Clinton hard en lief voor Afrika

Weinig geld en veel tough love kwam Hillary Clinton in Afrika brengen. Tegen de olierijke Afrikaanse landen was de minister aanzienlijk milder.

Hillary Clinton die een persconferentie geeft met de Somalische president Sheikh Sharif in de Keniaanse hoofdstad Nairobi. Huis-tuin-en-keuken-Hillary die in felgekleurd broekpak bloemen plant bij een woonproject in Kaapstad, Zuid-Afrika. Maar ook een ziedende Clinton tijdens een vragenuurtje in Congo, als een student haar abusievelijk naar de mening van manlief Bill vraagt .

De afgelopen elf dagen waren er genoeg memorabele fotomomenten op de Afrika-tour van de minister van buitenlandse zaken van de Verenigde Staten. Zeven Afrikaanse landen (Kenia, Zuid-Afrika, Angola, Congo, Nigeria, Liberia en de Kaapverdische Eilanden) deed Clinton aan.

Niet eerder reisde een pas geïnstalleerde Amerikaanse minister van buitenlandse zaken zo snel af naar het ’donkere continent’. Een goedmakertje zou Clintons grote Afrikareis genoemd kunnen worden, zodat de Amerikaanse regering toch laat zien dat Afrika een prioriteit is.

President Barack Obama, die vanwege zijn Keniaanse wortels op het continent een halfgod is, bracht vorige maand namelijk slechts een bliksembezoek aan één Afrikaans land: Ghana – het Luxemburg van Afrika genoemd, omdat er nauwelijks iets noemenswaardigs (lees: ellendigs) gebeurt. Obama liet Kenia (ruziënde partijen) en het West-Afrikaanse zwaargewicht Nigeria (hevige corruptie) bewust links liggen. De Afrikaanse landen moeten, net als Ghana, zorgen voor beter bestuur en democratie voordat de halfgod bereid is zelf in het vliegtuig te stappen. Tot die tijd moeten de Afrikanen het met Clinton doen.

En zij herhaalde in alle zeven landen hetzelfde mantra van tough love, zoals Amerikanen een harde doch liefdevolle confrontatie noemen.

Juist in Kenia, extra gekwetst vanwege Obama’s afwezigheid in juli en daarom het eerste land dat ze bezocht, kon Clinton net iets verder gaan met haar commentaar. Ze hekelde Kenia’s weigering om een speciaal tribunaal in te stellen voor de verdachten van de politieke rellen na de verkiezingen in 2007. Daarbij vielen 1300 doden. Vanuit Kenia haalde Clinton ook hard uit naar Eritrea, dat volgens de VS militaire steun verleend aan Al-Shabab, de extremistische moslimmilitie die grote delen van Somalië heeft veroverd.

Tijdens haar verblijf in Zuid-Afrika had Clinton ook een duidelijke opdracht voor president Zuma: help de hervormingen in buurland Zimbabwe versnellen. In Congo riep ze president Kabila op meer te doen tegen seksueel geweld tegen vrouwen.

Afrikanen hadden grote verwachtingen van Obama en zijn regering, vooral op financieel vlak. Diens voorganger Bush had zich in Afrika geliefd gemaakt door de gigantische sommen geld die hij er besteedde: omgerekend twaalf miljard euro voor een anti-aidscampagne, schuldsanering voor 27 Afrikaanse landen ter waarde van 24 miljard euro, en een stijging van het ontwikkelingsgeld voor Afrika naar 4 miljard euro per jaar. Maar tijdens Obama’s ambtstermijn hoeven de Afrikanen niet op massa’s dollars te rekenen.

Naast twaalf miljoen euro voor de bestrijding van seksueel geweld in Congo en 40.000 kilo wapens aan de Somalische regering, kwam Clinton met een lege portemonnee aan in Afrika. Een duidelijke trendbreuk ten opzichte van de Bush-regering, die een schraler, maar wellicht eerlijker relatie met Afrika inluidt.

De harde kant van de liefdevolle boodschap geldt trouwens niet voor alle Afrikaanse landen. Tegen de olierijke naties Nigeria en Angola sloeg Clinton een aanzienlijk mildere toon aan. Een al te hard oordeel, en deze landen doen net zo lief alleen nog zaken met die andere economische grootmacht, China.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden