Coca Cola, 'symbool van de democratie'

'De wereld volgens Coca Cola, 1930-1970', vanaf morgen tot en met 25 april in museum 'Dit is in Bethlehem', Gasthuisstraat 25 in Gorinchem. Openingstijden: woensdag tot en met zondag van 14 tot 17 uur. Toegangsprijs 2 gulden (kinderen en 65-plussers 1,50 gulden).

WIM DE HAIR; SHUCHEN TAN

In die hoedanigheid opende hij gisteren de tentoonstelling 'De wereld volgens Coca Cola, 1930-1970' in museum 'Dit is in Bethlehem' in Gorinchem. De expositie geeft een (beperkt) overzicht van de geraffineerde en kleurrijke reclame-uitingen waarmee Coca Cola, door het creeren van een eigen wereld, de markt veroverde. Het materiaal is geleverd door verzamelaars uit Nederland en Belgie.

Kenter heeft eigenlijk toch wel een verklaring voor het enorme succes van de dorstlesser: "Het merk is van het volk. De popkunstenaar Andy Warhol heeft ooit gezegd: 'Coca Cola is het symbool van de democratie. Iedereen drinkt het: de arme sloeber, de president en ik ook.' Het is ook een symbool voor internationalisme, het verbreken van landsgrenzen. Er is een associatie met het wereldgebeuren. Dat klinkt een beetje hoogdravend, maar het is wel zo. Niet voor niets wordt er in 185 landen Coke gedronken."

In 1886 maakten de bewoners van de Amerikaanse stad Atlanta voor het eerst kennis met het drankje dat later Coca Cola gedoopt werd. De uitvinder, apotheker John Styth Pemberton, mengde de door hem uit plantenextract samengestelde siroop met koolzuurhoudend water. Deze mix bood hij per glas te koop aan in zijn drogisterij. Pembertons boekhouder bedacht vervolgens de naam en het succesvolle vignet, dat nog steeds in ongewijzigde vorm op alle produkten prijkt.

In 1890 nam de zakenman Asa Chandler voor een prikje de aandelen van Pemberton over en richtte de Coca Cola Company op. De frisdrank werd door hem voor het eerst gebotteld aan de man gebracht. Het flesje met de bekende klassieke vorm dateert van 1915. In Amerika kreeg het de bijnaam 'Mae West', naar de weelderige vormen van deze filmdiva.

Door gebruik van voor die tijd vooruitstrevende verkooptechnieken kreeg Coke vanaf de jaren '20 ook buiten de landsgrenzen toenemende bekendheid. Tijdens de tweede wereldoorlog werd het drankje zelfs ingezet als symbolisch wapen in de strijd. Complete rijdende bottelarijen volgden de troepen en lieten de lokale bevolking, ook in Nederland, met het nieuwtje kennis maken. Hiermee begon de grote 'invasie'.

Overigens maakte Nederland al in 1914 kennis met Coca Cola. De eerste wereldoorlog maakte echter een vroeg einde aan dit prille avontuur. In 1928 keerde het bedrijf terug als sponsor van de Olympische Spelen in Amsterdam. Het ruim van het schip waarmee de VSatleten naar Nederland kwamen was volgestouwd met kratjes Coke. In 1938 werd voor een 'damesbeurs' in de RAI een complete stand ingericht waar men voor de reclameprijs van 'tien cents per flesch' met het drankje kennis kon maken. Na de oorlog werden voortdurend nieuwe reclameleuzen bedacht, steeds min of meer aangepast aan de heersende mode. Daarnaast werden op scholen en in bedrijven reclame-campagnes georganiseerd. In de jaren '50 maakten op deze manier veel Nederlanders voor het eerst kennis met het produkt.

De voorwerpen op de expositie varieren van reclamemiddelen, zoals emaille borden, posters en advertenties tot gebruiksartikelen als koelboxen en flessenautomaten. Ook zijn er vakbladen voor de handel, zoals 'Coca Cola Klanken' uit de jaren '30 en amusante instructies voor de detailhandel uit de jaren '50. Uiteraard is er ook een grote verzameling flesjes en blikjes te bewonderen.

Bijzonder is het 'hengelspel', waarmee kinderen in de jaren '50 op feestelijke bijeenkomsten naar een flesje konden vissen. Uit dezelfde periode stammen enkele fraaie kalenders, waarop bevallige dames het sprankelende drankje aanbevelen, alsmede een originele jukebox in het jaren '50-hoekje. Geliefd bij verzamelaars en fraai vormgegeven zijn de Amerikaanse blotters (vloeibladen) die de schooljeugd onafgebroken met 'hun' Coke confronteerden. Tenslotte toont een videoband een verzameling wonderlijke reclamefilmpjes uit lang vervlogen tijden. En... iedere bezoeker krijgt een gratis glaasje Coca Cola.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden