Chodorkovski overweegt Brits asiel aan te vragen

Michail Chodorkovski, net na zijn vrijlating in december 2013. Beeld EPA
Michail Chodorkovski, net na zijn vrijlating in december 2013.Beeld EPA

De voormalige Russische oliemagnaat en prominent tegenstander van president Poetin, Michail Chodorkovski denkt erover om politiek asiel aan te vragen in Groot-Brittannië. Chodorkovski zegt zich daar veiliger te voelen nu Moskou hem opnieuw wil gaan vervolgen.

Poetin "ziet mij nu duidelijk als een ernstige bedreiging", zei Chodorkovski in een interview met de Britse omroep BBC. "Op het economische vlak, vanwege de mogelijke inbeslagname van Russische bezittingen in het buitenland. En politiek omdat ik word gezien als iemand die mogelijk democratische kandidaten gaat helpen tijdens de komende verkiezingen voor de Doema in 2016."

Woensdag maakte een Onderzoekscomité in Rusland bekend dat het een arrestatiebevel heeft uitgevaardigd tegen de voormalige oliemagnaat. Chodorkovski wordt er door het Onderzoekscomité van verdacht betrokken te zijn geweest bij de moord op een Siberische burgemeester in 1998 en pogingen tot moord op een lokale Siberische zakenman.

Klopjacht
Het comité riep op tot een internationale klopjacht op de voormalige oliemagnaat, ooit de rijkste man van Rusland. Een woordvoerder zei dat Rusland 'alle wettelijke middelen' zal aanwenden om hem op te pakken. "Ongeacht waar de persoon die wordt beschuldigd van ernstige misdaden zich verbergt: of dat nou in Rusland is, in het buitenland of zelfs in Antarctica", aldus de woordvoerder.

Chodorkovski (52) zat onder Poetin tien jaar in gevangenissen en strafkampen, nadat hij door de Russische justitie was veroordeeld wegens belastingfraude en verduistering met zijn olieconcern Joekos. Na de veroordeling werd Joekos door de Russische overheid ontmanteld en opgeheven, en kwamen grote delen ervan in staatshanden.

Politieke motieven
Volgens Chodorkovski was de rechtszaak tegen hem ingegeven door politieke motieven. Begin jaren negentig toen Poetin net president was ondersteunde hij enkele democratische bewegingen, die de nodige kritiek hadden op Poetin.

In 2013 kreeg Chodorkovski gratie van Poetin. De voormalige oliemagnaat ontvluchtte Rusland na zijn vrijlating en leeft sindsdien in het Westen, voornamelijk in Zwitserland en Groot-Brittannië. Na zijn vrijlating zei hij zich niet meer met politiek te zullen inlaten, een belofte die volgens velen de werkelijke reden moet zijn geweest achter de gratieverlening.

Inmiddels heeft Chodorkovski toch weer een eigen stichting in Rusland, de democratische beweging Open Rusland. Daar viel de Russische justitie deze week met zwaar bewapende agenten binnen en deed ook zeven huiszoekingen bij medewerkers.

Veiliger
Tegen de BBC zei Chodorkovski dat hij zich in Londen veiliger voelt dan elders, en daarom mogelijk politiek asiel zal aanvragen. Toch is Londen ook de stad waar in 2006 Alexander Litvinenko werd vermoord, een Russische geheim agent en eveneens een verklaard tegenstander van Poetin.

Litvinenko werd uit de weg geruimd met het uiterst giftige polonium. Van die moord verdenken de Britten twee Russen, maar Moskou weigert hen uit te leveren voor een proces.

"De historische lijst met dode tegenstanders van dit regime is indrukwekkend", aldus Chodorkovski. "Maar ik zat tien jaar in de cel, en ze hadden me elke dag kunnen vermoorden. In Londen voel ik me nu veel veiliger dan tijdens die jaren."

Eerder dit jaar veroordeelde het Hof van Arbitrage in Den Haag Rusland voor het ontmantelen van Joekos. Volgens het Hof hebben Russische functionarissen het juridische systeem gemanipuleerd, met de bedoeling om Joekos failliet te laten gaan en Chodorkovski achter de tralies te krijgen. Het Hof veroordeelde Rusland tot het betalen van zo'n 45 miljard euro aan de gedupeerde aandeelhouders.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden