Christenen in de greep van kruiden

Natuurgeneeskunde en orthodox protestantisme vormen een lastige combinatie. Een groepje christentherapeutische pioniers brengt daar verandering in: ’reiki is het kaf, kruiden het koren’.

Natuurgeneeskunde is van de duivel, roept al jaren een deel van de orthodox-protestantse christenen. Een groepje pioniers onder (toekomstige) christentherapeuten vindt dat daarmee het kind met het badwater wordt weggegooid. Zij willen vanuit de Bijbel hun cliënten helpen het kaf van het koren te scheiden. Reiki is het kaf. Kruiden is het koren. Vinden zij.

De ellende begon met een blaasontsteking. Een antibioticakuur hielp niet. Een tweede en een derde evenmin. De klachten verergerden. Bijna vijf jaar worstelde Wilma (49) met pijn, jeuk, infecties en vermoeidheid. Het reguliere medische circuit inclusief vijf ziekenhuizen, had geen antwoord. U moet ermee leren leven, besloot haar arts zijn behandeling.

Via via kwam Wilma bij het christelijke Natuurgeneeskundig Gezondheidscentrum Heelhoeve in Almelo terecht waar de diagnose schimmelinfectie candida werd gesteld. Met het supplement colloidaal zilver en een streng dieet zonder gist, witmeel en suiker – ’ik kwam meteen mooi op gewicht’ – herstelde ze volledig.

Gegrepen door de principes van deze zogeheten orthomoleculaire geneeskunde volgt Wilma nu de opleiding tot orthomoleculair therapeut. Zij is een van de vijf christelijke cursisten die zijn ingestroomd bij de reguliere hbo-opleiding van Stichting Orthomoleculaire Educatie, erkend door beroepsorganisatie MBOG (Maatschappij tot bevordering van orthomoleculaire geneeskunde).

Het is voor het eerst in Nederland dat (voornamelijk evangelische) christenen georganiseerd een natuurgeneeskundige opleiding volgen. Enkelen krijgen de eenjarige opleiding van 1850 euro vergoed door De Heelhoeve, om in de grote behoefte aan christentherapeuten te voorzien, vertelt voorzitter van stichting De Heelhoeve Van der Ende. „Christenen die zijn uitbehandeld in het reguliere circuit, moeten nu stad en land afreizen om een voor hen betrouwbare therapeut te vinden. Ze bezoeken dan liever een alternatieve genezer in de buurt, maar daar schrikken ze als ze een boeddhabeeld zien of als ongevraagd hun iris wordt geanalyseerd. Wat moet je dan?”

De vijf christenen bezoeken de volgeboekte maandelijkse colleges in congrescentrum Regardz la Vie in Utrecht in een bont gezelschap van 45 medestudenten. Reikimasters, paranormale genezers, acupuncturisten, maar ook verrassend veel reguliere geneeskundigen als huisartsen, fysiotherapeuten, sporttherapeuten, diëtisten. Zij erkennen allen het belang van gezonde voeding, willen zich laten bijspijkeren of een eigen praktijk beginnen.

Het zal een van de weinige bijeenkomsten zijn waar de brownies en geglazuurde donuts vrijwel onaangetast blijven liggen. ’U heeft hopelijk toch geen suiker in de koffie gedaan?’, vraagt docent en medisch bioloog Remco Verkaik met een lach, voorafgaand aan zijn les over het spijsverteringsproces. Want teveel suiker is een gifstof die het immuunsysteem aantast. In zijn college vliegt de scheikundige uitleg over aminozuren en vetzuren over de tafeltjes. Het publiek kan het hbo-niveau niet altijd volgen.

Vooral evangelische christenen en steeds meer gereformeerden moeten niets van de natuurgeneeskunde hebben, zegt Van der Ende. Maar volgens ons komen vitaminen, mineralen, voedingsstoffen en kruiden rechtstreeks uit Gods schepping. ”

„Het is juist zo mooi”, zegt christencursist Arianne van Hoften (42) uit Oosterhout, „dat wetenschappers steeds meer ontdekken hoe goed de door God gegeven voedingsregels uit de Bijbel zijn. Bijvoorbeeld dat je varkensvlees – het varken is een onrein dier – beter niet kunt eten.”

Al met al staat de christelijke inbreng in de natuurgeneeskunde in de kinderschoenen. De Heelhoeve bestaat pas zeven jaar, een beroepsvereniging met ruim twintig orthomoleculaire therapeuten en artsen is in wording. De Heelhoeve biedt vanaf volgend jaar extra lessen aan met eigen docenten. Ook gaat begin 2008 de cursus ’geneeswijze vanuit de Bijbel gezien’ van start, waarin wordt ingegaan op gebedsgenezing, het fenomeen Jan Zijlstra en ziekenzalving met olie.

Waarom komen deze initiatieven nu pas van de grond? Volgens Van der Ende zijn voeding en kruiden altijd door de alternatieve hoek geclaimd. „Christenen hebben zich dat laten afpakken. Mensen worden bewuster over voeding en kritischer over de reguliere geneeskunde. Christentherapeuten kunnen meerwaarde bieden door met zieken bidden.”

Een natuurgeneeskundig therapeute en medecursiste van de orthomoleculaire opleiding, die vanwege de gevoeligheid van het onderwerp anoniem wil blijven, vindt christenen ’nogal dubbel’ over natuurgeneeskunde. „In het streng christelijke dorp waar ik werk, is opvallend hoe aan de ene kant wordt geroepen dat natuurgeneeskunde van de duivel is en hoe aan de andere kant vrijwel iedereen alternatieve genezers bezoekt: magnetiseurs, homeopaten, reikimasters en wichelroedelopers. In een ander dorp. Dat wel. Ze zijn in de reguliere geneeskunde uitbehandeld. Ik vraag me af: hoe kan het nou dat je iets wat uit de natuur, van God komt, zo kunt afwijzen?”

Dat leidt tot de vraag hoe ver je kunt gaan als christentherapeut. Homeopathie bijvoorbeeld, mag dat? Van der Ende was voor zijn bekering zelf klassiek homeopaat. „Ik sta niet meer achter homeopathie, maar achter fytotherapie (kruidenleer). Stoffen verdunnen is soms nodig voor een betere werking. Digitalis (vingerhoedskruid) is zonder verdunnen zelfs giftig. Het gaat er mij om dat er nog herkenbare natuurlijke stoffen in zitten.”

En reiki, bioresonantie of paranormale geneeskunde? Nee, vinden de christenen. Van Hoften was diep verzeild geraakt in deze methoden en in het occultisme. Ze nam daarvan na haar bekering afstand. „Bij deze geneeswijzen wordt gebruikgemaakt van andere krachten en machten dan die van God en de Bijbel. Ze leiden uiteindelijk tot beschadiging. Door de Heilige Geest en de Bijbel leer je onderscheid te maken. Dat een methode goed voelt en werkt, is geen graadmeter.”

Aromatische oliën? Van der Ende denkt even na. „Voor ontspanning prima, maar zodra erop staat dat je uit je geest kunt treden en macht over je lichaam krijgt, gaat het te ver.”

Bachbloesemremedies? Nee, zegt Van Hoften. „De kern hierbij is genezing van de persoonlijkheid. De wortel van ziekte zou in karakterzwakheid liggen. Bij mensen die deze flesjes gebruiken zie je een ongezonde vorm van afhankelijkheid ontstaan. Diep van binnen verandert niets.”

Thermotherapie (warmtestralen), aps (pijnbestrijding) en dentritische celtherapie als aanvullende kankerbehandeling wijst Van der Ende niet af omdat die volgens hem omarmd zijn door de reguliere geneeskunde’.

Geneeskundige krachten via materie? Paulus’ zweetdoeken brachten immers ook genezing. (Handelingen 19: 11,12). Van Hoften: „De essentie is dat God door de handen van Paulus grote dingen doet. Het gaat erom wie de eer krijgt. De zweetdoeken of God?”

Huisarts en voorzitter van de Christian Medical Fellowship Martien Bac uit Leerdam vindt het goed dat er een christelijke beroepsvereniging komt die voor enige mate van controle en opleiding zorgt. „Hoewel bij orthomoleculaire geneeskunde weinig hocus pocus zit, vind ik het wel terecht dat het in de alternatieve hoek zit. De effecten zijn te klein om het regulier te noemen. Ik heb ook weleens doorverwezen naar een homeopaat. Sommigen hebben er baat bij. Maar je moet er altijd voorzichtig mee zijn, omdat de bewijzen ontbreken.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden