Christelijke bezoekers leveren Israël miljoenen op

Een non en een groep toeristen lopen door de Oude Stad van Jeruzalem met Palmpasen. Beeld EPA

Vanuit de deuropening van zijn souvenirwinkel kijkt Nicolas Sjbeita zwijgend naar de langslopende toeristen. Het is topdrukte in Jeruzalem vanwege de aanstaande paasviering.

In 1947 begon de vader van Sjbeita de zaak, gelegen in de ommuurde Oude Stad van Jeruzalem. Het pand bevindt zich vlak naast de Heilig Grafkerk waar Jezus na zijn kruisiging zou zijn begraven. De 66-jarige Sjbeita, zelf Grieks-orthodox, heeft naar eigen zeggen de verkoopstijl van zijn vader overgenomen.

Hij prijst zijn kaarsen, sleutelhangers en iconen niet aan en hij belooft passanten ook geen special price zoals zijn collega's doen. "Ik onderhandel niet," zegt hij gedecideerd. "Ik wil de mensen niet belazeren. Ze komen hier voor de kerk."

Sjbeita zag het aantal toeristen de afgelopen jaren sterk toenemen. Vooral de grote groepen christenen vallen hem op.

Christelijke toeristen
Het Israëlische ministerie van toerisme kwam na onderzoek tot dezelfde conclusie: in tien jaar tijd is het toerisme gegroeid van zo'n 850.000 bezoekers in 2002 naar bijna 2,8 miljoen vorig jaar - een groei van ruim 200 procent.

Het aantal christelijke toeristen steeg in diezelfde tijd veel harder: van iets meer dan 260.000 in 2002 naar een kleine 1,7 miljoen afgelopen jaar. Daarbij dient wel te worden aangetekend dat 2002 een van de bloedigste jaren van de Palestijnse volksopstand, de Tweede Intifada, was en dat het toerisme in die periode een absoluut dieptepunt bereikte.

Van elke tien toeristen die naar Israël reizen zijn er nu zes christelijk, bijna de helft van hen zegt speciaal voor de bedevaart te komen.

Meer winst te behalen
Dit christelijk toerisme levert Israël honderden miljoenen euro per jaar op, maar de regering denkt dat er nog veel meer winst te behalen is. Strategieën hiervoor beperken zich niet alleen tot gelikte reclamecampagnes, het gemakkelijker uitgeven van visa aan pelgrims en de aanleg van een wandelpad waarover Jezus en zijn discipelen zouden hebben gelopen. Ook worden christelijke leiders en touroperators van over de hele wereld op kosten van de staat ontvangen en in de watten gelegd.

Dit jaar arriveerde een delegatie uit onder meer Spanje, India en Amerika. "Op deze reis wil iedereen mee", zegt Tim Clark, voorganger in Californië. Hij was eind februari met vijftien andere vooraanstaande leden van de Amerikaanse pinksterbeweging en hun echtgenotes te gast in Israël.

"Normaal gesproken slapen we tijdens trips naar bijvoorbeeld Europa in hele simpele kamers, of bij collega's op de bank. Hier verbleven we in de duurste hotels." Tijdens het vijf dagen durende verblijf stond ook een luxe bus klaar om de groep te vervoeren, was een privé-gids aanwezig en werd gedineerd in de beste restaurants.

Clark weet heel goed welke tegenprestatie van hem verwacht wordt. "Natuurlijk is het de bedoeling dat ik in Amerika iedereen aanspoor naar Israël te gaan, maar dat doe ik graag. Het is werkelijk een fantastische ervaring om de bijbelse plaatsen te bezoeken, zeker op deze manier."

Vredesproces
Sommige van die bijbelse trekpleisters, zoals Bethlehem en Jericho, liggen op de Westelijke Jordaanoever, het gebied dat Israël sinds 1967 bezet. Dat geeft problemen: vooral de checkpoints zorgen voor oponthoud.

"De bezetting dwarsboomt het religieus toerisme", zegt Marion Forster-Bleiberg, die 24 jaar als gids in Israël werkt en vooral christelijke groepen rondleidt. "Maar blijkbaar is het toerisme ook weer niet zo belangrijk dat het het vredesproces echt beïnvloedt."

Veel bezwaren tegen de bezetting lijken de leden van de Amerikaanse pinkstergemeente niet te hebben. "De Joden worden omgeven door heidenen die hen onder de voet willen lopen", zegt pastor Mike McGovern uit Montana. "Alles is geoorloofd om de vijanden de baas te blijven. God heeft hun dit land beloofd en Jeruzalem is hun hoofdstad."

Drie miljoen toeristen

Na het uitbreken van de Tweede Intifada in het jaar 2000 stortte het toerisme in Israël in elkaar. Ook de Nederlanders bleven weg.

Inmiddels is de toerisme-industrie opgebloeid als nooit tevoren: de bijna drie miljoen bezoekers leverden Israël in 2011 zo'n 17 miljard sjekel (bijna 3,5 miljard euro) aan inkomsten op. Het Nederlandse aandeel is beperkt: nog geen 2 procent van de toeristen die Israël jaarlijk aandoen, komt uit Nederland. Van die Nederlanders is 80 procent christelijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden