Interview

ChristenUnie wil af van teksten die 'ketters' veroordelen

Eind januari vierde de ChristenUnie in Zwolle haar 15-jarig bestaan. Beeld anp

Het bestuur van de ChristenUnie wil haar grondslag opschonen. Wie deze zomer lid wordt van de partij, zet niet langer zijn handtekening onder teksten die de rooms-katholieke mis 'vervloekte afgoderij' noemen.

Met dat voorstel, dat 13 juni wordt voorgelegd aan het partijcongres, hoopt het bestuur een eind te maken aan een lange discussie. De grondslag van de partij verwijst nu naar twee geloofsbelijdenissen en een document met gereformeerde regels uit de zeventiende eeuw, die samen bekendstaan als de Drie Formulieren van Enigheid.

De teksten hebben een scherp orthodox-gereformeerd karakter. Niet alleen wordt de rooms-katholieke mis 'vervloekte afgoderij' en een 'verloochening' van het lijden van Christus genoemd, ook krijgen kerken die leden op volwassen leeftijd dopen een veeg uit de pan. Hun aanpak wordt een 'dwaling' genoemd.

De gereformeerde kerken waaruit de ChristenUnie is voortgekomen hanteren de formulieren al eeuwenlang. Volgens critici passen ze echter niet meer bij het huidige karakter van de partij. De ChristenUnie wil er nu zijn voor alle belijdende christenen. Kamerlid Joël Voordewind stelde drie jaar geleden voor om de verwijzing te schrappen, maar kreeg geen gehoor bij het bestuur.

Nu is dat bestuur dus wel overstag. In diens voorstel aan de partijleden worden de formulieren vervangen door de geloofsbelijdenis van Nicea, een zeer veelgebruikte uiteenzetting van basale christelijke overtuigingen. Partijvoorzitter Piet Adema legt uit.

In de nieuwe grondslag moet iedereen zich kunnen vinden?
Piet Adema: "Ja. De geloofsbelijdenis van Nicea zegt mooi en kernachtig wat we geloven en is breed aanvaard. Dat past goed bij de partij zoals die nu wil zijn: christelijk en met gereformeerde wortels, maar open voor elke belijdende christen. Als je je in deze belijdenis niet kunt vinden, zul je je bij de ChristenUnie niet thuisvoelen. Daar trekken we de grens."

Twee jaar geleden zag uw partijbureau nog geen noodzaak om de belijdenissen te schrappen. Wat is er veranderd?
"Het congres had toen een motie aangenomen die rooms-katholieken verwelkomde, maar dat was inderdaad nog niet direct reden om de grondslag te wijzigen. In ieder geval is er sinds de oprichting van de partij discussie is geweest over die Formulieren van Enigheid.

De uitspraken over 'vervloekte afgoderij' en dergelijke zijn voor onze politiek niet relevant, en dus spreken we er in de partij niet over. Tegelijk horen we regelmatig dat mensen ze als een belemmering zagen om lid te worden. Dat is zonde. Die teksten mogen hen niet in de weg zitten.

Voor zover wij kunnen zien, is er voor deze oplossing veel draagvlak. Leden voor wie de Formulieren veel betekenis hebben, hoeven zich ook geen zorgen te maken: we schrappen ze uit de grondslag, maar nemen ze wel op in ons beginselprogramma.

Eigenlijk verandert er dus niets?
"Nee, er verandert zeker wel iets. Er is een belangrijk verschil tussen de twee teksten: van de grondslag willen we dat alle leden het onderschrijven, terwijl het beginselprogramma vooral een uitgangspunt is voor ons politieke handelen. Onder dat programma hoeft niemand zijn handtekening te zetten."

Waarom schrapt u de verwijzingen naar die omstreden formulieren niet gewoon?
"Er staan genoeg passages in die politieke relevantie hebben. Neem artikel 12 van de Nederlandse geloofsbelijdenis: dat gaat over de waarde van het leven. Heel actueel, met alle discussies over abortus. Zulke inspiratiebronnen schrap je niet zo maar.

Ook belangrijk: de formulieren geven aan hoe we naar de wereld kijken. Ze stellen dat de mens van nature tot kwaad geneigd is. Als ik de kranten opensla en alle ellende bekijk, weet ik direct dat dat klopt. Ik hoor regelmatig van mensen die moeite hebben met passages uit de Formulieren dat ze toch de politieke wijsheid ervan willen behouden. Die inspiratie heeft de partij gebracht tot wat ze nu is; dat is waarom ze lid willen worden van de ChristenUnie."

Partijvoorzitter Piet Adema Beeld anp
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden