WEBLOG G500

Clichés domineren debat over woningmarkt

null Beeld G500
Beeld G500

De standpunten van de politieke partijen wat betreft de woningmarkt zijn één groot cliché. De VVD aan de ene kant wil rigoureus snijden in de sociale huurwoningen en houdt krampachtig vast aan de hypotheekrenteaftrek. De SP aan de andere kant wil fors investeren in meer sociale huurwoningen, geen eerlijke huurprijs voor scheefwoners, maar wel de hypotheekrenteaftrek verder beperken. En alle partijen daar tussen in passen heel netjes op deze links-rechts as.

Wat een armoe dat de partijen alleen maar denken aan de platte belangen van hun eigen achterban. Ze lijken hun grondbeginselen te vergeten. Want is er in het VVD standpunt over de hypotheekrenteaftrek een liberale visie te bespeuren? Nee. Is het sociaal van de SP om scheefwoners voor een schijntje te laten wonen? Nee.

Het is simpelweg zo dat ongeveer de helft van de hypotheekrenteaftrek, op een totaal van 14,3 miljard in 2011 (CBS), terecht komt bij de 20% rijkste huishoudens. Die rijke huishoudens stemmen vaak VVD en de VVD beschermt hun belangen. Zo'n beetje elke econoom zegt dat de hypotheekrenteaftrek niet goed is voor de economie. De hypotheekschuldenberg vormt een risico voor huishoudens, maar ook voor Nederland als geheel. De aftrek bevoordeelt zoals gezegd vooral de hogere inkomens, waardoor het een denivellerend effect heeft. Raar dat een instrument voor de woningmarkt doet aan inkomenspolitiek.

Als de VVD graag wil denivelleren, is het veel logischer dat via de inkomstenbelasting te doen. Dat alles weerhoudt Rutte er niet van te zeggen: "Ik zou de hypotheekrenteaftrek morgen invoeren als hij niet bestond" (VK 2010).

Woningcorporaties beheren een groot vermogen aan onroerend goed. Dat onroerend goed is in de loop van vele jaren opgebouwd vaak met publiek geld. Deze woningen zijn bedoeld voor mensen met een inkomen lager dan modaal. Ruim een kwart van de sociale huurders in 2011 (CBS) zijn in de loop van de jaren meer gaan verdienen en hebben nu een bovenmodaal inkomen. Het is niet meer dan redelijk geleidelijk aan hen een marktconforme huur te vragen. Niets anders dan het behagen van de eigen achterban kan de SP ertoe bewegen tegen deze huurverhogingen te zijn.

Partijen moeten stoppen met dit cliëntelisme. Het is laf en het is visieloos. Het Lente-akkoord biedt hoop. Mede door dat akkoord zijn er partijen die de huren voor scheefwoners verhogen en de hypotheekrenteaftrek voor bestaande hypotheekeigenaren beperken: GroenLinks, PvdA, D66, Partij voor de Dieren, ChristenUnie en SGP. De politiek moet door op dat positieve pad. Na de verkiezingen mag men niet weer vervallen in stilstand en een negatieve uitruil, maar moet men komen tot een breed gedragen compromis.

Dat compromis moet op termijn de risico's en inkomenseffecten bij de hypotheekrenteaftrek weghalen en een duurzame oplossing bieden voor de exploitatie van sociale huurwoningen door woningcorporaties voor mensen met een inkomen beneden modaal. Daarnaast kampen sommige regio's met een tekort aan private huurwoningen en een overschot aan sociale huurwoningen. In die regio's moeten sociale huurwoningen worden vrijgegeven aan de markt, zodat ze beschikbaar komen voor mensen met een bovenmodaal inkomen. Alleen zo'n brede aanpak biedt uitzicht voor de toekomst en versterkt de solidariteit tussen huurders, kopers en starters op de woningmarkt.

Sarah Biddle (31) maakt deel uit van de Denktank van G500. De deelnemers van deze beweging zijn lid geworden van zowel de VVD, PvdA en het CDA om de Nederlandse politiek ontvankelijk te maken voor hervormingen. G500 wil haar tienpuntenplan in de hoofden van politici en de kiezer brengen op 12 september wanneer de verkiezingen voor de Tweede Kamer plaatsvinden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden