Clinton zit op rozen - met een paar doornen

Hillary Clinton. Beeld afp
Hillary Clinton.Beeld afp

Het besluit van Donald Trump om de leiding van zijn campagne-organisatie te vervangen, kwam op een perfect moment - voor Hillary Clinton. Ze staat er prima voor in de peilingen en nieuws dat daar misschien afbreuk aan zou kunnen doen, kreeg niet de aandacht die het verdiende.

De aandacht van de media ging deze week eerst naar de banden van Trumps campagneleider, Paul Manafort, met de voormalige regering van Oekraïne, en mogelijk illegale lobby-praktijken voor die regering in de VS. Nadat Manafort haastig het veld had geruimd, was het tijd om de nieuwe top: Kellyanne Conway, die zich voor Trump al bezighield met opiniepeilingen, en Stephen Bannon, tot nu toe directeur van de conservatieve website Breitbart.com.

Daarna was het tijd om te proeven of er ook al iets te merken was aan Trump van een nieuwe aanpak. Want aan de ene kant beloofden de nieuwe mensen dat 'Trump weer Trump mag zijn', aan de andere kant zullen ze toch moeten proberen iets te doen aan zijn slechte cijfers in de opiniepeilingen.

Nieuw was zeker dat hij excuses maakte voor alle onaardige dingen die hij de afgelopen tijd gezegd had, maar hij noemde daar geen voorbeelden bij. En hij deed opvallend zijn best zwarte Amerikanen te overtuigen van het feit dat ze bij de Democraten tot nu toe heel slecht af waren. Ze moesten maar eens de gok nemen met Trump, vond hij: "Wat heb je in hemelsnaam te verliezen?"

E-mails
Dat leidde allemaal de aandacht af van het feit dat Hillary Clinton een juridische tegenslag moest incasseren: een rechter in Washington gaf haar bevel onder ede vragen te beantwoorden van een conservatieve actiegroep, Judicial Watch. De vragen gaan over haar e-mails in de periode dat ze minister van buitenlandse zaken was, tijdens de eerste termijn van president Barack Obama. En de beslissing van de rechter betekent dat die e-mailkwestie een open wond blijft tot aan de verkiezingen op 8 november.

Formeel gaat de rechtszaak erom, dat Judicial Watch alle e-mails wil hebben die Clinton voor haar werk ontving of verstuurde, maar via haar privé e-mailserver liet lopen. Duizenden van die e-mails heeft Clinton aan het ministerie van buitenlandse zaken gegeven, toen bekend werd dat zij zo'n systeem had gebruikt; die zijn openbaar gemaakt. Van duizenden andere besloot ze dat het privé-mails waren; die werden gewist. Maar die schifting ging niet foutloos. Een deel van de gewiste e-mails kwam alsnog boven water, omdat anderen ze hadden verstuurd of ontvangen vanaf overheidsaccounts, waarvan alle e-mails worden gearchiveerd. Ze bleken wel degelijk met werk te maken te hebben.

Sommige ervan waren pijnlijk. Begin deze maand kon Judicial Watch met een mooie vangst komen: een geldschieter aan de Clinton Foundation had aan het ministerie om een gunst gevraagd.

Afstand
De Clinton Foundation is de liefdadige instelling die Bill Clinton na zijn presidentschap oprichtte. Hillary Clinton was er nauw bij betrokken, in de perioden dat ze geen minister van buitenlandse zaken of presidentskandidaat was. Maar als minister beloofde ze grote afstand te houden tot de stichting en iedereen die er geld aan gaf.

De e-mails die Judicial Watch loskreeg, laten een ander beeld zien. De Nigeriaanse zakenman Gilbert Chagouri, van Libanese afkomst, vroeg om een onderhoud met iemand op het ministerie om over de situatie in Libanon te praten. Het kwam er niet van, maar het feit alleen al dat het verzoek kwam, en door de naaste medewerkers van Clinton serieus werd genomen, suggereert dat de afstand tussen minister en stichting in de praktijk niet zo groot was als beloofd.

Donald Trump maakte er de afgelopen tijd goede sier mee: 'pay to play', voor wat, hoort wat. Zo kenschetste hij de gang van zaken op Clintons ministerie, en eigenlijk in heel het Washington van de Clintons, en van Obama. Judicial Watch wil nu zeker weten dat het alles heeft gekregen wat er nog aan e-mails bestaat. Daarvoor moet het meer informatie hebben over die e-mailserver zelf, en over de reden dat Clinton dat systeem had. En omdat haar naaste medewerkers dat tijdens eerdere verhoren niet precies konden zeggen, moet Clinton dat zelf doen.

Privépersoon
Die vraag is pikant, omdat de antwoorden die Clinton er tot nu toe over heeft gegeven, niet zo overtuigend zijn. Het was voor het gemak, zei ze eerst, omdat je voor het aanhouden van twee e-mailaccounts, een voor privé en een voor niet al te geheime staatszaken, twee telefoons bij je moet hebben.

Maar dat klopt niet, zoals iedereen kan weten die een smartphone op zak heef. Wat in elk geval een rol zal hebben gespeeld is dat ze het systeem, met als domeinnaam clintonemail.com, ook als senator al gebruikte. En ook haar voorgangers als minister gebruikten - weliswaar in een tijd dat het internet wat jonger was en minder mogelijkheden bood - een privé e-mailadres.

Maar het is ook waarschijnlijk dat Clinton er voordeel in zag, omdat het haar privé e-mails buiten de openbaarheid kon houden: verzoeken om overheidsinformatie kun je alleen aan de overheid richten, niet aan een privépersoon.

Nu moet ze onder ede voor eens en voor altijd vertellen waar die mailserver goed voor was. Een geluk bij een ongeluk is, dat de rechter geen opdracht gaf tot het oog in oog onder ede ondervragen van Clinton door advocaten van Judicial Watch. Daarvoor hadden die te weinig vragen, vond hij, dat kan wel schriftelijk.

Voordeel
Dat is een voordeel voor Clinton, die anders moet vrezen dat er bezwarende notulen van zo'n verhoor naar buiten komen. Dat dreigt ook al te gebeuren met het verslag van haar eerdere ondervraging door de FBI over het e-mailsysteem. De FBI concludeerde dat ze 'roekeloos' was omgesprongen met overheidsgeheimen, die in strijd met de regels in haar e-mails voorkwamen, maar dat ze niet vervolgd kan worden. De Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden, ontevreden over die conclusies, vroegen het verslag op. Ze kregen het deze week. Weliswaar is het vertrouwelijk, maar je kunt wachten op het eerste selectieve lek.

Voorlopig heeft het niet aflatende rumoer rond de campagne van Trump echter al die ontwikkelingen rond de e-mailkwestie in de Amerikaanse media naar het tweede plan verdrongen. En zit Clinton, als je naar de peilingen kijkt, nog steeds op rozen. Maar die hebben dus wel een paar flinke doornen.

Als het Judicial Watch erom gaat, haar maximaal in verlegenheid te brengen - en volgens het Clinton-kamp is dat het werkelijke doel van de organisatie, al meer dan twintig jaar lang - dan komt er nog een mooie herkansing. Judicial Watch heeft tot 14 oktober de tijd om de vragen in te leveren. Clinton moet haar antwoorden op zijn laatst 30 dagen daarna inleveren. Dat is dus na 8 november, verkiezingsdag.

Maar als ze van die uitweg gebruik wil maken, hebben de Republikeinen voor de verkiezingen drie weken lang een prima stok om haar mee te slaan: zo'n simpele vraag, en ze heeft een maand nodig om die te beantwoorden? Slinkse Hillary!

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden