Chinese duinen

Spectaculair en reusachtig zijn de schilderijen en collages van Zhuang Hong Yi. Hij kreeg een monumentale catalogus en een expositie in het Groninger Museum.

Henny de Lange

Monumentale kunst verdient een monumentale presentatie, vinden de samenstellers van de catalogus over het werk van de Chinese kunstenaar Zhuang Hong Yi. Om de aandacht te vestigen op diens alleen wat betreft omvang al spectaculaire schilderingen en collages, maakten ze een boek in reuzenformaat – en ook nog eens met bladen die je kunt uitslaan.

Het boek is 50 cm hoog en de breedte varieert van 35 cm tot 1.30 m in uitgevouwen toestand. Nee, dat is niet handig voor in de boekenkast, maar initiatiefnemer Efraïm Milikowski van de Stichting Atelier ’92 gaat er dan ook van uit dat je het alleen daarom al op de salontafel laat liggen. Met de bedoeling uiteraard dat er voortdurend in gebladerd gaat worden.

Het Groninger Museum heeft het verschijnen van dit even indrukwekkende als fraai uitgevoerde boekwerk aangegrepen om een expositie te organiseren over het werk van Zhuang Hong Yi en diens echtgenote Lu Luo. De nadruk ligt daarbij op het werk dat ze recent hebben gemaakt in China.

Beiden zijn opgeleid aan de kunstacademie in hun geboorteplaats Sichuan in China. Begin jaren negentig kwamen ze naar Groningen voor een vervolgopleiding aan de Academie Minerva, nadat ze in contact waren gekomen met beeldend kunstenaar Corrie de Boer, echtgenote van de vorig jaar overleden Groninger hereboer en galeriehouder Albert Waalkens.

In 1999 exposeerden ze voor het eerst in Nederland, bij Galerie Waalkens in Finsterwolde. Daarna volgden tentoonstellingen in binnen- en buitenland.

Aanvankelijk waren Zhuang Hong Yi (1962) en Lu Luo (1971) van plan zich definitief in Nederland te vestigen, omdat ze vonden dat ze in China onvoldoende de ruimte kregen om zich te ontwikkelen. Elke creativiteit werd er in de kiem gesmoord en alleen als je de traditionele politieke kunst wilde maken, kon je daar in China van bestaan. Er was ook nauwelijks een publiek dat geïnteresseerd was in hedendaagse kunst. Maar inmiddels is er veel veranderd in China – op maatschappelijk, economisch en cultureel gebied. Dat leidde ertoe dat het echtpaar naast een atelier in Rotterdam nu ook een werkplaats heeft in Peking.

Op hun werk heeft dat ook een positief effect, menen ze, omdat oosterse en westerse elementen versmelten tot hele nieuwe beelden. In de periode dat ze alleen in Nederland werkten, was dat minder nadrukkelijk het geval.

Zhuang Hong Yi maakt schilderingen en collages op reusachtige panelen. Daarbij gebruikt hij overwegend Chinese technieken en materialen: met een brede Chinese kwast brengt hij inkt of acryl op rijstpapier.

Zijn echtgenote Lu Luo verwerkt in haar composities onder meer het textiele materiaal van authentieke Chinese kostuums die worden gebruikt in de Chinese Opera. De manier waarop Zhuang de lijnen aanbrengt in zijn schilderingen, zegt ook iets over de klassieke opleiding die hij heeft gehad in China. Daar moest hij bijvoorbeeld net zo lang houtsneden maken van steeds dezelfde historische taferelen met keizers en draken, tot elk lijntje perfect was.

Al zijn vroeger gemaakte werk nam hij in 1992 mee naar Nederland, waar hij ze verknipte om ze te gebruiken voor zijn nieuwe werk.

Hij is al lang door zijn voorraad origineel Chinees werk heen, maar zijn werk is nog wel doordrenkt van traditionele beelden versmolten met de westerse ’input’.

Zhuang maakt onder meer monumentale veelluiken met maskerachtige koppen en demonische figuren, vaak in combinatie met bestaande afbeeldingen van Chinese maskers. Beroemd zijn zijn theatrale portretschilderingen van Mao en Marilyn Monroe, samengesteld met hergebruikte houtsneden van Chinese figuren en karakters. Ook in zijn abstracte schilderingen van landschappen en bloemen zie je zijn achtergrond terug in de vorm van oude Chinese motieven.

In zijn composities verwerkt hij behalve rijstpapier en inkt soms ook dingen die hij in de natuur heeft gevonden.

Een van Zhuangs recentste werken is een abstract duinlandschap van tien meter lengte. De duinen zijn zo Hollands als wat, maar Zhuang schilderde ze in zijn atelier in Peking. En daarmee lijkt de cirkel van versmelting van Oost en West in zijn werk voltooid. Hoewel de omstandigheden voor kunstenaars in China tegenwoordig veel beter zijn, denken Zhuang en Lu Luo niet aan een definitieve terugkeer.

Met hun twee kinderen wonen ze aan de rand van Den Haag, dichtbij de duinen en zee. De lucht is daar zo schoon, zeggen ze. Ook dat weerhoudt hen ervan om voorgoed terug te gaan naar de vervuilde lucht van Peking.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden