Cluedo

Het gebeurt niet elke dag dat een Nederlander een prominente plaats inneemt in de Franse kranten, radiorubrieken en tv-journaals. Maar de 48-jarige Christiaan van G. had ongetwijfeld liever niet in het middelpunt van de aandacht van de Gallische pers willen staan.

SYLVAIN EPHIMENCO

Hoewel hij dezer dagen achter de glazen wanden van een kooi doorbrengt, in een rechtszaal in het Zuidfranse Perpignan waar hij voor een afgrijselijke dubbele moord wordt berecht, is deze Nederlander tegelijk dader en slachtoffer. Van G. had al een lange staat van dienst wat betreft exhibitionisme en ontucht met zeer jonge kinderen, toen hij op een oktobermiddag van het jaar 1991 twee tienjarige meisje ontvoerde, die hij vervolgens na langdurige martelingen en verkrachtingen vermoordde. Een uiterst weerzinwekkende daad die vanzelfsprekend geen enkel medelijden met de dader zou mogen opwekken.

Toch bekruipt me een even intens gevoel van walging als ik zie op welke manier de kale man in zijn doorzichtige omhulsel door de ontketende Franse media wordt bejegend. Nu is het wel zo dat Frankrijk een lange traditie kent van morbide belangstelling voor sensationele processen. Het begon rond 1793, onder het 'terreurbewind' van Maximilien de Robespierre, toen openbaar aanklager Fouquier-Tinville voor uitpuilende en rumoerige zalen talrijke onschuldige slachtoffers richting guillotine schopte. Later hoefde het volk, dat intussen had leren lezen, niet meer te vechten voor een plaats in de rechtszaal, maar kocht men gewoon de krant. De chroniqueurs judiciaires, het Frans voor rechtbankverslaggevers, zijn dan ook echte lievelingen van het publiek. Hoe theatraler en debiliserender hun aangezette bijdragen, des te luidruchtiger het volksorgasme.

Met de komst, midden jaren tachtig, van het commerciele tv-station TF 1 zijn de rechtbankverslagen steeds meer ruimte in het journaal van acht uur gaan innemen. Sinds verleden jaar is er zelfs sprake van een ware inflatie aan onopgeloste of bloederige moorden. Soms krijg ik het gevoel dat het TF 1-journaal een lange rechtbankzitting is geworden. In mijn bed draai ik als een rusteloze spit boven de hete houtskool en wordt mijn slaap verstoord door een stoet van ondoorgrondelijke Twin Peaks-achtige vragen: Was Bernard Laroche de 'kraai' die anonieme brieven schreef, heeft Elisabeth ConsBoutboul haar schoonzoon laten vermoorden en waarom heeft mevrouw Ghislaine Marchal in godsnaam alvorens te sterven met haar eigen bloed een boodschap met een spelfout, Omar m'a tuer (Omar heeft me gedood), op de keldermuur geschreven?

Dat in Frankrijk iedereen van hoog tot laag geinfecteerd is met die stompzinnige Cluedo-verhalen, die de echte actualiteit naar de achtergrond verdringen, bleek drie maanden geleden toen directeur Rousselet van het tvstation Canal-Plus zijn ontslag indiende. In een commentaar op verzoek van het dagblad Le Monde wees hij premier Edouard Balladur aan als de hoofdverantwoordelijke voor zijn vertrek en zette hij als kop boven zijn pamflet: 'Edouard m'a tuer', inclusief de spelfout dus. Van Lille tot Marseille wist iedereen wat hij bedoelde.

In het geval van Christiaan van G. is er geen mysterie te ontrafelen en zelfs geen element dat de verbeelding van een schrijver van een goedkope thriller kan aanspreken. De meeste Franse media hebben dus noodgedwongen het accent moeten verleggen naar het extreem sadistische karakter van deze misdaad. Van G. is niet de zieke en gevaarlijke maniak die behandeld en voorgoed opgesloten dient te worden, maar de duivel zelf. De verwende kijkers en lezers willen sensatie en krijgen wat ze verlangen. Ieder woord of gebaar van het beest wordt minutieus geanalyseerd. Als Van G. in de rechtszaal naar de grond staart is hij hypocriet en laf, als hij zijn rug weer recht is hij arrogant. 'FACE AU MONSTRE' kopte het dagblad France-Soir met vuistdikke letters dinsdag op zijn voorpagina. Zo is het leven tenminste overzichtelijk, gewoon zwart en wit.

'Ik ben ziek. Geef me de kans en ik maak me van kant', zei de Nederlander tegen de Franse rechter. Maar niemand wil dat horen, want de kindermoordenaar mag alleen 'pervers en ontoerekeningsvatbaar' zijn. Dat zijn alcoholistische vader, toen hij nog geen vier jaar was, incest met hem pleegde telt niet, evenmin als zijn vroegere psychiatrische behandelingen een rol mogen spelen. Dat Van G. twee dagen na zijn onmenselijke daad zelfmoord heeft proberen te plegen, 36 uur in coma heeft gelegen en op het nippertje werd gered is geen teken van wroeging, maar zuivere 'manipulatie'. De Franse pers heeft nu een monster om op te kauwen, de journaals maken mooien beelden van de glazen kooi en het volk houdt zijn duim omlaag, wachtend op een volgende, spannendere Cluedo-zaak.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden