Collaboratie met FN schokt Frankrijk

Van onze buitenlandredactie PARIJS - Frankrijk is diep geschokt na de doorbreking van een oud taboe. Het was een geschreven regel: nimmer zou worden samengewerkt met het extreme Front National van Jean-Marie Le Pen, het erfgoed van het Vichy-regime. Maar de rechtse partijen UDF en RPR hebben de afspraak aan hun laars gelapt.

'Schaamte', 'verraders', koppen Franse kranten als zij schrijven over de politici van de liberale UDF die de steun van het FN hebben aanvaard. In Frankrijk lijkt weinig veranderd sinds de Tweede Wereldoorlog, is de teneur van de commentaren; de nieuwe Papons staan klaar om samen te werken met een racistische partij die de holocaust bagatelliseerten het liefst alle buitenlanders het land wil uitwijzen.

Vijf politici van de UDF hebben na de regionale verkiezingen van vorige week zondag het taboe doorbroken en de steun aanvaard van het FN om daarmee het presidentschap in hun regio voor de kandidaat van links weg te kapen. Het Front had voor het eerst zijn tactiek veranderd en bood rechts zijn hulp aan. Bij verkiezingen vorig jaar werd iedere samenwerking met rechts nog uitgesloten. Jean-Marie Le Pen bestreed RPR en UDF toen zelfs nog harder dan de linkse partijen. Maar onder leiding van tweede man Bruno Mégret is gekozen voor een andere tactiek, de tactiek van de uitgestoken hand. Die hand werd met graagte door kandidaten van UDF, die op hun beurt weer werden gesteund door de RPR, aanvaard.

Volgens Franse commentatoren zal het politieke landschap nooit meer hetzelfde zijn in Frankrijk na deze dijkdoorbraak. Het FN is voor het eerst uit zijn isolement gehaald. “Deze gelegenheidsverraders openen bewust de deur voor de agressieve erfgenamen van Pétain”, schrijft het linkse dagblad Libération, daarmee verwijzend naar het Vichy-regime dat in de Tweede Wereldoorlog samenwerkte met de nazi's. “Voor de eerste maal sinds de oorlog is de ongeschreven regel om nooit een pact te sluiten met de navolgers van de collaboratie doorbroken,” aldus het blad. De voorpagina van Libération was zaterdag zwart, met in grote letters het woord 'schaamte' en vijf foto's van de 'verraders'.

Philippe Séguin, de partijleider van de neo-gaullistische RPR, probeerde de schade te beperken door te zeggen dat partijleden die met de afvalligen samenwerken uit de partij worden gezet. Maar in de UDF bestaat er geen eensgezindheid. Een van de UDF-leiders, niemand minder dan vrije-marktgoeroe en oud-minister van financiën Alain Madelin, feliciteerde de afvalligen.

- Vervolg op pagina 5

Rechts Frankrijk in verwarring VERVOLG VAN PAGINA 1

De verwarring is groot in de rechtse partijen, nu het FN een voet tussen de deur heeft gekregen. “Het FN is er in geslaagd rechts op te breken”, aldus de avondkrant France Soir.

Vijf plaatselijke UDF-leiders, onder wie de vorige minister van defensie Charles Millon, wonnen de verkiezingen in hun regio dankzij het FN. Daarmee krijgt rechts de leiding in 13 regio's. Links, dat op een grote overwinning had gerekend na de verkiezingswinst in 12 regio's, heeft slechts in drie gebieden het presidentschap in handen gekregen. Op het eiland Corsica werd gisteravond Jean Baggioni (RPR) gekozen tot president. In vier andere regio's zal vandaag worden gestemd. Voor één van deze gebieden, Provence-Alpes- Cote d'Azur (Paca), heeft Jean-Marie Le Pen het presidentschap opgeëist in ruil voor de hulp die hij aan UDF en RPR heeft geboden en nog zal bieden. UDF-leider François Léotard, die in dit gebied meedingt naar het presidentschap, weigert samen te werken met het FN. Le Pen haalde iets meer stemmen dan Léotard. Het Front eist nu de steun van rechts in Provence-Alpes-Cote d'Azur, anders zal het de RPR-UDF-coalitie in Ile-de-France (het gebied rondom Parijs) onder leiding van ex-premier Edouard Balladur blokkeren. Hoe de keuze ook uitvalt, de UDF zal verliezen, hetzij in de Provence, hetzij in de regio Parijs.

Soortgelijke dilemma's zullen zich vandaag voordoen bij verkiezing van de regionale voorzitters in Haute-Normandie en Midi-Pyrénées. Mogelijk moet ook een nieuwe voorzitter in Franche-Comté worden gekozen. De gekozen UDF-kandidaat stapte hier vrijdag op, omdat hij niet met steun van het FN gekozen wilde worden.

De verlokkingen van het Front dreigt de traditioneel-rechtse partijen tot op het bot te splijten. Hoewel veel lokale RPR- en UDF-bestuurders niet vies zijn van samenwerking van extreem-rechts, moet tweederde van de kiezers daar niets van hebben, blijkt uit opiniepeilingen.

Gisteren was ook de tweede ronde van de kantonale verkiezingen in Frankrijk, maar die hebben geen rechtstreeks verband met de verkiezing van de regionale voorzitters. Bij de kantonale verkiezingen moesten zo'n zeventien miljoen Fransen leden kiezen voor de helft van de departementale raden. RPR en UDF zouden hierdoor een tiental van de 96 departementen kunnen verliezen. Ook hier kan het Front National een cruciale rol spelen.

“Wat we nu zien is de desintegratie van de rechtervleugel”, zei de Franse historicus René Remond gisteren. “Deze verkiezingen zullen een landelijke betekenis krijgen.” Pascal Perrineau, die verscheidene boeken over het FN op zijn naam heeft staan, voorspelde dat de Franse politiek langzaam op een grote crisis afstevent.

“Is er een piloot op dit vliegtuig,” schreef de zondagskrant Journal du Dimanche gisteren. “Het is duidelijk dat geen enkele politieke leider de zaak onder controle heeft.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden