Christen Unie / De katholiek is welkom

De ChristenUnie wint aan populariteit onder katholieken, tot ongenoegen van CDA-kamerlid Jos Hessels. Katholieke ChristenUnie-leden verloochenen indirect hun eigen geloof, zegt hij. Onzin, vindt de ChristenUnie.

In welke partij een katholiek ook teleurgesteld is, de ChristenUnie mag voor hem of haar nooit een alternatief zijn. Dat zei kamerlid Jos Hessels (CDA) onlangs in het Katholiek Nieuwsblad.

Hessels’ redenering is simpel. De ChristenUnie is gebaseerd op de ’Uniefundering’, die stelt dat de partij haar politiek fundeert op ’de Bijbel, het geïnspireerde en gezaghebbende Woord van God, die door de Drie Formulieren van Eenheid wordt nagesproken en die ook voor het staatkundig leven wijsheid bevat’.

Maar bij die Drie Formulieren zit ook de Heidelbergse catechismus uit 1563. Daarin staat wat volgens CDA’er Hessels ’iedere protestant voor op de lippen ligt’: „De paapse mis is een vervloekte afgoderij.”

Voor katholieken, vindt Hessels, is het ’heel kwalijk om zoiets te onderschrijven’. „Ik kan het als katholiek niet maken te stemmen op een partij die mij mijn geloof laat afzweren.”

Dat is ’totaal niet aan de orde’, zegt fractievoorzitter André Rouvoet van de ChristenUnie. „De Bijbel is de enige grondslag van onze partij, dáár kun je ons op aanspreken. Wij vragen leden met deze grondslag in te stemmen. Ondertekenen van de belijdenisgeschriften is niet verplicht.”

Dat betekent níet dat de ChristenUnie zomaar een algemeen christelijke partij is. Rouvoet: „Onze partij is voortgekomen uit het GPV en de RPF. Wij kennen een duidelijke protestantse traditie. Dat komt tot uitdrukking in de verwijzing naar de belijdenisgeschriften. Onze partij staat in een traditie waarin het ’Sola Scriptura’ [de Schrift alleen] altijd hoog is gehouden. Wij stellen de feilbare menselijke belijdenisgeschriften niet op één lijn met Gods Woord zelf.”

Een ChristenUnie-lid hoeft zich niet te bekennen tot de Drie Formulieren van Eenheid, zegt ook Harry Notermans. De priester uit Stramproy werd twee jaar geleden lid van de partij. Van de Drie Formulieren hoefde hij als aspirant-lid slechts ’kennis te nemen’, zei een Limburgse partijbestuurder tijdens een kennismakingsgesprek . En de Bijbel als grondslag voor het politieke handelen – dat onderschrijft priester Notermans zonder problemen.

De uitspraken van CDA’er Hessels zijn uiterst discutabel, vindt Gerard de Korte, hulpbisschop van het aartsbisdom Utrecht.

De Korte doet geen uitspraken over het lidmaatschap van een politieke partij. „Het kerkelijk leergezag geeft geen stemadviezen meer. Katholieken zijn lid van uiteenlopende politieke partijen, ze volgen hierin hun eigen geweten. Het grootste deel voelt zich thuis bij het CDA. Maar ze zijn ook te vinden bij partijen als PvdA, VVD en SP.”

De hulpbisschop kan zich wel voorstellen dat katholieken zich verbonden voelen met partijen die duidelijke ethische standpunten innemen. „Het kerkelijk leergezag heeft wel ethische voorkeuren. Daarom voelen orthodoxe katholieken op het gebied van micro-ethische kwesties als het homohuwelijk, abortus en euthanasie grote verwantschap met de ChristenUnie.”

Maar op het gebied van de ’macro-ethische kwesties’ kan een katholiek, op basis van de sociale leer van de rk kerk, evengoed bij linkse partijen terechtkomen. De Korte: „De rk kerk neemt duidelijk stelling rond de thema’s arm en rijk, het milieu, oorlog en vrede.”

Volgens De Korte, specialist in de oecumenische theologie, erkennen protestanten en katholieken inmiddels wederzijds dat de overeenkomsten groter zijn dan de verschillen. „Wij zien elkaar als broeders en zusters in Christus. De theologische verschillen liggen vooral nog op het terrein van de kerkleer, de ambten en de sacramenten.”

De katholieke Peter Doorakkers, student interculturele communicatie aan de Universiteit van Tilburg, voelt zich verwant met de ethische standpunten van de ChristenUnie. Die standpunten vindt hij verder alleen nog bij de SGP. „Er is geen serieus katholiek alternatief voor de ChristenUnie”, zegt hij.

Doorakkers waardeert dat de CU duidelijk christelijk durft te zijn. Alle andere partijen, vindt de Tilburgse student, hebben op ethisch gebied een ’slappe, ondoordachte houding’ .

De belijdenisgeschriften en de gewraakte zin over de ’vervloekte afgoderij’ moet je volgens Doorakkers zien in de context van de tijd. Anno 2006 merkt hij niets van een verscherping van tegenstellingen.

Ook priester Notermans heeft sinds het ontstaan van de ChristenUnie, vijf jaar geleden, nooit anti-katholieke geluiden waargenomen in de partij.

De uitspraak van CDA-kamerlid Jos Hessels stelt hem teleur, zegt Notermans. „Het CDA-bestuur prijst dezer dagen de inspanningen van de overleden kardinaal Willebrands op het gebied van de oecumene. Dan zal datzelfde CDA toch zeker niet tegen katholieken zeggen: ’Terug in je hok, praat niet met protestanten’? Niemand is gediend bij dergelijke uitspraken van een politicus.”

Volgens André Rouvoet kan in principe ’iedereen die de Here Jezus liefheeft en Hem ook wil volgen in de politiek', lid worden van de ChristenUnie.

Hoeveel katholieke leden de ChristenUnie inmiddels heeft, kan de partij niet zeggen. Henk van Rhee, directeur van het partijbureau: „Wij vragen bij de aanmelding niet van welk kerkgenootschap je bent.”

Maar dat je als katholiek ChristenUnie-lid je eigen heilige mis niet vervloekt, willen Van Rhee en Rouvoet evenmin voor hun rekening nemen.

Rouvoet: „Dat past ons niet, het is een zaak van de persoonlijke geloofsbeleving en het eigen geweten. Daar moet je als politieke partij niet in willen treden.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden