CIA houdt het hart vast voor martelrapport

Een Irakese bewaker in de voormalige beruchte Abu Ghraibgevangenis. In 2009 werd de gevangenis omgedoopt tot Centrale Gevangenis van Bagdad. Beeld epa
Een Irakese bewaker in de voormalige beruchte Abu Ghraibgevangenis. In 2009 werd de gevangenis omgedoopt tot Centrale Gevangenis van Bagdad.Beeld epa

De Amerikaanse regering neemt extra veiligheidsmaatregelen omdat dinsdag een kritisch rapport verschijnt over martelpraktijken van de CIA. Het rapport bevat nieuwe informatie over het gedrag van de CIA in geheime Amerikaanse gevangenissen in het buitenland, zoals de Iraakse Abu Graib-gevangenis. De VS vrezen gewelddadige reacties op het rapport, meldt een bron bij de Amerikaanse geheime diensten.

Vooral de Amerikaanse ambassades in het Midden-Oosten en Noord-Afrika worden in opperste staat van paraatheid gebracht. De publicatie van het onderzoek is jarenlang tegengehouden uit angst voor vergeldingsacties. De senaatscommissie die over de geheime diensten gaat, heeft in april uiteindelijk toch ingestemd met de publicatie van een deel van het 'Torture Report'. Dat bevat onder meer onthullingen over de marteltechniek 'waterboarden', waarbij een verdrinkingsdood wordt gesimuleerd.

Over de macabere technieken van de CIA is de afgelopen jaren al veel naar buiten gekomen, maar volgens ABC News bevat het rapport nieuwe details over hoe de Amerikaanse inlichtingendienst gevangenen tot bekentenissen dwong. Behalve het beruchte waterboarden zouden gevangenen ook seksueel zijn vernederd, en zijn CIA-ondervragers gedwongen door te gaan nadat al was geconcludeerd dat er geen informatie meer uit een gedetineerde te krijgen was.

Drijvende kracht
Voor het rapport onderzochten senatoren zes miljoen CIA-documenten over geheime gevangenissen in het buitenland. De Democrate Dianne Feinstein, voorzitter van de Senaatscommissie voor inlichtingenpraktijken, is de drijvende kracht achter het rapport van ruim 6.300 pagina's en strijdt al lange tijd voor het openbaar maken ervan. De CIA wil dat alleen een verkorte, gekuiste versie wordt vrijgegeven.

"Feinstein is een van de weinige helden als het gaat om dit onderwerp", zegt Karen Greenberg van de Fordham universiteit in New York, historica en deskundige op het gebied van martelen door de VS. "Ze is niet bezweken onder de druk, ze vindt dat iedereen moet weten wat er in onze naam is gedaan. De mensen die het is aangedaan weten het immers, en hun families net zo goed, dus hoeft het voor de Amerikanen ook niet geheim te blijven."

Senaat onder druk
De Amerikaanse regering zette de Senaat eerder onder druk om het rapport binnenskamers te houden, omdat het in verkeerde aarde zou vallen bij terreurgroepen als Islamitische Staat. 'Het kan leiden tot nieuw geweld in het Midden-Oosten en het leven van Amerikaanse gijzelaars in gevaar brengen', zei minister van Buitenlandse Zaken John Kerry in een telefoongesprek met Feinstein.

President Obama is in principe niet tegen het uitbrengen van het rapport, maar vreest ook voor ongenoegen bij bondgenoten en executies van Amerikaanse gijzelaars. Na zijn aantreden in 2009 stopte Obama direct met de omstreden ondervragingsmethoden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden