Verkiezingskoorts

Clinton moet uit haar schulp komen

Vanaf dinsdag mogen journalisten dan eindelijk meevliegen in het campagnevliegtuig van Hillary Clinton.Beeld AFP

Met grote opluchting zullen de Amerikaanse journalisten die Hillary Clinton volgen hun werk dinsdag, na het Labor Day vakantieweekeinde, weer hervatten. Ze mogen dan voor het eest meereizen in het campagnevliegtuig, een Boeing 737 met de leus 'Stronger Together' erop geschilderd. Het is dan hopelijk afgelopen met het gejaag achter een kandidaat die zich leek te verstoppen voor de pers.

De Clinton-campagne doet of zijn neus bloedt, en zegt dat het moment om de deuren voor de pers te openen heel logisch is. Je zou het niet zeggen, maar Labor Day wordt traditioneel in verkiezingsjaren beschouwd als het startschot van 'de echte campagne'. Alle Amerikanen zijn dan terug van hun korte vakanties, miljoenen gaan dan pas echt aandacht besteden aan wat de kandidaten te zeggen hebben. Augustus is daarom juist de maand dat kandidaten het wat rustiger aan doen, en op hun reizen door het land vooral kleine bijeenkomsten aandoen met rijke geldschieters.

Dat laatste heeft voor Donald Trump niet zo erg gegolden - die lijkt niet buiten die dolenthousiaste menigten te kunnen - maar Clinton heeft het met overgave gedaan. De New York Times turfde alleen al in de laatste twee weken van die augustus 22 visites met een totale opbrengst van 50 miljoen dollar.

Voor bezoekers van die bijeenkomsten zijn het hoogtepunten van het vakantieseizoen, schijnt het. De Hamptons bijvoorbeeld, een aantal dorpjes op Long Island, bij New York, 'zitten in de zomer vol met rijke mensen die zich vervelen en voortdurend society-gebeurtenissen aflopen om te zien wie er ook uitgenodigd was, en hun status te etaleren', zei PR-expert Ken Sunshine tegen de krant. "Dit jaar moet je absoluut bij een Clinton-bijeenkomst geweest zijn."

Martha's Vinyard
Je zou haast medelijden met die rijke mensen krijgen, want het keurslijf is strak. Hoezeer de Clintons je ook als oude vrienden beschouwen - je geeft immers al jaren geld - je moet gewoon weer over de brug komen. Op Martha's Vinyard, het eiland voor de kust van Massachusetts dat ook zo'n toevluchtsoord is voor rijke vakantievierders, kostte een hapje mee-eten met Hillary in de tuin van Lady Lynn Forester de Rothschild 100.000 dollar. En extra gunsten kosten extra geld. In Sag Harbor, een van de Hamptons, kostte het 10.000 dollar om met Hillary op de foto te mogen. Voor 2700 dollar mocht een van je kinderen (mits onder de 16) een vraag stellen.

Zoveel geld, en meer, hebben Amerikaanse media er ook wel voor over om te weten te komen wat Hillary Clinton vindt. De grote kranten en tv-stations zetten hele ploegen verslaggevers op de twee kandidaten. Uit praktische overwegingen laten ze bij toerbeurt één journalist de kandidaat schaduwen, die dan een 'pool report' schrijft over wat hij of zij heeft gezegd en gedaan.

Voor zover dat lukt tenminste. Want met name de campagne van Hillary Clinton werkt niet echt mee. En dan krijg je verslagen als: "Uw pooler was niet dichtbij genoeg om te horen wat er werd gezegd boven het lawaai van het vliegtuig uit". Of: "Pool kon geen woord horen van HRC's toespraak bij de eerste cocktail party. Ze beantwoordde ook vragen, die pool ook niet mocht horen."

274 dagen
Dat was des te irritanter omdat Clinton de afgelopen tijd nauwelijks vragen heeft beantwoord van de pers. Op een enkel telefonisch optreden in een politieke praatshow na, houdt ze journalisten op grote afstand. Iets wat haar zowel door commentatoren als door vertegenwoordigers van de campagne van Donald Trump in exacte cijfers wordt nagedragen: het was zondag 274 dagen geleden dat ze een persconferentie had gegeven.

Onverstandig is het daarom nog niet niet van Clinton. Ze heeft in de decennia aan de zijde van Bill Clinton een grote weerzin opgebouwd tegen journalisten. Dat straalt van haar af tijdens de gelegenheden dat ze wel met hen moet praten, en dat oogt niet fijn op tv. En ze zal bovendien ook reden hebben om defensief te zijn: als ze nu een persconferentie geeft, komen er vooral vragen over die eeuwige emails van haar en over de privé mailserver die ze er tijdens haar ministerschap van buitenlandse zaken er op nahield.

Telkens weer komen er nieuwe mails boven water die via die niet al te veilige server hebben gelopen. En vrijdag publiceerde de FBI verslagen van verhoren van Clinton waarin ze zich van alles over die server niet zei te herinneren. Ze leek daarin ook niet goed op de hoogte te zijn van de manier waarop het ministerie aangaf hoe geheim de informatie in een email was. Er zijn voor zover bekend geen rampen uit voortgevloeid, maar het klopt ook niet echt met het imago van competentie dat Clinton graag wil uitstralen.

Gouden regel
Daar kwam nog bij dat ze het wel aan Donald Trump kon overlaten om zijn kansen op het presidentschap te vergooien. Door telkens weer nieuwe onstuimige opmerkingen tijdens toespraken, en wekenlang gezwalk op zijn belangrijkste programmapunt, het uitzetten van immigranten zonder papieren, namen steeds minder kiezers, ook Republikeinse, hem serieus. En een gouden regel in de politiek is: als je tegenstander zichzelf in de problemen brengt, houd je dan stil.

Maar de houdbaarheidsdatum van die strategie lijkt nu te zijn bereikt. Trump is nog even onpopulair als altijd, maar de populariteit van Clinton is de afgelopen weken gedaald. Ze ontlopen elkaar nu nog maar weinig in de weerzin die ze ontmoeten bij een meerderheid van de Amerikaanse kiezers. En dat heeft ook zijn effect op het voorgenomen stemgedrag van die kiezers. Nog staat Clinton voor, landelijk met vier procent en in sommige swing states nog een stuk meer. Maar zo riant als de voorsprong na de geslaagde Democratische conventie was, is ze niet.

En dus mogen de journalisten nu eindelijk in Clintons vliegtuig meereizen, en vermoedelijk dichterbij komen tijdens haar campagne-optredens. Maar dat wil nog niet zeggen dat Clinton tijdens die lange vluchten kriskras door het land gezellig achterin met de pers van gedachten zal komen wisselen. Zo gezellig als met de miljonairs in de Hamptons zal het nooit worden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden