Chinezen in Indonesië: een geschiedenis van non-integratie

* De etnisch Chinese minderheid woont al generaties lang in Indonesië. Chinese specerijenhandelaren arriveerden zelfs nog voor de VOC begin 1600 handelsposten opzette. Toch zijn de Chinezen in al die eeuwen nooit echt geïntegreerd.

Al tijdens de Nederlandse koloniale bezetting beschouwden de Chinezen zich als een onderdeel van de Bangsa Tionghoa, het grote Chinese volk. Nationalistische bewegingen lieten in hun strijd voor de onafhankelijkheid Chinezen dan ook links liggen of verboden hun zelfs lid te worden.

De eerste president van Indonesië,Soekarno, benoemde Chinezen in de regering. Aan de politieke activiteit van de etnische minderheid maakte diens opvolger Soeharto echter resoluut een einde. Soeharto probeerde de Chinezen bovendien te assimileren. Zo mochten ze vanaf 1966 hun Chinese naam niet meer voeren - wat de Chinese zakenman Liem Bian Kie, op dat moment op bezoek in de Bulgaarse hoofdstad Sofia, ertoe bracht zichzelf Sofyan Wanandi te noemen. Daarnaast werden de Chinese taal en ook Chinese kranten verboden. Het Chinees Nieuwjaar werd in het vervolg stilletjes gevierd. Het was president Wahid die na zijn verkiezing in 1999 de Chinezen hun culturele rechten teruggaf. Voor het eerst in 32 jaar voerden de Chinezen op straat uitbundig de beroemde Chinese Leeuwendans op. Als dank riep de Chinese gemeenschap in Soerabaja Wahid deze maand alsnog uit tot beschermheer van de Chinezen.

Nog altijd worden de Chinezen echter gediscrimineerd. Als enige bevolkingsgroep hebben ze een certificaat nodig waarop staat dat ze ingezetene zijn van de Republiek Indonesië. Slechts daarmee kunnen ze een paspoort, rijbewijs of geboortecertificaat aanvragen. Studenten hebben het nodig om toegang te krijgen tot de universiteit. President Wahid schafte het document af, maar corrupte ambtenaren laten het de Chinezen nog steeds aanvragen tegen betaling van een paar miljoen roepia's (een paar honderd euro).

De Chinese Indonesiërs die de afgelopen weken campagne voerden voor de parlementsverkiezingen, beloofden hard te zullen werken aan het afschaffen van alle discriminerende regels. Niet alleen voor de Chinezen zelf, maar voor alle minderheden in Indonesië.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden