Cohen: behandeling asielverzoek duurt langer

DEN HAAG - “1999 wordt een moeilijk jaar voor het asielbeleid.” Deze waarschuwing (geleend van VVD-kamerlid Kamp) legde staatssecretaris Cohen (PvdA) van justitie gisteren op tafel tijdens een overleg met kamerleden over het asielbeleid.

De bewindsman voorspelde een verder oplopende duur van de behandeling van asielverzoeken. Verder wacht de politiek het dilemma wat te doen met de ongeveer 20 000 asielzoekers, van wie het kabinet onlangs heeft besloten dat ze in principe terug kunnen naar het land van herkomst. Uit de opvang zetten en accepteren dat het aantal illegalen toeneemt? Of hen, zolang ze nog in Nederland zijn, in de toch al overbelaste opvang houden? Cohen is er nog niet uit.

Het kabinet besloot onlangs dat aan asielzoekers uit Noord-Irak, Noord-Soedan en delen van Somalië in principe geen verblijfsvergunning meer wordt verstrekt en dat die wordt ingetrokken van de asielzoekers die hier al zijn.

Hetzelfde geldt voor Afghanen, die voor hun komst naar Nederland enige tijd in Pakistan hebben verbleven. Ze kunnen in principe terug naar dat land, vindt het kabinet. De mogelijkheid blijft wel bestaan dat asielzoekers uit deze landen op strikt individuele gronden toegang krijgen tot Nederland.

De Kamer steunt dat beleid in meerderheid. Maar kritiek kwam er wel op het feit dat nog volstrekt onzeker is dat de meer dan 20 000 betrokken asielzoekers inderdaad teruggaan. Volgens de Kamer is er nog veel te weinig geïnvesteerd in terugkeerprogramma's.

“We maken nu erg veel los, zonder dat we weten of we inderdaad bereiken wat we willen”, aldus kamerlid Middel van de grootste coalitiefractie PvdA. Middel en zijn collega Dittrich van de kleinste coalitiepartij D66 voelen er niet voor om de betrokken asielzoekers zo maar op straat te zetten.

Cohen kondigde aan dat hij zal proberen om voor de groep een terugkeerbeleid op poten te zetten. Hij gaat daarover praten met de betrokken landen. Maar erg optimistisch is hij niet, een gevoel dat hij deelt met de Kamer.

Als het niet lukt een sluitend terugkeerbeleid op te zetten, dan ligt het dilemma 'blijven opvangen of niet?' levensgroot op tafel. “Andere alternatieven zijn er eenvoudig niet”, hield Cohen de Kamer voor. Een keuze heeft hij nog niet gemaakt. Maar hij onderstreepte wel de eigen verantwoordelijkheid van afgewezen asielzoekers om terug te keren. Op een gegeven moment houdt de zorg van de overheid op.

Cohen waarschuwde de Kamer verder dat het onvermijdelijk is dat de duur van de afhandeling van asielverzoeken verder oploopt. De werkvoorraad - het aantal zaken dat op afhandeling door de IND ligt te wachten - bedroeg op 1 september van dit jaar 38 520 en op 1 november 43 870. Daarvan is een deel, volgens Cohen rond de 26 000, te beschouwen als echte achterstand. Hij voorspelde dat de werkvoorraad volgend jaar nog verder zou oplopen.

Volgens Cohen komt dat door het grote aantal asielzoekers dat in Nederland aanklopt. Volgend jaar zijn dat er naar schatting 60 000 tot 67 000. De IND, die die verzoeken onder politieke verantwoordelijkheid van Cohen moet afhandelen, kan het vele werk niet aan. Het kabinet heeft bovendien besloten dat zorgvuldigheid hoort te gaan boven snelheid. De lange duur van de afhandeling leidt geregeld tot kritiek, zoals deze week van de Nationale Ombudsman. Hij krijgt op zijn bureau de klachten van de asielzoekers, die veel te lang naar hun zin moeten wachten op een beslissing op hun asielverzoek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden