Coalitie sluit rijen in crisis

Premier Balkenende na de presentatie van sombere prognoses van het Centraal Planbureau. (FOTO ADE JOHNSON, ANP)

CDA-fractievoorzitter Van Geel legt zich neer bij een oplopend overheidstekort. De koerswijziging maakt de coalitie vandaag in het debat over de crisis eensgezinder.

Pieter van Geel, fractievoorzitter van het CDA, hield lang vol. Het kabinet mocht niet bezwijken voor de verleiding om het overheidstekort te laten oplopen. Maar gisteren, na publicatie van de nieuwste economische vooruitzichten, erkende hij: „Het financiële probleem is zo ongekend groot dat dat niet in één of twee jaar is op te lossen. Daar heb je meer tijd voor nodig.”

PvdA-minister Bos toonde zich niet zonder reden verheugd met de opstelling van het CDA. Premier Balkenende had hij al aan zijn zijde, evenals de fracties van PvdA en ChristenUnie. Sinds gisteren zijn dus in ieder geval op dit punt de rijen in de coalitie gesloten. Mooi meegenomen, nu vandaag de oppositie het kabinet naar de Tweede Kamer heeft geroepen om te horen wat het gaat doen tegen de crisis.

De oppositie, die zich rot geschrokken is van de onheilspellende economische vooruitzichten waarmee het Centraal Planbureau gisteren kwam (3,5 procent krimp dit jaar), zal het kabinet andermaal aansporen om snel met maatregelen te komen. De drie coalitiefracties van CDA, PvdA en ChristenUnie, die niet minder geschrokken zijn, willen het kabinet wat meer tijd en politieke ruimte geven om te gaan werken aan – zoals minister Bos gisteren zei – ’intelligente en creatieve oplossingen’.

Weergegeven in twee uitersten staat het kabinet voor de keuze: ofwel draconisch bezuinigen om de overheidsboekhouding op orde te krijgen, met alle negatieve gevolgen van dien voor de toch al haperende economie, ofwel de economie financieel flink aanjagen, met alle repercussies voor het begrotingstekort.

Het pakket zal een mix worden. Dat ook (forse) bezuinigingen daarvan onderdeel zullen zijn, staat wel vast. Hoeveel, en waarop? Officieel is niets uitgesloten. Maar de coalitiepartners hebben ook nog zo hun heilige huisjes.

Zo wees Bos er gisteren alvast fijntjes op dat economen doorgaans afraden om in tijden van crisis de werkloosheidsuitkeringen aan te pakken. En de kleinste coalitiepartner ChristenUnie tilt zwaar aan de ’aanrechtsubsidie’, de fiscale tegemoetkoming voor de ouder die thuis blijft om de kinderen te verzorgen.

Politiek gekrakeel kunnen de coalitiepartners zich de komende weken echter niet permitteren. Balkenende heeft de ernst van crisis zwaar aangezet door de vergelijking te maken met de zwarte jaren dertig. Als de coalitie er niet in slaagt een overtuigend antwoord te formuleren, waarin ook een deel van de oppositie zich kan herkennen, komt die vergelijking als een boemerang terug naar Balkenende’s vierde kabinet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden