Chirac gokt op nieuwe Airbus

Deze week kreeg vliegtuigbouwer Airbus weer een order voor vijf exemplaren van het nieuwe reuzentoestel A380. President Chirac gebruikt de triomf van Airbus om te bewijzen dat de Franse industrie tot alles in staat is, mits staat en bedrijfsleven samenwerken.

Pieter van den Blink

PARIJS - Een startkapitaal van 2 miljard euro krijgt het Franse 'Bureau voor industriële innovatie' mee. De Franse industrie heeft behoefte aan 'nieuwe initiatieven' en de staat gaat daarbij helpen. Dat is in elk geval de bedoeling van president Chirac. Om duidelijk te maken hoe nauw hij de staat wil betrekken bij de ontwikkeling van de industrie, plaatst hij het bureau onder de directe verantwoordelijkheid van zijn premier, Jean-Pierre Raffarin.

Grote ondernemingen moeten bij dit bureau kunnen aankloppen voor staatssteun bij nieuwe projecten. Toen Chirac tijdens zijn nieuwjaarsreceptie het plan aankondigde, gaf hij ook aan wat voor projecten hij daarbij voor ogen heeft: ,,De schone auto, zonne-energie, fabrieken zonder CO2-uitstoot.'' Zijn gehoor fronste de wenkbrauwen. Onder de vijfhonderd genodigden die de presidentiële nieuwjaarswens in ontvangt mochten nemen, waren traditiegetrouw ook de vertegenwoordigers van de sociale partners. Hun rol is doorgaans te beweren dat de staat te weinig doet om de werkgelegenheid in het land te waarborgen. Maar nu vroeg men zich af of Chirac's plannen niet wat tevéél van het goede zijn. Kan een staat wel bepalen welke kant de industrie op moet?

Bernard Zimmern denkt van niet. ,,De schone auto? Maar die heeft Toyota al gemaakt. Zonne-energie? Maar Frankrijk ligt vol afgedankte zonneovens en andere wonderbaarlijke projecten die de staat gefinancierd heeft.'' De eigenzinnige uitvinder en schrijver concludeert dat de Franse staat ,,nog steeds niet heeft begrepen dat tegen de tijd dat een nieuwe technologische ontwikkeling de aandacht trekt van onze hoge ambtenaren, het al veel te laat is.'' Zimmern schaart zich onder de tegenstanders van het Bureau voor industriële innovatie, die zich nadrukkelijk laten horen.

Dat de Franse industrie in het slop zit, is een onomstreden constatering. Het aandeel van de Franse industrie binnen de Oeso-landen neemt sinds 1980 gestaag af. Concreet komt dat neer op een verlies van 1,5 miljoen banen in de industriële sector over de afgelopen dertig jaar.

De Airbus A380, het grootste vliegtuig ter wereld, maakt deze week zijn eerste proefvluchten. President Chirac maakt er veel werk van om het 560 ton wegende luchtschip met zijn 80 meter spanwijdte als een nationaal succes te presenteren.

Zijn minister van economie en financiën zal vandaag aanwezig zijn bij de ondertekening van weer een nieuwe order, door de Chinese luchtvaartmaatschappij China Southern, waarmee het aantal op voorhand verkochte A380's boven de 150 komt. Daarnaast kreeg Airbus gisteren nog een order voor liefst twintig kleinere vliegtuigen, van het type A330-200, voor Air China, de grootste luchtvaartmaatschappij van dat land.

Airbus is niet alleen Frans, want Duitsland en Engeland spelen in dat concern een even grote rol, terwijl de motoren van Amerikaanse makelij zijn. Belangrijker is dat de vliegtuigindustrie van oudsher een sterk punt is van Frankrijk. Nieuwe technologieën zijn dat niet.

Het is de vraag of onder het rijtje dat de president noemt inderdaad ,,de Airbus van morgen'' blijkt te zitten, zoals hij verwacht. Frankrijk is nog steeds de vijfde industriële macht ter wereld, maar haar kracht ligt op een beperkt aantal terreinen. Behalve de lucht- en ruimtevaart zijn dat vooral de auto-, de voedingsmiddelen- en de farmaceutische industrie.

De Franse staat heeft in het verleden krachtig, en vaak succesvol, in deze industrieën geparticipeerd. Maar de tijden zijn veranderd. ,,Een staat die een succesvolle industriepolitiek wil voeren, moet geen projecten aanwijzen, maar zo veel mogelijk ondernemers stimuleren om de gok te wagen, om risico's te nemen en te proberen hun dromen te realiseren'', schrijft Zimmern in Le Figaro. Het is de ironie van de geschiedenis dat hij dit nu moet betogen tegen een rechtse regering, terwijl juist onder het vorige, socialistische bewind (1997-2002) veel staatsbelangen geprivatiseerd zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden