Chinezen weten 'veel', maar wat is onduidelijk

De Amerikaanse inlichtingendiensten stonden in de winter van 1995 voor een raadsel. Er had zich zojuist in Taiwan een Chinese overloper bij de CIA gemeld met een koffer vol geheime documenten. Nadere ondervraging bracht de geheime dienst tot de slotsom dat de 'overloper' in opdracht handelde van de autoriteiten in Peking en dat hij dus geen overloper was.

Het enige document uit de koffer dat voor de Amerikanen interessant was, bleek het bewijs te leveren dat de Chinezen over informatie beschikten over de zes belangrijkste typen Amerikaanse kernwapens. De spionage zou in 1988 hebben 'plaatsgevonden'. Omdat de CIA niet wist wat te doen met deze pseudo-spion liet men de man maar lopen.

Ook nu kan de commissie-Cox, die heeft gerapporteerd over de Chinese spionage, niet anders vaststellen dan dat de overloper in opdracht handelde van de Chinese regering. Maar waarom? Was het bravoure? Wilde Peking laten weten over kennis te beschikken die gelijkwaardig was aan die van de Amerikanen? Wilde China het bewijs leveren dat de Chinezen konden infiltreren in de Amerikaanse defensiesystemen? Of wilde men de CIA in verwarring brengen?

Indien dat laatste het geval was dan is de missie geslaagd. James Lilley, voormalige Amerikaans ambassadeur in Peking en in de jaren zeventig hoofd CIA-zaken op de ambassade aldaar, zei gisteren in de New York Times: ,,De zaak wordt er alleen maar raadselachtiger op. Er ligt een sluier over deze spionage.'' De commissie-Cox weerspiegelt in haar bevindingen de Amerikaanse verwarring over de ernst van de Chinese kennisdiefstal. Ze hebben informatie op grote schaal, zegt de commissie. Maar details kan de commissie niet geven.

Bij het inlichtingenbureau van het ministerie van energiezaken beweert men dat ,,er geen bewijs bestaat dat ze informatie van ons hebben''.

Tekenend is dat iedereen de afgelopen maanden beschuldigend heeft gewezen naar Wen Ho Lee, een Amerikaanse onderzoeker van Chinese afkomst in het nucleaire laboratorium in Los Alamos. Hij heeft informatie uit de computerbestanden naar Peking doorgesluisd. Lee is ontslagen maar nog niet in staat van beschuldiging gesteld. De bewijslast is tot op heden niet waterdicht.

De inlichtingendiensten hebben de afgelopen jaren minister Janet Reno van justitie gevraagd om de telefoongesprekken van Lee te mogen afluisteren. Maar Reno heeft geweigerd. Het afluisteren van Amerikanen strookt niet met de grondwet, is nog steeds haar mening.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden