Chronologie van een affaire

Het doek staat op het punt open te gaan voor de volgende akte in het treurspel-blijspel of misschien wel de klucht Monica Lewinsky. De twee hoofdrolspelers, het meisje en de president, bevinden zich in de coulissen om spoedig het podium van onderzoeker Kenneth Starr te betreden. Die wordt dan in de volgende akte zelf de spil van het stuk als hij zijn eindrapport met beschuldigingen tegen Bill Clinton aan het Congres gaat presenteren. Naar verwachting gebeurt dat in september. Maar eerst is het de beurt aan tien spelers, die de komende weken uitgebreid in de schijnwerpers gaan komen.

De aanzet tot wat nu de 'Affaire-Monica Lewinsky' is gaan heten wordt gegeven als Pentagon-medewerkster Linda Tripp op 12 januari naar speciale onderzoeker Kenneth Starr stapt met ruim 20 uur stiekem opgenomen telefoonconversatie.

21 januari: de Amerikaanse media melden dat president Bill Clinton in 1994 een seksuele verhouding is begonnen met een toen 21-jarige stagiaire en dat die relatie tot begin 1997 heeft geduurd.

26 januari: Clinton ontkent publiekelijk dat hij die relatie heeft gehad.

27 januari: een jury van onderzoek gaat de beschuldigingen bekijken.

13 februari: Kathleen Willey, een vrijwilligster voor de Democraten, meldt voor de tv dat Clinton haar in zijn kantoor heeft lastiggevallen.

21 maart: het Witte Huis tracht te voorkomen dat Bruce Lindsey en Sidney Rosenthal, twee vertrouwelingen van Clinton, moeten opdraven voor onderzoeker Starr .

1 april: rechter Susan Webber Wright bepaalt in Little Rock dat er onvoldoende gronden zijn om Paula Jones een civiele procedure tegen Clinton te laten beginnen omdat hij haar, toen hij nog gouverneur in Arkansas was, seksueel zou hebben lastiggevallen.

4 mei: rechter Norma Holloway Johnson beslist dat de relatie tussen Clinton en zowel Lindsey als Rosenthal niet onder het vertrouwelijkheidsbeginsel tussen advocaat en cliënt valt.

22 mei: Holloway Johnson stelt dat agenten van de Secret Service, die als lijfwachten van de president fungeren, voor de Lewinsky-jury moeten getuigen.

2 juni: Monica Lewinsky ontslaat advocaat Bill Ginsburg en neemt twee oudgedienden, Plato Cacheris en Jacob Stein, in dienst.

7 juli: het Hof van Beroep in Washington spreekt uit dat de Secret Service zich niet kan onttrekken aan het afleggen van getuigeverklaringen voor de onderzoeksjury.

17 juli: het Witte Huis vraagt van het Hooggerechtshof een uitspraak over de positie van de Secret Service. Daar het hof op reces is treedt voorzitter William Rehnquist in zijn rechten en weigert in het conflict tussen Starr en het Witte Huis tussenbeide te komen. De lijfwachten moeten daarna getuigen.

27 juli: het Hof van Beroep bepaalt dat Lindsey zich niet kan beroepen op het vertrouwelijkheidsbeginsel.

28 juli: de advocaten van Lewinsky sluiten een akkoord met Starr. Ze zal opening van zaken geven in ruil voor volledige vrijwaring van vervolging voor begane strafbare feiten zoals meineed.

29 juli: Clinton belooft te getuigen. De verklaring wordt 17 augustus in het Witte Huis op videoband opgenomen.

30 juli: Lewinsky overhandigt Starr een jurk en banden van haar antwoordapparaat als mogelijk bewijsmateriaal tegen de president.

Bill Clinton

Bill 'William Jefferson' Clinton (bijna 52) is een politieke tuimelaar, die in het verleden elke crisis en nederlaag heeft overwonnen. Hij kwam als gouverneur van Arkansas na een verkiezingsnederlaag in 1980 weer glorieus boven om in 1992 president van de Verenigde Staten te worden. Hij heeft in het spoor van zijn carrière een aantal schandalen meegesleept naar het Witte Huis. De bekendste: Whitewater en Gennifer Flowers. De laatste beweert een jarenlange verhouding met hem te hebben gehad. Clinton heeft daar heel lang vaag over gedaan, maar heeft uiteindelijk onder ede bevestigd dat er inderdaad een relatie is geweest. Whitewater is een financieel schandaal in Arkanas rond een onroerend-goedproject dat eind jaren zeventig speelde. Clinton had hier geld in gestopt. 'Slick Willy' wordt om zijn politieke werk geroemd door het grote publiek, maar verder vertrouwt men hem voor geen cent.

Monica Lewinsky

Monica Lewinsky (net 25) houdt van aandacht en die heeft ze sinds begin van dit jaar in meer dan ruime mate gekregen. Ze komt uit een 'middle-class' milieu in Californië, waar haar vader arts is. De Lewinsky's hebben duidelijke Democratische sympathieen en met behulp van een paar kruiwagentjes kreeg de dochter na het aantreden van Clinton een baantje als stagiaire in het Witte Huis. Daar stak ze haar bewondering voor de president niet onder stoelen of banken. Ze ging op de knieën voor hem, als de beweringen waar zijn, letterlijk. Monica heeft ooit van zichzelf beweerd dat ze goed liegt, dat ze haar hele leven zelfs heeft gelogen. Die uitspraak zal in de slotronde van het drama nog menigmaal worden uitgespeeld door Clintons advocaten.

Lewinsky is in het begin van de affaire desastreus bijgestaan door haar advocaat William Ginsburg, maar heeft nu een paar professionals in dienst.

Marcia Lewis

Marcia Lewis (49) is intussen de bekendste moeder van Amerika aan het worden. De moeder van Lewinsky is tien jaar geleden van haar man gescheiden en woont sindsdien in New York. Ze is de eigenaar van het Watergate-appartement, waarin Monica zich het grootste deel van de tijd schuilhoudt. Lewis staat op punt van trouwen met Peter Strauss, een rijke zakenman, die hechte banden heeft met de Democraten. Ze heeft enkele jaren geleden geprobeerd haar naam te vestigen als schrijfster met een boek over de drie tenoren Domingo, Pavarotti en Carreras. Daarin zinspeelde ze erop dat ze met een paar van hen een seksuele relatie heeft gehad. Het boek is algemeen bestempeld als rotzooi. Lewis heeft een hechte band met haar dochter en praat regelmatig over zeer private zaken met haar. Toen Starr haar daarover dagenlang aan de tand voelde kwam Marcia Lewis telkens huilend het kantoor van de onderzoeker uit.

Linda Tripp

Linda Tripp (48) is voor velen de kwade genius in het Lewinsky-schandaal, omdat zij privé-gesprekken van haar voormalige vriendin en collega heeft opgenomen en vervolgens doorgespeeld aan Ken Starr. Tripp en Lewinsky kennen elkaar van het werk op het ministerie van defensie, het Pentagon. Tripp beweert dat ze tijdens haar werkzaamheden zoveel aan zich voorbij heeft zien komen dat niet in de haak was dat ze voor haar verdere loopbaan vreesde. De voorlichter van het Pentagon heeft toegegeven valse informatie over haar verleden te hebben verspreid. Bevend als een riet zei ze van de week, na dagenlang voor de jury van onderzoek verklaringen te hebben afgelegd, dat ze slechts haar plicht heeft gedaan als Amerikaanse burger.

Het was voor het eerst sinds maanden dat ze in de publiciteit trad. Tripp is vanwege haar uiterlijk meedogenloos afgemaakt in de entertainmentwereld van de VS.

Hillary Clinton

Hillary Rodham Clinton (50) is net als haar man en veel politici in Washington jurist van professie. Terwijl haar man bezig was aan een politieke loopbaan maakte zij deel uit van 'The Rose Firm', een invloedrijk advocatenkantoor in Little Rock (Arkansas). Ze groeide op in een gerespecteerd artsengezin nabij Chicago en ontmoette Bill Clinton toen beiden rechten studeerden aan de Yale-universiteit in New Haven. Ze heeft een ijzeren wil en zeer hecht gegronde politieke ideeën. Waar haar man geldt als een draaitol is Hillary rotsvast in haar overtuiging. Haar grote voorbeeld is Eleanor Roosevelt. De first lady heeft in de eerste ambtsperiode van haar man geprobeerd ook een stempel te drukken op de Washingtonse politiek door zich met alle kracht in te zetten voor een nieuw stelsel voor de gezondheidszorg. Het Congres heeft haar de pin op de neus gezet. Hillary is dé motor achter de pogingen om Clintons presidentschap te redden.

David Kendall

David Kendall (53) is de huisadvocaat van de Clintons. Verdedigde Robert Bennett de president in de Paula Jones-zaak, Kendall doet dat in de Lewinsky-kwestie. En hij heeft de touwtjes stevig in handen. Hij is de enige die zonder overleg met de president zijn gang mag gaan. Kendall behoort tot het advocatenkantoor Williams & Connolly in Washington dat bekendstaat om zijn discretie. De advocaat van de president geldt zelf ook als zeer zwijgzaam en terughoudend. “Hij is op en top een gentleman. Discreet in een stad, waar niemand dat is”, stelt een collega. Iedereen viel dan ook van zijn stoel toen hij in februari met de nodige media-tamtam Ken Starr voor de rechter sleepte wegens minachting van het hof.

Pikant detail is dat Kendall, die sinds 1993 voor Clinton optreedt, ook het schandaalblad The National Enquirer in zijn portefeuille heeft. Dat blad publiceert roddels bij de vleet over de Clintons.

Kenneth Starr

Kenneth Starr (52) is er in enkele jaren in geslaagd de meest omstreden man van de Amerikaanse hoofdstad te worden. Voor de vrienden van Clinton geldt hij als een verfoeilijke pion in het spel van de Republikeinen om Clinton voor eens en altijd te vernietigen. Voor de vijanden van Clinton is hij de exorcist, die het Witte Huis zal ontdoen van een verachtelijke overspeler. Starr is bijna vier jaar geleden met zijn onderzoek naar het Whitewaterschandaal begonnen en heeft bijna onverdroten de ene na de andere acteur in het drama uitgewrongen. Sommigen zitten al of nog steeds in het gevang. Even leek het erop dat Starr zijn rol van onderzoeker zou inruilen voor een nette baan als docent aan een universiteit in Californië, maar daarvan is hij snel teruggekomen. Slaagt Starr in zijn missie dan staat hij voor altijd in de geschiedenisboekjes, faalt hij dan komt hij nooit meer aan de bak in het rancuneuze Washington.

Jacob Stein

Jacob Stein (73) is een van de twee advocaten van Monica Lewinsky. In een stad vol grijze muizen en advocatenkantoren met de omvang van een fabriek geldt hij als kleurrijk. De boorden van zijn op maat gemaakte overhemden stuurt hij op naar Londen om te laten wassen en strijken. De voormalige deken van de Orde van advocaten is volledig thuis in het juristenwereldje, waarin hij al 50 jaar meeloopt. Met name politici staan snel bij hem op de stoep als ze in het nauw komen. Zo verdedigde hij senator Bob Packwood, die beschuldigd werd van ongewenste intimiteiten en Witte-Huisvoorlichter James Brady, nadat die verlamd was geraakt bij de aanslag op Ronald Reagan. Stein gaat er prat op dat hij niet alleen geen lid is van een politieke partij, maar zelfs nog nooit heeft gestemd. Op zijn vrije zaterdag behandelt hij de juridische problemen van onbemiddelde stadgenoten. “Iedere kelner en autoverkoper kent hem”, zegt een collega over Stein.

Plato Cacheris

Plato Cacheris (69) is de andere raadsman van Lewinsky. Hij is de zoon van een Griekse immigrant en staat doorgaans op zeer goede voet met de openbare aanklagers in de Amerikaanse hoofdstad, maar Starr behoort niet tot die vrienden.

Cacheris begon zijn loopbaan op het ministerie van justitie, waar hij Robert Kennedy hielp met het opbrengen van maffiabazen. In zijn 43 jaren als jurist heeft hij onder meer John Mitchell, Richard Nixons campagneleider tijdens het Watergate-schandaal, en Fawn Hall, de secretaresse van Oliver North in het Iran-Contraschandaal, verdedigd. Cacheris is een showman in de rechtszaal, die de jury van de sokken tracht te charmeren met grapjes. “Mijn cliënt is een dwaas, een zak en een stuntel, maar hij is geen koelbloedige moordenaar”, is een van zijn befaamde uitspraken. Een collega: “Hij kan je zo zeggen naar de hel te lopen dat je met plezier daarheen op weg gaat.”

Norma Johnson

Norma Holloway Johnson (65) is de arbiter in het Lewinsky-onderzoek. De zwarte juriste behoort sinds 1980 tot de zittende magistratuur en werd in haar functie door Jimmy Carter benoemd. Momenteel is ze in status de eerste onder de 'gewone' rechters van de Amerikaanse hoofdstad. Ze is lid van de Democratische partij, maar dat houdt zeker niet in dat ze in haar opinies ook een voorkeur heeft voor Democraten. De afgelopen maanden heeft ze meermalen de zijde van Starr gekozen, onder meer door te bepalen dat Clinton zich niet kan beroepen op het vertrouwelijkheidsbeginsel in zijn overleg met advocaten. Maar ook Starr is enkele malen bij haar op het matje geroepen voor loslippigheid van zijn medewerkers.

Johnson is een van de weinige rechters die de deur van haar werkkamer dichthoudt en ze hecht heel erg aan decorum in de rechtszaal. Overtreders worden streng tot de orde geroepen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden