Clinton kan vrij schieten op Trump

Hillary Clinton tijdens haar toespraak van afgelopen donderdag in San Diego, Californië.Beeld REUTERS

O, wat zijn die Republikeinen stil, konden de Democraten de afgelopen dagen zingen. Hillary Clinton lanceerde de ene na de andere aanval op Trump, maar een weerwoord kwam er nauwelijks.

Na de ijzersterke redevoering die Hillary Clinton donderdag hield in San Diego in Californië, waarin ze gehakt maakte van de kwalificaties van Donald Trump voor het presidentschap, zou je een verwoede tegenaanval verwachten. Van Trump zelf natuurlijk, en van de vele vooraanstaande Republikeinen die zich, schoorvoetend of niet, achter de winnaar van de voorverkiezingen schaarden. Maar het bleef merkwaardig stil.

'Crickets', vrij vertaald: 'geen bal', was de samenvatting die de vooraanstaande journalist James Fallows gaf in zijn rubriek op de site van The Atlantic. In die rubriek vat hij elke dag samen wat voor onzinnige of uitzinnige uitspraak de Republikeinse kandidaat voor het presidentschap nu weer heeft gedaan.

Niet omdat Fallows denkt dat hij daarmee veel Republikeinse kiezers zal overtuigen niet op Trump te stemmen, maar voor de geschiedenis: "Mensen zullen terugkijken op deze periode, om te zien wat er bekend was over Donald Trump terwijl ze aan het beslissen waren of ze hem als president wilden kiezen." Maar deze zondag vond hij dus nog interessanter wat de andere Republikeinen deden: niets.

En zo bleef een veelheid aan verwijten, beschuldigingen en diskwalificaties van Clinton aan het adres van Trump onbeantwoord. Dat hij gezegd had dat Saoedi-Arabië wel kernwapens mocht krijgen. Dat de VS rustig geld kon lenen in het buitenland en later 'onderhandelen' over de terugbetaling. Dat de VS oorlogsmisdaden moest gaan plegen door de gezinsleden van terroristen te doden.

De Republikeinen lieten het aan Trump zelf over om te reageren, en dat deed hij niet bepaald effectief. "In Oplichtster Hillary's voorgelezen speech verzon ze dingen die ik zei of geloof, maar die feitelijk onjuist zijn. Oneerlijk!" twitterde hij over haar rede. In een toespraak deed hij haar met vertrokken gezicht af als 'Liegende Hillary'.

Dat nemen zijn aanhangers natuurlijk meteen van hem aan, maar al een paar weken gaat het niet meer om hen. Trump moet een breder publiek proberen aan te spreken. En daar komt het maar niet van.

Beeld AP
Beeld Photo News

In plaats van zich te verdedigen tegen de verwijten van Clinton, bleef hij zich in interviews en toespraken concentreren op een persoonlijke kwestie: het proces dat ex-studenten van de 'Trump Universiteit' tegen hem voeren, voorgezeten door een rechter met Mexicaanse ouders. Dat laatste verklaart volgens Trump dat de rechter hem in procedurekwesties vaak ongelijk geeft.

Is die veronderstelling niet per definitie racistisch, vroeg CNN-journalist Jake Tapper hem keer op keer, in een interview vrijdag. Pas na 23 keer (de telling is van de Washington Post) gaf Trump een rechtstreeks antwoord: nee, want ik ga een muur bouwen."

Commentatoren in het zondagse praatprogramma This Week, van tv-netwerk ABC, hielden het voor mogelijk dat de afgelopen week een keerpunt was in de campagne, het moment dat voor Trump de afgang begon en Clinton juist haar toon en zelfvertrouwen vond. En dat heeft alles te maken met het feit dat de strijd nu bij beide partijen gestreden is.

Bij de Republikeinen werden de ideeën van Trump tijdens de voorverkiezingen door lang niet al zijn concurrenten hard aangevallen. Het trieste lot van Jeb Bush, die dat wel deed, bevestigde de anderen erin dat ze tegenover de Republikeinse kiezers maar beter niet al politiek correct uit de hoek konden komen. Daardoor bleef er ruimte voor Trump om onbelemmerd zijn privé-ideologie uit te blijven dragen, en is die nu, of ze het willen of niet, de ideologie van de Republikeinen aan het worden.

Bij de Democraten zat Clinton tot nu toe in een soortgelijk parket: ze kon niet tot het uiterste gaan tegen de op haar linkerflank gevaarlijk opkomende Bernie Sanders, wiens aanhangers ze immers in november nodig heeft om te winnen. Dat deed haar toch al niet zo geweldige redenaarskwaliteiten geen goed.

Maar in haar toespraak donderdag liet Clinton de voorverkiezingen alvast achter zich, viel ze haar aanstaande tegenstander in de presidentsverkiezing zelf aan, op een manier die diepe indruk maakte. De verklaring, zei commentator Matthew Dowd van ABC, is dat ze er helemaal achter stond, dat ze elk woord van wat ze zei ook werkelijk geloofde.

Dat geldt, wonderlijk genoeg, ook voor Donald Trump. Het was zijn geheime wapen tijdens de voorverkiezingen. Maar het wordt nu, stilistisch en inhoudelijk, tegen hem ingezet.

Beeld Photo News
Trump had weinig weerwoord. Hij noemde Clintons toespraak 'slaapverwekkend', 'nep' en haar 'een leugenaar'.Beeld photo_news
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden