Cijfers staven trend: school stoot vmbo af

Bijna 10 procent van brede scholengemeenschappen deelde zich op

Vmbo-leerlingen op het Bonnefanten College in Maastricht zien nu op hun school nog elke dag havo- en vwo-leerlingen. Dat is, zegt de wetenschap, goed voor kinderen die een lager onderwijsniveau volgen. Zij kunnen zich als het ware aan de hogeren optrekken. En presteren ze goed, dan kunnen ze veilig opstromen naar een hogere schoolsoort.

Dat opstromen moeten de leerlingen van het Bonnefanten College vanaf volgend jaar wel heel letterlijk nemen. Dan verhuizen de vmbo'ers naar een gebouw ten oosten van de Maas. Havo en vwo blijven aan de westkant.

Dat is helemaal niet bijzonder. Bijna 10 procent van de brede scholengemeenschappen heeft ergens in de afgelopen tien jaar besloten zichzelf op te delen. In dat proces werd vaak een afdeling afgestoten. Dat bleek gisteren voor het eerst uit gegevens die het ministerie van onderwijs openbaar maakte. Tien jaar geleden was de verhouding tussen brede scholengemeenschappen en smalle scholen 9 procent groter dan nu. Staatssecretaris Sander Dekker: "Het aantal brede scholengemeenschappen neemt af, tegelijkertijd neemt het aantal vestigingen met een smallere samenstelling toe."

De PvdA had deze gegevens gevraagd naar aanleiding van het bericht in Trouw dat scholen hun vmbo-afdeling op afstand zetten om op de havo en vwo een autochtone populatie te houden. Het ministerie zegt de redenen van de opdelingen niet te kennen, maar ontkent de wens van scholen om te 'verwitten'.

Angst voor zwarte vmbo-afdelingen is waarschijnlijk ook niet de complete oorzaak van de opdeeltrend, zegt ook onderwijssocioloog Jaap Dronkers, hoogleraar aan de universiteit van Maastricht. "Afstoten gebeurt eerder met het oog op kinderen van laaggeschoolde ouders in het vmbo, dan met het oog op migranten per se. De trend om het vmbo af te stoten en brugklassen te homogeniseren vergroot eerder de kloof tussen hoog- en laagopgeleiden."

Zeker is wel dat de opdeeltrend segregatie in de hand werkt. Dat zegt althans Ankie Verlaan, voormalig lid van de Raad van bestuur van de Universiteit van Amsterdam en oud-voorzitter van de adviescommissie voor diversiteit en integratie van de gemeente Amsterdam. Verlaan trok over dit onderwerp al in 2007 bij gemeentelijke hoofdstad en het ministerie aan de bel. In een rapport schreef ze destijds: "De segregatie neemt toe doordat brede scholengemeenschappen de laagste vmbo-niveaus hebben ondergebracht in andere schoolgebouwen. Omdat die opleidingen juist veel door allochtone kinderen worden gevolgd, hebben die minder contact met autochtone kinderen."

Nu is Verlaan teleurgesteld dat de trend heeft doorgezet. "De school is nog steeds een plaats waar integratie zou moeten plaatsvinden. Gemeenten gaan het onderwerp uit de weg. Ik vind dat ze weer zouden moeten praten over integratie op school."

"Ik wil dat de wethouders met de scholen om tafel gaat om deze trend te keren", zei gisteren ook PvdA-Kamerlid Tanja Jadnanansing tijdens het debat over de onderwijsbegroting. "Ik wil niet dat laagopgeleiden en hoogopgeleiden naast elkaar gaan leven in gescheiden werelden. Onderwijs is het middel om groepen in de samenleving te verbinden."

In Amsterdam, waar de afgelopen jaren al menig scholengemeenschap zijn vmbo-afdeling op afstand zette of zelfs ophief, zegt onderwijswethouder Simone Kukenheim (D66) niet van plan te zijn de discussie over segregatie te agenderen. "Keuzevrijheid is bij ons het allerbelangrijkste. Wij als gemeente moeten ervoor zorgen dat er een goed aanbod is van scholen die past bij de wensen van de ouders. Momenteel hebben we te weinig capaciteit in Amsterdam; we moeten uitbreiden. We gaan niet met opzet brede scholengemeenschappen oprichten, maar we kijken welke scholen populair zijn en waar uitbreiding nodig is. Initiatieven om integratie te bevorderen moeten echt uit de ouders en de scholen zelf komen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden