wildeman zelf opgevangen door het Nederlandsch Leger des Heils. „Ik ben geboren in Slochteren en ik heb altijd bij mijn ouders gewoond”, vertelt hij. Toen zijn ouders overleden waren, bleek Wildeman niet op zichzelf te kunnen wonen.

Hij is nooit meer bij het Leger vertrokken. Nadat het Nederlandsch Leger des Heils in 2003 ophield te bestaan, werd Wildeman lid van de Groningse ’voorzetting’: het Noordelijk Heilsleger (zie inzet). Hij ruilde zijn uniform van het ene heilsleger in voor dat van het andere.

Sergeant Wildeman is trots op zijn onderofficiersrang binnen het Noordelijk Heilsleger. Toch zien de Groningers hem af en toe nog met een pet van het Nederlandsch Leger des Heils lopen. Dat sticht verwarring, want niet iedereen is op de hoogte van de opkomst en neergang van alle afsplitsingen.

„Veel mensen denken dat hij bij ons hoort”, zegt Diana Kroeze van het Internationaal Leger des Heils. „We kennen hem sinds jaar en dag. Hij hoort echt bij de binnenstad van Groningen. Maar niet bij ons.”

Een van de kantoren van het Leger des Heils is vlak bij de vaste collecteplek van de bejaarde sergeant gevestigd, om de hoek bij de V & D.

In de kerstperiode – wanneer de gulheid van het winkelend publiek groot is – wijkt Wildeman voor de collectant van het ’gewone’ Internationale Leger des Heils. Wildeman: „Dan sta ik verderop, bij parfumerie Douglas. Drie weken later kom ik weer terug.”

Het contact tussen het Internationale Leger des Heils en sergeant Wildeman verloopt stroef. Dagblad van het Noorden berichtte eerder dit jaar dat een medewerker van het Leger des Heils een politieagent op Wildeman afstuurde, omdat de sergeant zonder vergunning zou staan te collecteren.

„Sergeant Wildeman heeft wel degelijk een vergunning”, werpt kapitein Mary la Haye van het Noordelijk Heilsleger tegen.

Beide legers werken tijdens verscheidene projecten zonder problemen samen, maar over sergeant Wildeman blijven ze steggelen.

Diana Kroeze: „Er is geen sprake van een vete. Maar mensen denken dat hij van het Leger des Heils is. Zolang hij zich netjes gedraagt hebben we geen probleem. Maar helaas is hij niet altijd even vriendelijk tegen mensen.”

Sergeant Wildeman wordt vaak gepest door voorbijgangers, vertelt hij. Ze schelden hem uit, vragen of ze ook kunnen pinnen bij zijn collectebus. Dan probeert hij zich in te houden, maar soms wordt het hem te veel. Dan gaat hij tekeer tegen willekeurige mensen.

En toch, zegt Wildeman, collecteert hij ook vanwege de sociale contacten, en niet alleen om arme mensen te helpen.

„Soms komt er een mevrouw met wie ik koffie drink en een gebakje eet”, vertelt Wildeman. „Metworst heb ik ook al gekregen, en chocolademelk krijg ik altijd bij de telefoonwinkel. Maar meer krijg ik niet.”

Op donderdagen krijgt hij meer koek, kaas en worst, bij de open avonden van het Noordelijk Heilsleger. „Dat vind ik de fijnste dag”, zegt sergeant Wildeman. „Dan zijn we onder mekaar, met vrienden.”

Het kleine heilsleger van het Noorden is als een soort familie voor hem. Het collecteren voor de V & D is zijn bestaan. „Zolang ik leef, loop ik”, zegt Wildeman vastberaden. Voor de zwervers, voor God en voor zichzelf gaat hij bij weer en wind de straat op. „Mevrouw, een kleine bijdrage?”

Sergeant Wildeman is een vaste verschijning in Groningen. 'Mevrouw, een kleine bijdrage'' (FOTO REYER BOXEM) Beeld reyer boxem
Sergeant Wildeman is een vaste verschijning in Groningen. 'Mevrouw, een kleine bijdrage'' (FOTO REYER BOXEM)Beeld reyer boxem
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden