CNV: Minibaan erbij voor oudere

Vakbond wil dat 55-plussers met bijstand tot 700 euro mogen bijverdienen, als opstapje naar een volledige baan

Van alle werklozen is het vooruitzicht van ouderen in de bijstand misschien wel het somberst. Het enige dat hij of zij kan doen is de jaren tot aan de pensioensgerechtigde leeftijd wegstrepen. Dan verandert de bijstand in AOW en is het gedaan met de zinloze bezoekjes aan de sociale dienst, de nutteloze sollicitatieplicht en de vruchteloze empowerment-trainingen.

Het sombere beeld van de oudere bijstandsgerechtigde komt van Piet Fortuin (56), vicevoorzitter van CNV Vakmensen. Hij vindt het een onverteerbare situatie, en onnodig bovendien. Met een 'participatie-inkomen' en met minibanen kunnen volgens hem ongeveer 200.000 werkloze ouderen weer meedoen aan de samenleving.

Het participatie-inkomen is eigenlijk hetzelfde als de bijstand, maar dan zonder alle verplichtingen. Wie bijstand ontvangt, moet zich beschikbaar houden voor de arbeidsmarkt en heeft een sollicitatieplicht. Dat geldt ook voor de ouderen die eigenlijk kansloos zijn. "Deze mensen hebben jarenlang gewerkt en voelen zich nu afgewezen, door werkgevers en door de maatschappij. Vaak krijgen ze na een sollicitatie niet eens een briefje terug. Tegelijkertijd blijft de sociale dienst hen in de nek hijgen. En al die tijd mogen ze geen mantelzorg verlenen voor zieke familieleden of vrijwilligerswerk doen bij de voetbalclub."

Dat mag wel met het participatie-inkomen zoals Fortuin dat voorstelt. Daarnaast wil hij dat ouderen in zogeheten minibanen tot 700 euro per maand mogen bijverdienen.

"Het gat tussen bijstand en een volledig betaalde baan is momenteel te groot", zegt Fortuin. "Dat blijkt wel uit alle vergeefse sollicitaties. Minibanen vullen dat gat op. Van daaruit kunnen ouderen doorstromen naar een volledige baan. De minibaan kan dus een opstap zijn, maar de basisgedachte achter het plan is dat we deze groep mensen weer het perspectief geven dat zij meetellen in de samenleving."

Het zijn de gemeenten die over de bijstand gaan. Fortuin moet hen er dan ook van overtuigen dat zijn ideeën werken. De informele contacten van de afgelopen maanden stemmen hem optimistisch. Vorige week zorgde de Tweede Kamer voor een extra zetje toen zij instemde met een motie voor meer experimenteerruimte met de Participatiewet, de wet die zoveel mogelijk mensen aan werk moet helpen.

"Wij roepen gemeenten op gebruik te maken van de experimenteerruimte en vragen hen het participatie-inkomen met de minibanen in te voeren. Eventueel kunnen wij daarbij helpen. Het idee kost niets extra's. Sterker: het bespaart geld. Gemeenten hoeven minder te controleren en mensen uit de bijstand gaan aan het werk."

Initiatieven om ouderen aan het werk te helpen zijn er genoeg. "Maar het antwoord van minister Lodewijk Asscher van sociale zaken - nog meer trainingen en cursussen - helpt deze groep niet. De enigen die beter worden van sollicitatiecursussen, zijn de mensen die de trainingen geven."

Volgens Fortuin zijn er in Nederland voldoende kleine baantjes voor werkloze ouderen in supermarkten, distributiecentra en bij de pakketbezorging. Nu zijn het vaak scholieren die daar een extraatje bijverdienen. Als het aan Fortuin ligt, nemen de werkloze 55-plussers straks hun plaats in.

"Dat zorgt niet voor verdringing van werkloze jongeren. Het gaat om studenten en scholieren, mensen die wat bijverdienen. Toen ik vroeger jong was, bezorgde ik brood aan de deur. Als scholier verdiende ik zo een zakcentje. Dat heeft echt een andere waarde dan een oudere die zijn inkomen kan aanvullen."

Wil een werkgever wel een 56-jarige als hij ook een goedkope 18-jarige kan krijgen? Fortuin ziet daar een hindernis, maar geen onneembare. Hij spreekt van een gewenningsproces. "Nu denken werkgevers nog: ouderen zijn duur en ziekelijk. Als zij de stap een keer nemen, of bij een collega-ondernemer zien hoe goed het werkt, zal het enthousiasme toenemen. Ouderen hebben een hoog arbeidsethos en een goede invloed op jongere collega's. Als ooit het minimumjeugdloon wordt veranderd in een minimumloon, worden de loonsverschillen tussen ouderen en jongeren bovendien kleiner."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden