Column

Christenen in VS geloven in Jezus, maar zijn minder enthousiast over de kerk

James KennedyBeeld Jörgen Caris

De bomaanslagen op twee Koptische kerken in Egypte tijdens Palmzondag hebben me aan het denken gezet. 

Waarom zouden deze kerkgangers elkaar blijven opzoeken in de kerk, ook al wisten ze dat er concrete dreigingen waren en de kans bestond dat ze slachtoffer zouden worden van geweld? 

Hun betrokkenheid staat in schril contrast met een groeiende groep Amerikaanse christenen, die volgens recent onderzoek van de Barna Group hebben besloten de kerk links te laten liggen. Zij belijden hun geloof liever buiten een geloofsgemeenschap: ‘Ik houd van Jezus, maar haat de kerk’.

Bijna tien procent van de Amerikanen hoort bij deze groep. Ze zien zich wel als christenen of navolgers van Jezus, maar willen niet tot een kerk behoren. Ze lijken wel op een nauw verwante groep, die zichzelf identificeert als ‘spirituele maar niet religieuze’ Amerikanen die ook weinig moeten hebben van georganiseerde religie en eclectisch zijn in de ideeën en praktijken die ze verkiezen. 

Maar in tegenstelling tot deze eclectische christenen, zijn de niet-kerkgaande navolgers van Jezus verrassend orthodox in hun christelijke of zelfs evangelische overtuigingen. Negen van de tien hebben een persoonlijke keuze voor Jezus Christus gemaakt en 94 procent kan zich vinden in de uitspraak dat ‘God de almachtige, alwetende en perfecte Schepper is van het universum die de wereld vandaag regeert’. 

Vervreemding

Meer dan Amerikanen als geheel en zelfs kerkgaande christenen, van wie respectievelijk 57 procent en 85 procent kan instemmen met deze uitspraak. Ze bidden even vaak als kerkgaande christenen, maar besteden meer tijd aan het zich te bezinnen in de natuur dan de kerkgaande groep en lezen minder vaak hun Bijbel (en andere religieuze literatuur).

Deze groep wijkt dus vooral af van de orthodoxe gelovigen in hun keuze om niet meer naar de kerk te gaan. Het is interessant dat deze groep vooral voorkomt in gebieden waar de kerk krachtig aanwezig is. In het noordoosten van de Verenigde Staten is deze groep het kleinst. Een mogelijke bron van hun vervreemding van de kerk is de politiek; deze groep is over het algemeen gematigder of liberaler dan hun medegelovigen in de kerken.

Gelovigen die besluiten niet langer naar de kerk te gaan, zijn vaak beïnvloed door vijfhonderd jaar Reformatie, waarin vooral de individuele verantwoordelijkheid en de persoonlijke relatie met God centraal staat. De kerk is slechts een middel tot dit doel en indien de kerk je persoonlijke geloofsleven in de weg staat, is het volgens hen beter om je eraan te onttrekken. Daarom zijn het soms de meest betrokken christenen die zich losmaken van de kerk om een intenser en persoonlijker geloofsleven elders te vinden.

Maar op lange termijn kan deze keuze een doodlopende weg zijn voor het christelijke geloof. Dit type gelovige lijkt het afgelopen decennium sterk te zijn toegenomen, maar ze bestaan grotendeels uit babyboomers of dertigplussers en het is niet waarschijnlijk dat deze groep opbloeit in seculiere samenlevingen. Ze lijken hun religieuze inspiratie te verkrijgen van de kerken die ze eigenlijk verwerpen.

Tekst loopt door onder afbeelding. 

Beeld Thinkstock

Gebaande wegen

Ik vind het ook een te gemakkelijke keuze om de kerkgemeenschap te verwerpen. Een aantal van mijn ‘spirituele maar niet religieuze’ vrienden menen dat het juist gemakkelijk is om kerkganger te zijn, omdat je gebaande wegen kunt volgen en je kunt conformeren aan bestaande regels en rituelen. 

Daar ben ik het niet mee eens. Mijn eigen ervaring is dat het vinden en onderhouden van een religieuze gemeenschap heel moeilijk kan zijn, omdat het veel inzet vraagt en verdraagzaamheid in het samenleven met mensen die je niet zelf hebt uitgekozen, waarbij je niet alleen moeten leren leven met hun imperfecties, maar ook met je eigen gebreken. 

En - net als in Egypte - kan het betekenen dat je deel bent van een gemeenschap die door haar geloofsovertuigingen niet met open armen ontvangen wordt in de samenleving. Maar zo’n geloofsgemeenschap kan ook collectieve vreugde geven met gedeelde hoop, vooral in deze Paastijd. Ik hoop dat de Koptische christenen in Egypte zich op Paaszondag weer verenigd mogen weten in deze gedeelde vreugde en hoop.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden