Cinema op bres voor 'exception culturelle'

AMSTERDAM - De kogel ging door de kerk in de Franse culturele wereld, afgelopen week. Een fusie van de belangrijkste financier van Franse films met een Amerikaans bedrijf slecht volgens cultuurvorsers de barrières die Frankrijk heeft opgetrokken tegen de heerschappij van het Anglo-Amerikaanse product.

De belangrijkste pijler daarvan is de 'exception culturelle' die Parijs wist te bedingen bij het wereldhandelsoverleg Gatt. Frankrijk mocht zijn markt beschermen als het ging om cultuurgoed. Zo moet 40 procent van de programma's op de Franse televisie op eigen bodem geproduceerd zijn.

Mediagigant Vivendi, eigenaar van tv-kanaal Canal Plus, komt aan dat quotum door 90 procent van alle Franse films af te nemen. Daarnaast zette het bedrijf Studio Canal op, dat nu de grootste fimstudio van Europa is. Vivendi stopt daar jaarlijks 335 miljoen gulden in.

En de producten waren dit jaar uiterst succesvol. De vier bestbezochte films in Frankrijk kwamen van eigen bodem en 'Le fabuleux destin d'Amelie Poulain' werd een internationaal kassucces -een uitzondering voor Franse films.

Maar Vivendi is niet tevreden. Het bedrijf kocht deze week de film- en televisietak van het Amerikaanse USA Networks en presenteerde een nieuw, gefuseerd mediabedrijf: Vivendi Universal Entertainment, dat een grote speler moet worden in Hollywood. Tot overmaat van ramp komt de leiding in handen van een Amerikaan die luistert naar de onheilspellende naam Barry Diller.

Cineasten riepen meteen dat de deal het einde betekent van de onafhankelijke Franse film. In de volgende dagen deed Vivendi-topman Jean-Marie Messier weinig om de zorgen weg te nemen. ,,De Franse exception culturelle is dood'', verklaarde hij, en hij gaf af op 'archaïsche' bijdragen aan het debat over financiering van Franse films.

Dat had 'J2M', zoals zijn bijnaam luidt, beter niet kunnen doen. Beschermers van de Franse identiteit buitelden over elkaar heen om Messier zijn vet te geven. ,,Hij ziet zichzelf als de Verlosser van Hollywood'', riep Jean-Marc Ayrault, fractievoorzitter van de socialistische regeringspartij PS in de Assemblée. De linkse krant Libération schreef in een commentaar dat Messier met zijn 'Amerikaanse avonturen' een 'paard van Troje' had binnengeloodst in de Franse cultuur.

De regering reageerde kalmer, maar niet minder bedreigend voor Vivendi. Als het bedrijf zijn investeringen in Franse films omlaagschroeft, kan Canal Plus zijn uitzendlicentie vergeten, waarschuwde minister van cultuur Catherine Tasca.

Messier is al op de terugtocht. Donderdag ging het boetekleed aan. ,,Het was een fout'', meldde zijn woordvoerder. ,,Hij heeft er nooit zo over gedacht. Messier is altijd verklaard voorvechter geweest van culturele verscheidenheid.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden