Cocu weet wat er nodig is

Is Nederland rijper voor pragmatisch voetbal na de gedenkwaardige groepsfase van PSV?

De vraag aan Phillip Cocu was natuurlijk een onmogelijke, kort nadat PSV zich dinsdagavond had geplaatst voor de tweede ronde van de Champions League. Of hij zich wilde uitspreken, of hij zelf nu zou willen zeggen dat Nederlandse clubs alleen nog enig succes in Europa kunnen boeken op de pragmatische manier waarop hij als trainer zijn ploeg had bewapend en geïnstrueerd.

In de nu al gedenkwaardige campagne had Cocu nu eens een aanvaller minder opgesteld en steeds vaker een controlerende middenvelder meer, de stille kracht Hendrix. Ook had hij verdedigende wissels toegepast, iets waarvoor een trainer de handen niet gauw op elkaar krijgt in Nederland, dat zo lang een aanvalsland wilde zijn. Dat was een voornaam verschil geweest met de manier waarop Frank de Boer met Ajax in de afgelopen jaren ook in Europa het 'eigen spel' had willen spelen.

Natuurlijk hoefde Cocu zich zo breed niet uit te spreken - die oordelen vellen anderen maar. Bovendien mag van hem niet worden verwacht dat hij zijn vriend De Boer openlijk afvalt. Maar hij is inmiddels trainer genoeg om met een antwoord te komen en daarmee genoeg te zeggen.

"Ik heb een bepaalde visie en die probeer ik over te brengen", zei Cocu. "Ik kan niet ontkennen dat Champions League, en soms ook de Europa League, iets anders is dan de competitie. Er worden andere dingen gevraagd. Natuurlijk ga ook ik het liefst uit van de eigen speelwijze, maar voor ons is het nodig om op dit niveau aanpassingen te doen."

De campagne van PSV in de Champions League is niet één op één te vergelijken met die van het steeds op de derde plaats gestrande Ajax in de afgelopen jaren. PSV trof het enigszins met veranderde lotingregels, waardoor het niet op twee absolute topploegen kon stuiten, zoals Ajax tweemaal overkwam. Maar te veel nadruk daarop zou PSV tekortdoen, met toch hoe dan ook een Engelse topclub (Manchester United) in de poule en de nummer twee van Duitsland, Wolfsburg, waartegen PSV in Eindhoven zijn beste wedstrijd in de reeks speelde (2-0).

In 2013 eindigde Ajax in een poule met slechts één topploeg, Barcelona, één punt achter het ook toen al vervallen AC Milan. Of het anders had kunnen lopen, als trainer De Boer toen meer naar de internationale wetten had gehandeld, zal voor altijd een vraag zijn.

Dat hij het niet deed en Cocu wel, lijkt eenvoudig te verklaren vanuit hun spelersverleden. Cocu speelde nog in een Nederlandse ploeg, het PSV van het vorige decennium, die bereid was zich aan te passen. De Boer is geheel en al gevormd door coach Van Gaal en het Ajax dat in de jaren negentig volgens diens sjablonen 's werelds beste ploeg werd - en betrokkenen met een star geloof in het eigen positiespel injecteerde.

In bredere zin is er nog een verschil. PSV bood zijn coach de mogelijkheden om te variëren, met een veelzijdiger selectie met essentiële facetten als (enige) routine en hardheid. Ajax hield vast aan een te jonge ploeg, met filosofieën die in de kern teruggingen tot genoemde jaren negentig (De Boer) of zelfs de eerdere superioriteitsfase van de jaren zeventig (revolutieleider Cruijff).

Nu Ajax vanavond waarschijnlijk als laatste Nederlandse ploeg wordt uitgeschakeld in de Europa League, mag de vraag zijn of het besef doordringt dat PSV en Cocu in deze toch barre tijden het voorbeeld moeten zijn. Tien jaar geleden kreeg Guus Hiddink als pragmatische PSV-trainer nooit massale navolging, gehecht als Nederland was aan de zogenoemde 'Hollandse School', met zijn aanvallende en attractieve vereisten. Nu die uiteindelijk tussen meer kommer en kwel tot de uitschakeling voor het EK 2016 heeft geleid, is het interessant om te bezien of Nederland rijper is voor pragmatisme en realisme.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden