Chovanec maakt overal vrienden, maar is geen ontwikkelingswerker

Jozef Chovanec was de voorganger van Karel Brückner als bondscoach van Tsjechië. De oud-PSV'er denkt dat zijn landgenoten zaterdag kunnen stunten in De Kuip: ,,Waarom niet? Dit is de beste Tsjechische ploeg ooit.''

Rob Pietersen

PRAAG, AMSTERDAM - Jozef Chovanec was gewend met de allerbesten samen te werken. Als voetballer én als bondscoach van Tsjechië. De voormalige PSV'er had een contract tot aan zijn pensioen als manager van Sparta Praag, de club waar hij zijn beste dagen sleet en waar hij zijn laatste dagen wil rondsloffen. Maar zover is het toch nog lang niet?

Chovanec (43) is Mister Sparta Praag. Hij werd er geboren, is er getogen, heeft er alles geleerd, werd er alom vereerd. Hij was onomstreden de beste. Vanaf de jeugd tot zijn afscheid als speler in oktober 1994. Liefst 743 wedstrijden speelde hij voor de club. Dat is een record, dat tot in lengte van dagen zal blijven staan.

Vier jaar stond hij onder contract bij PSV. Daar waren voor de beoogde opvolger van de naar Barcelona vertrokken Ronald Koeman geen records weggelegd. In Eindhoven herinneren ze zich de Tsjech als aardig. Aardige man, aardige voetballer. Sierlijk, maar te bescheiden. Technisch sterk, maar te langzaam.

,,Ik heb nog steeds vrienden in Eindhoven'', zegt hij trots en na al die jaren nog steeds in goed Nederlands. Chovanec is een man die overal vrienden maakt. Met hem kun je gewoon geen ruzie krijgen. Hij was een held in Praag, een reserve in Brabant. De omgeving veranderde. Hij niet.

Hij keerde terug naar Tsjechië, een ervaring en taal rijker. Een illusie armer. Hij sloot er zijn toch mooie loopbaan af, door met Sparta zijn vijfde, zesde en zevende nationale titel te winnen.

Vanaf de herfst van '94 bleven zijn woon/werk-kilometers hetzelfde. Alleen zijn werktenue veranderde. Chovanec tekende bij Sparta Praag een 25-jarig contract als manager. Hij zocht in pak naar sponsors, die zijn liefde met hem wilden delen.

Chovanec miste het veld, haalde zijn trainersdiploma en kon daarna bondscoach worden. Hij werd de Frank Rijkaard van Tsjechië. Ook in Oost-Europa ging het met zo'n onervaren trainer niet helemaal goed.

Tsjechië reisde met een prachtige ploeg en de mooiste verwachtingen naar Euro 2000, in Nederland en België, maar ging met 0 punten naar huis. Onder leiding van Chovanec liep de ploeg ook het WK in het Verre Oosten mis. In de barrage werd Tsjechië uitgeschakeld door de Belgen. Chovanec nam in november 2001 ontslag.

Sindsdien werkt de 52-voudig international bij Marila Pribram, een bescheiden middenmoter, vijftig kilometer ten zuiden van Praag. Vroeger kon die club, als Dukla Praag, zich nog meten met Sparta. Dukla werd elf keer kampioen van Tsjechoslowakije. De laatste keer was echter in 1982. De voormalige legerclub werd na de omwenteling van 1989 een symbool voor al het slechte van het communistische regime, werd gehaat en zakte ver weg. Pribram nam de licentie over.

Frank Rijkaard degradeerde bij zijn debuut als clubtrainer met Sparta. Die ellende bleef Chovanec maar net bespaard. Pribram werd vorig seizoen dertiende. ,,Dit seizoen gaat het een stuk beter. We hebben een leuke, jonge ploeg en staan nu achtste'', zegt de trainer enthousiast.

De grootheid voelt zich nergens te groot voor. Hij had oud kunnen worden bij Sparta Praag. Maar oud worden kan altijd nog. ,,Als bondscoach sta je veel te weinig op het veld. Die baan kwam eigenlijk te vroeg, maar als je ervoor gevraagd wordt kun je natuurlijk geen nee zeggen.''

,,Ik geniet hier van elke dag op het veld. Natuurlijk verliezen we vaker dan ik gewend was. Natuurlijk worden aan het eind van het seizoen mijn beste spelers verkocht. Natuurlijk moet ik volgend seizoen opnieuw beginnen met opbouwen. Maar desondanks is dit een prachtbaan'', zegt Chovanec.

Dat klinkt wat overdreven, vindt hij iets later ook zelf. Een middenmoter uit een vervallen mijnstad, waar tegenwoordig Skoda's worden gemaakt... Er zijn mooiere oorden denkbaar. ,,Ik heb het hier naar m'n zin, maar ben geen ontwikkelingswerker, het is geen liefdadigheid. Ik ben nog heel ambitieus. Als er een topclub komt, in Tsjechië of elders, ben ik morgen weg.''

Zondag was het feest in huize Chovanec: ,,Ik volg PSV en de Nederlandse competitie nog heel goed. Ik vind die 2-0 tegen Ajax prachtig voor Frank Arnesen en al die andere oude vrienden.''

Als bondscoach van Tsjechië stuitte hij in de openingswedstrijd van Euro 2000 op Oranje. Tsjechië verloor ongelukkig, door een late omstreden strafschop, met 1-0 (Frank de Boer). ,,Maar de ploeg die zaterdag in De Kuip speelt is nog sterker. Dit is -met Rosicky, Koller, Smicer en Nedved- de beste Tsjechische ploeg uit de historie. Ik geef ze vijftig procent kans tegen het Nederlands elftal. Waarom niet?''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden