Clinton en Sanders bereiken allebei hun doel in laatste debat

Hillary Clinton (L) en Bernie Sanders (R) tijdens het NBC-debat. Beeld afp
Hillary Clinton (L) en Bernie Sanders (R) tijdens het NBC-debat.Beeld afp

Hillary Clinton was de gretige opvolgster van Barack Obama, Bernie Sanders de man die het oproer kraaide. Na het laatste Democratische debat voor de voorverkiezingen in Iowa en New Hampshire hebben de kiezers in die staten geen duidelijke winnaar gezien, maar wel een duidelijke keus.

De twee koplopers in de race voor de Democratische nominatie, en de dapper voortploeterende Martin O'Malley, voerden in Charleston opnieuw een discussie die een stukken hoger niveau had dan het voorafgaande debat van hun Republikeinse collega's.

Een veelzeggend moment was de vraag die Bernie Sanders kreeg over Bill Clinton. Tijdens een campagne-bijeenkomst had hij diens verhouding met stagiair Monica Lewinsky 'compleet schandalig en onaanvaardbaar genoemd. stond hij daar nog steeds achter? Het kwam neer op een uitnodiging om de man van zijn concurrent, en daarmee ook het huwelijk van zijn concurrent, voor een miljoenenpubliek de maat te nemen.

Geen gemene aanvallen
Sanders liet meteen weten dat hij dat irritant vond: "Dat werd me gevraagd. Ik kan niet over straat gaan - en minister Clinton weet dat - zonder dat me wordt verteld hoezeer ik minister Clinton moet aanvallen, om op de voorpagina's van de kranten te komen, moet ik een of andere gemene aanval doen. Ik heb dat vermeden, ik probeer een beleids-georienteerde campagne te voeren."

Maar ook al wil Sanders van persoonlijke aanvallen niets weten, met verdachtmakingen op inhoudelijk gebied was hij niet zuinig. Nadat Hillary Clinton later in het debat opgewekt bevestigde dat Bill Clinton, onder wiens presidentschap het met de economie zo goed ging, een van haar belangrijke adviseurs zou zijn, bracht hij in herinnering hoezeer die destijds, en nu ook zijn vrouw, onder de plak zat van Wall Street, de grote banken en investeringsmaatschappijen: "Goldman Sachs heeft net een boete gekregen van 5 miljard dollar. In het recente verleden leverden ze ons land een Republikeinse en een Democratische minister van financiën. Hier is een belofte: als ik tot president verkozen word, zal Goldman Sachts geen minister van financiën leveren voor de regering-Sanders!" Hij bracht expliciet in herinnering dat die bank ook enorme bedragen neertelde voor lezingen door de Clintons.

Meebuigen en ombuigen
Opvallend was dat Clinton zich daartegen verdedigde door Sanders aanval om te buigen tot een aanval op iemand anders: "We denken precies hetzelfde over het principe dat geen bank te groot moet zijn om om te kunnen vallen, en geen individu te machtig om op te sluiten. Daar zijn we het over eens. Waar we het niet over eens zijn, is wat senator Sanders gezegd heeft en wat niet alleen over mij gaat, dat kan ik wel hebben, maar wat kritiek is op president Obama, voor het aannemen van donaties van Wall Street. En president Obama heeft ons land uit de Grote Recessie geleid."

Tegen de radicale voorstellen van Sanders, bijvoorbeeld op het gebied van de zorgverzekering, waar Sanders een nationaal ziekenfonds van wil maken, bracht Clinton opnieuw de president in stelling: "Feit is, we hebben nu de Wet op de Betaalbare Gezondheidszorg. Dat is een van de grootste prestaties van president Obama, van de Democratische partij en van ons land."

Of dat een winnend argument was, daarover waren na afloop van het debat de meningen verdeeld. Obama is onverminderd populair bij de Democraten, maar de onverwacht grote aanhang van Sanders bewijst dat velen van hen nu juist iets anders willen, net zoals bij de Republikeinen velen in opperste frustratie naar het kamp van Trump overlopen.

Idealisme vs realisme
In zekere zin hebben allebei de kandidaten het debat gewonnen, maar zijn ze wel met een andere prijs naar huis gegaan. Clinton liet opnieuw zien hoe ervaren ze is, hoe goed op de hoogte van alle mogelijke onderwerpen, met een plan voor elk probleem waar Amerika mee worstelt. Hoeveel politici in de wereld kunnen op de vraag hoe hun relatie met Vladimir Putin even peinzen en dan zeggen: "Ingewikkeld"?

En Sanders heeft opnieuw een groot publiek laten zien dat idealisme nog steeds een alternatief is voor realisme. De landelijke peilingen, waarin Clinton ver voorstaat op Sanders, suggereren dat de Democraten dat idealisme uiteindelijk zullen laten voor wat het is. Maar als Sanders volgende maand zowel in Iowa als in New Hampshire met de winst gaat strijken, vinden ze in de staten die volgen dat idealisme misschien opeens een stuk geloofwaardiger.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden