Cohen genadeloos voor Trump (maar vertelt nog lang niet alles)

Michael Cohen. Beeld REUTERS

Wie dinsdagochtend naar de Amerikaanse nieuwszenders keek, zag twee Amerika’s, met aan het hoofd twee heel verschillende presidenten Donald J. Trump. 

Op het rechtse Fox News was hij in Hanoi, weer een stap aan het zetten op weg naar vrede en nucleaire ontwapening. Op het niet rechtse (en volgens Trump-aanhangers gewoon linkse) CNN leek hij wel ondergedoken, in afwachting van een vernietigend getuigenis voor het Congres van zijn ex-advocaat Michael Cohen.

Toen Democraat Elijah Cummings eenmaal de zitting had geopend waarop Cohen zijn verhaal zou doen, volgden natuurlijk alle zenders, van links tot rechts, gebiologeerd het politieke theater. Waarin de Democraten Cohen uitnodigden om nog wat verder uit te wijden over de karakterfouten en mogelijke misdaden van Trump. En de Republikeinen met elkaar wedijverden in het sneren over het karakter van de getuige, een veroordeelde leugenaar-onder-ede immers tegen het Congres.

Maar zoals de Democraten opmerkten: er is nog nooit een succesvol proces geweest tegen gangsters zonder dat er gangsters in de getuigenbank zaten. Iemand die is veroordeeld voor liegen, hoeft daarmee nog niet over alles onwaarheid te spreken.

En Cohens stelling dat hij de geheimen van zijn vroegere baas op tafel legt om iets goed te maken, niet om strafvermindering te krijgen, snijdt hout. Die gratie wordt een misdadiger geschonken wanneer hij justitie helpt bij het vervolgen van een andere misdadiger. Daarvoor heeft justitie geen openbaar verhoor in het Congres nodig.

Samenspannen met de Russen

Integendeel, het gevaar bestond dat het getuigenverhoor het werk van speciaal aanklager Robert Mueller of onderzoeken van federale aanklagers in Manhattan in de wielen zou rijden. Cummings sprak dan ook met die functionarissen af dat de vraag of Trump had samengespannen met de Russen geen centraal thema van de dag zou worden.

Aan de orde kwam het wel, omdat Cohen het moeilijk kon vermijden. Zijn eerdere, bestrafte leugen tegen het Congres ging immers over Trumps plannen een Trump Tower in Moskou te laten bouwen. Pogingen om dat voor elkaar te krijgen, duurden tot vlak voor de verkiezingen. Cohen had het einde ervan in zijn eerdere verhoor een stuk vroeger laten plaatsvinden. Daardoor leek het minder een motief voor Trump om Russische avances naar zijn campagne te tolereren.

Die leugen had Cohen op aandringen van Trump uitgesproken – niet expliciet want ‘zo werkt hij niet’. Maar het was hem duidelijk geweest wat de bedoeling was.

Liegen over vermogen

Buiten de mogelijkheid van landverraad destijds door de aspirant-president was er nog genoeg te bespreken. Cohen schilderde hem af als iemand met een diepe minachting voor Afro-Amerikanen. Trump liet hem als jurist van de Trump Organization leveranciers en aannemers afschepen, in plaats van ze te betalen. Hij liet Cohen liegen over zijn vermogen – laag voor de belastingdienst, hoog voor de Deutsche Bank, frauduleus in beide gevallen. Hij schond campagnewetten door het betalen van zwijggeld aan vrouwen waarmee hij affaires had gehad. En hij deed dat willens en wetens – belangrijk voor de strafbaarheid. Dat blijkt uit het feit dat hij Cohen in termijnen terugbetaalde, zodat er geen verband met de afkoopsommen zou lijken te zijn.

Trump probeerde mogelijk ook in strijd met de wet een getuige – Cohen zelf – te beïnvloeden of zelfs te laten liegen. Cohen wilde ‘op verzoek van de aanklagers in New York’ niets zeggen over zijn laatste contact met de president, in april vorig jaar, nadat justitie al een inval had gedaan in zijn huis en zijn kantoor. Kennelijk buigen zij zich nog over wat Trump toen zei.

Het was opvallend dat de Republikeinen tijdens het getuigenverhoor wel veel aandacht besteedden aan de slechte reputatie van de getuige, maar daar niet de edele inborst van hun partijgenoot in het Witte Huis tegenover stelden. Dat zou ook lastig zijn geweest: weegt dat ene geval van meineed van Cohen op tegen de 8718 onwaarheden die Trump volgens de telling van de Washington Post debiteerde, van het begin van zijn presidentschap tot het moment dat dit getuigenverhoor eindigde?

Een nieuwe normaliteit

Toen voorzitter Elijah Cummings het verhoor afsloot, leek hij hoop te putten uit het verloop ervan. De veteraan van de strijd om zwarte burgerrechten sprak Cohen met mededogen toe. Diens verblijf in de gevangenis zal volgens hem extra onplezierig en gevaarlijk zijn, doordat de president hem ‘een rat’ heeft genoemd. “Veel mensen weten niet wat dat betekent, maar ik woon in de binnenstad van Baltimore. Wanneer je daar iemand een rat noemt, dan is dat een van de ergste dingen, want als je dan in de gevangenis komt, geld je er als een verklikker.”

“Ik zeg altijd tegen mijn kinderen: als het ongeluk je treft, vraag niet: ‘Waarom gebeurt mij dit?” Maar: ‘Waarom gebeurt dit voor mij?’ Ik weet niet waarom dit voor u gebeurt, maar ik hoop dat een deel ervan voor ons land is, zodat het beter wordt. Het klinkt mij in de oren alsof u snakt naar een nieuwe normaliteit. [...] Ik hoop dat de dingen die u vandaag gezegd heeft, ons helpen daar weer naar terug te keren.”

Tegen de pers sprak hij na afloop nog stelliger zijn hoop uit dat die twee Amerika’s elkaar weer zullen vinden: “Over tweehonderd jaar zullen mensen over dit moment lezen. We zijn zo ver afgedwaald van wat normaal is in dit land. We moeten terug naar het midden. En vandaag was op zijn minst een gelegenheid om dat te doen.”

Lees ook:

Oud-advocaat noemt Trump een racist en een oplichter

Terwijl Donald Trump in Hanoi zijn land vertegenwoordigde, noemde zijn vroegere advocaat hem live op televisie een racist, een oplichter en een bedrieger. Michael Cohen gaf een commissie van het Congres meer details over de betrokkenheid van Trump bij diverse schandalen rond zijn verkiezing als president.

Gratie verlenen helpt Trump ook niet verder

Column van VS-correspondent Bas den Hond: Komt Donald Trump voor de rechter zodra zijn opvolger de eed heeft afgelegd, in januari 2021 of 2025? Of moet het door Democraten beheerste Huis van Afgevaardigden meteen maar komend jaar een impeachment-procedure starten?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden