Coalitie verdeeld over hulpschepen voor Libische kust

Vluchtelingen komen per truck aan in het Libische Gharyan.Beeld REUTERS

Volgens de VVD werken sommige hulpclubs illegale migratie in de hand, ChristenUnie en D66 zien vooral nobel werk.

Volgens het regeerakkoord willen alle coalitiepartijen de mensensmokkel via de Middellandse Zee stoppen, maar over de manier waarop lopen de gedachten uiteen. Onderwerp van discussie zijn bijvoorbeeld de humanitaire organisaties die voor de Libische kust migranten oppikken en naar Italië overbrengen. Vandaag sprak de Tweede Kamer met vertegenwoordigers van deze ngo’s en externe deskundigen over de vraag of smokkelaars en hulpclubs bewust of onbewust samenwerken.

Gedragscode

Die vermoedens bestaan al langer. De Italiaanse justitie onderzoekt of ngo’s niet stiekem afspreken met smokkelaars waar ze mensen uit zee kunnen oppikken. Van één Duitse ngo is het schip om deze reden inmiddels aan de ketting gelegd. Die organisatie weigerde ook een gedragscode van de Italiaanse overheid te ondertekenen. Daarin staat bijvoorbeeld dat reddingsschepen geen lichtsignalen ­mogen geven waaraan smokkelaars hen kunnen herkennen. De ngo’s die vandaag in de Kamer waren, hebben de code wel ondertekend.

De rechterzijde van de Kamer wilde vooral weten of de reddingsschepen een aanzuigende werking hebben op migranten. Volgens de aanwezige medewerkers van Save the Children, Artsen zonder Grenzen en Sea Watch is dat niet zo. Zij benadrukten dat het commandocentrum van de Italiaanse Kustwacht bepaalt waar en wanneer zij te hulp schieten.

Volgens Dilan Yesilgöz (VVD) ontweken zij daarmee de vraag. “Ik zou het op prijs stellen als de genodigden in ieder geval toegeven dat zij een rol spelen bij illegale migratie en de mensensmokkel faciliteren.”

Volgens Klaus Rösler, vertegenwoordiger van het Europese grensagentschap Frontex, is dat verband er wel degelijk. “De smokkelaars profiteren van de grote aantallen schepen voor de Libische kust, en de internationale plicht om drenkelingen te redden.” Hij wees erop dat smokkelaars steeds meer mensen in steeds minder zeewaardige boten op pad sturen.

Goed werk

Maar ook Rösler wilde de ngo’s niet te veel de schuld geven. Volgens hem bestaat er nu eenmaal een plicht om drenkelingen te redden. Frontex doet dat met zijn patrouilleschepen net zo goed als de hulporganisaties.

D66 en ChristenUnie zagen in de bijeenkomst dan ook de bevestiging dat de ngo’s goed werk verrichten. “Het moet voor hen frustrerend zijn dat ze telkens van samenwerking met smokkelaars beschuldigd worden”, zei Joël Voordewind (ChristenUnie) na afloop van het gesprek. “Geen enkele aanwezige heeft die aantijging bevestigd.”

De hulporganisaties sloten ook niet uit dat ze in de toekomst uit Libië vertrokken migranten naar een ander Afrikaans land gaan brengen, in plaats van naar Italië. Dit is een van de voorstellen uit het regeerakkoord om de migratie over de Middellandse Zee te stoppen. Maar, zo maakten de ngo’s duidelijk, dan is het eerst aan Italië om een geschikte alternatieve ­bestemming te vinden. De humanitaire schepen opereren ten slotte in de reddingszone van de Italiaanse kustwacht, en Rome is er nog niet in geslaagd met een veilig derde land ­afspraken te maken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden