Christus vermalen

“Liefde bedrijven verbetert het gezicht, ontspant en voorkomt gek worden”, zei Mohammed. Terwijl Christus een ascetisch leven leidde, gaf de profeet zich naar hartelust over aan een actief seksueel leven. “Eten en drinken kan ik missen, vrouwen niet”, beweerde hij.

Volgens islamologe Anne-Marie Delcambre begrijpen joodse en christelijke canonisten niet dat je spiritualiteit kunt rijmen met overgave aan lichamelijke lust. In een interview met Roodkoper, maandblad voor cultuur, religie en politiek, zegt zij dat binnen de islam het recht op seksueel genot geldt voor zowel mannen als vrouwen. “Zo vroeg een vrouw die verstoten was door haar eerste man en later hertrouwde, aan de profeet of haar eerste man haar terug mocht nemen. Toen de profeet vroeg of ze wel seksueel genot had gekend met haar nieuwe man en ze daar ontkennend op antwoordde, zei hij: ja, ga terug naar je eerste man want je heb er recht op.”

De Reformatie, het weekblad tot ontwikkeling van het gereformeerde leven, houdt zich het liefst verre van de frivoliteit van het liefdesleven. Het blad meldt dat de vrouw in deze wereld een lustobject voor begerige mannenogen dreigt te worden. “De vrouw hoeft zich niet gedragen als een opgetut lokkertje: de buitenkant opgepoetst tot valse schijn en van binnen een lege ziel.” Nee, zij kan zich richten op Christus. Alleen Hij kan de vrouw vrijmaken van de glamour-verslaafdheid en de sex-cultuur.

Ook in katholieke kringen wordt de op seks belustte maatschappij onder de loep genomen. Het Katholiek nieuwsblad stelt dat bijbelse thema's met een seksueel prikkelende inhoud oververtegenwoordigd zijn in de beeldende kunst. “Al die kuise Suzanna's en Batseba's zijn heel wat vaker afgebeeld dan hun theologische betekenis rechtvaardigt. In de kunsten is vanouds meer geoorloofd dan elders.”

Er moeten grenzen gesteld worden aan wat een kunstenaar mag afbeelden. De kunstenaar Ronald Ophuis uit Enschede ging alle perken te buiten. Hij schilderde een aantal padvinders dat een clubgenootje misbruikt met een boomstam. Het kunstwerk werd onlangs door de gemeente Enschede aangekocht en veroorzaakte een stroom van protesten.

Volgens het nieuwsblad wordt de Nederlandse burger die protesteert tegen de promotie van dit soort kunstuitingen niet serieus genomen. “Hij kan hoogstens rekenen op de hoon van mensen die hem haarfijn willen uitleggen dat hij niets van elementaire democratische en artistieke principes begrepen heeft.” Niemand durft blijkbaar hardop te zeggen hoe vreemd het is dat een kunstenaar zich geroepen voelt tot het uitbeelden van dit soort thema's. Hoewel Ophuis zegt verkrachtingen te schilderen om deze zaken aan de kaak te stellen, verdenkt het nieuwsblad hem van commerciële motieven. Waarom schildert hij anders geen oude vrouwtjes die van hun tas beroofd worden, iets wat minstens zo schrijnend is?

Dr. Regnerus Steensma, docent religieuze kunst aan de rijksuniversiteit Groningen, vindt dat ook een kunstwerk met een Christelijke beeldtaal kan prikkelen. Kunst is het meest waardevol als het een schokeffect teweegbrengt, zegt hij in HN, het opinieblad over cultuur, geloof en samenleving.

De christelijke symboliek is nog steeds een populair onderwerp bij moderne kunstenaars, hoewel er ook veel troep tussen zit. Steensma: “Als je niet oppast, stel je je tevreden met kerkelijke kitsch. De zoete gipsbeelden uit de vorige eeuw. Het laatste avondmaal in kruissteekjes.”

Steenhuis organiseerde in Uden een tentoonstelling over moderne religieuze kunst waarbij kruisen en christusbeelden weer volop aanwezig zijn. Dat het resultaat niet altijd braaf hoeft te zijn, toont een beeld van Henk Visch, waarbij een beschadigde Christus vermalen wordt tussen twee grote wielen. Volgens Steensma is Christus het symbool voor de mens die ten onder gaat aan de maatschappij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden